Open Journal Systems

Zmartwychwstanie w śmierci. Dyskusja Josepha Ratzingera z Gisbertem Greshake

Ignacy Edward Bokwa

Abstrakt


Artykuł stanowi próbę rekonstrukcji sporu, jaki miał miejsce w drugiej połowie XX wieku w łonie katolickiej eschatologii. Spór ten wywołał profesor teologii dogmatycznej z Tybingi, a potem z Wiednia, Gisbert Greshake, twierdząc, że zmartwychwstanie człowieka dokonuje się już w momencie jego śmierci, nie zaś dopiero na końcu czasów, podczas paruzji Jezusa Chrystusa. Punktem wyjścia dla tej teorii była reinterpretacja rozumienia pojęć materii, materialności, ciała i cielesności. Przeciwko tej teorii wystąpił Joseph Ratzinger, późniejszy papież Benedykt XVI, broniący pozycji tradycyjnej eschatologii w tym względzie. Artykuł kończy refleksja poświęcona miejscu i wadze tej kontrowersji w kontekście odnowy katolickiej eschatologii w XX wieku oraz w teologii współczesnej.


Słowa kluczowe


Joseph Ratzinger/Benedykt XVI, Gisbert Greshake, eschatologia, teoria zmartwychwstania w śmierci, święty Tomasz z Akwinu

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bokwa I., Trynitarno-chrystologiczna interpretacja eschatologii w ujęciu Hansa Ursa von Balthasara, Wydawnictwo Diecezji Radomskiej AVE, Radom 1998

Bokwa I., Gott ist Fülle. Kleine Eschatologie, Wydawnictwo Diecezjalne Sandomierz, Sandomierz 2004

Bokwa I., Eschatologiczne perspektywy ludzkiej egzystencji jako paradygmat sensu, „Studia Gnesnensia” 26(2012) s. 69-87

Greshake G., Auferstehung der Toten. Ein Beitrag zur gegenwärtigen theologischen Diskussion über die Zukunft der Geschichte, Ludgerus-Verlag Hubert Wingen, Essen 1969

Greshake G., Das Verhältnis „Unsterblichkeit der Seele” und „Auferstehung des Leibes” in problemgeschichtlicher Sicht, w: G. Greshake, G. Lohfink, Naherwartung – Auferstehung – Unsterblichkeit. Untersuchungen zur christlichen Eschatologie, Quaestiones disputates 71, 3. erweit. Aufl., Verlag Herder, Freiburg-Basel-Wien 1978

Greshake G., Stärker als der Tod. Zukunft, Tod, Auferstehung, Himmel, Hölle, Fegfeuer, 10. Aufl., Matthias Grünewald Verlag, Mainz 1988

Greshake G., Życie silniejsze niż śmierć. O nadziei chrześcijańskiej, tłum. J. Kubaszczyk, Wydawnictwo W drodze, Poznań 2010 (tytuł oryginału: Leben – stärker als der Tod. Von der christlichen Hoffnung, Verlag Herder GmbH Freiburg in Breisgau 2008)

Hładowski W., Zarys apologetyki. Analiza chrześcijańskiej refleksji nad wiarygodnością Objawienia, Wydawnictwo ATK, Warszawa 1980

Irla S., Ze śmierci do życia. Koncepcja zmartwychwstania w śmierci w ujęciu Gisberta Greshakego i jej recepcja we współczesnej teologii, Wydawnictwo Diecezji Tarnowskiej Biblos, Tarnów 2000

Nowak P., Ewolucja doktryny chrystologicznej w teologicznej twórczości ks. Wincentego Granata (1900-1979), Warszawa 2017, mps pracy licencjackiej, Biblioteka UKSW

Nowicki A.S., Problem zmartwychwstania człowieka w teologii Ladislausa Borosa, „Studia Redemptorystowskie” 2(2004) nr 2, s. 187-200

Rahner K., Zur Theologie des Todes. Mit einem Exkurs über das Martyrium, Quaestiones disputatae 2, Verlag Herder, Freiburg in Breisgau 1958

Rahner K., Die Christologie innerhalb einer evolutiven Weltanschauung, w; tenże, Schriften zur Theologie, Bd. V, Benziger Verlag, Einsiedeln-Zürich-Köln 1970, s. 183-221

Rahner K., Słuchacz Słowa. Ugruntowanie filozofii religii, tłum. R. Samek, Wydawnictwo Marek Derewiecki, Kęty 2008

Ratzinger J., Eschatologie – Tod und ewiges Leben, J. Auer, J. Ratzinger, Kleine Katholische Dogmatik, Bd. IX, 6. erweit. Aufl., Verlag Friedrich Pustet Regensburg, Regensburg 1990 (wyd. pol.: J. Ratzinger, Eschatologia – śmierć i życie wieczne, tłum. M. Węcławski, Księgarnia Świętego Wojciecha, Poznań 1985

Ratzinger J., Eschatologia – śmierć i życie wieczne, tłum. J. Kobienia, w: J. Ratzinger, Opera omnia. T. X: Zmartwychwstanie i życie wieczne. Studia o eschatologii i teologii nadziei, Wydawnictwo KUL, Lublin 2014, s. 25-257

Ratzinger J., Opera omnia. T. X: Zmartwychwstanie i życie wieczne. Studia o eschatologii i teologii nadziei, tłum. J. Kobienia, K. Góźdź, M. Górecka (red.), Wydawnictwo KUL, Lublin 2014


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Kieleckie Studia Teologiczne - Kielce Theological Studies

ISSN 1730-072X