Open Journal Systems

Zoomorficzne aspekty obrazu Boga w Piśmie Świętym związane z bydłem domowym (Bos taurus taurus)

Anna Maria Wajda

Abstrakt


Niniejszy artykuł podejmuje zagadnienie motywu bydła domowego (Bos taurus taurus), który przez autorów biblijnych został wykorzystany do przedstawienia przymiotów Boga i Jego działania. Głównym celem tego studium jest wskazanie zoologicznych i kulturowych podstaw symboliki biblijnej związanej z hodowlą wspomnianego gatunku. Jest bowiem wysoce prawdopodobne, iż takie cechy bydła jak siła, żywotność czy niezależność stały się główną przyczyną odniesienia jego obrazu do Boga. Kolejne punkty tego opracowania zawierają: 1) krótkie omówienie roli bydła domowego w wierzeniach i obrzędach starożytnego Bliskiego Wschodu, antycznej Grecji i Rzymu; 2) wyjaśnienie, dlaczego dobra znajomość tych zwierząt hodowlanych, jaka niewątpliwie cechowała starożytnych, zaowocowała uczynieniem z byka symbolu mocy Boga; 3) prezentację niektórych kwestii związanych z biblijną symboliką rogów bydlęcych.


Słowa kluczowe


bydło domowe, Biblia, Bóg, przymioty, zoomorfizm, motyw literacki

Bibliografia


Aune D.E., Revelation 1-5 (WBC 52a; Nashville: Thomas Nelson Publishers 1997).

Bator W., Religia starożytnego Egiptu. Perspektywa religioznawcza (Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2012).

Batowska W. – Szlaszyńska Z., Hodowla zwierząt, t. I, (Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne 1996).

Brehm A., Życie zwierząt. Ssaki (Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1963).

Cansdale G., Animals of Bible Lands (Sydney – Toronto – Auckland – Cape Town: The Paternoster Press 1970).

Ciechocki W. i in., Polskie nazewnictwo ssaków świata (Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN 2015).

Cirlot J.E., Słownik symboli (Kraków: Wydawnictwo Znak 2012).

Ćwiek A., „Religia Egiptu”, Religie Starożytnego Bliskiego Wschodu (red. K. Pilarczyk – J. Drabina) (Kraków: Wydawnictwo WAM 2008) 27-110.

Daszewska M., „Taurobolium w sztuce rzymskiej”, Zwierzę jako sacrum w pradziejach i starożytności, t. II, (red. L. Kostuch – K. Ryszewska) (Kielce: Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej 2006) 93-103.

Eliade M., The Sacred and the Profane. The Nature of Religion (Harcout – Orlando – Austin – New York: Harvest Book 1987).

Forstner D., Świat symboliki chrześcijańskiej (Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX 1990).

Graves R. – Patai R., Mity hebrajskie. Księga Rodzaju (Warszawa: Wydawnictwo Cyklady 1993.

Herodot, Dzieje, t. I, (tłum. i oprac. S. Hammer) (Warszawa: Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik” 1959).

Jasnos R., „Zoomorficzne aspekty wyobrażenia Boga w Starym Testamencie”, Zwierzę jako sacrum w pradziejach i starożytności, t. I, (red. L. Kostuch – K. Ryszewska) (Kielce: Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej 2006) 169-178.

Jelonek T., Religia Izraela wobec religii ościennych (Kraków: Wydawnictwo Petrus 2009).

Kaleta T., Religie i zwierzęta. Szkice do wspólnego portretu (Warszawa: Wydawnictwo SGGW 2013).

Koehler L. – Baumgartner W. – Stamm J.J., Wielki słownik hebrajsko-polski i aramejsko-polski Starego Testamentu, t. I i II, (Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Vocatio” 2008).

Kopaliński W., Opowieści o rzeczach powszednich (Warszawa: Instytut Wydawniczy „Nasza Księgarnia” 1987).

Kopaliński W., Słownik symboli (Warszawa: Wydawnictwo Wiedza Powszechna 1990).

Lasota-Moskalewska A., Zwierzęta udomowione w dziejach ludzkości (Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2005).

Lemański J, Księga Wyjścia, Wstęp, przekład z oryginału, komentarz (NKB ST 1/1; Częstochowa: Edycja Świętego Pawła 2009).

Lurker M., Słownik obrazów i symboli biblijnych (Poznań: Wydawnictwo Pallottinum 1989).

Margul T., Zwierzę w kulcie i micie (Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej 1996).

Matysiak B.W., Obraz świata, bóstwa i człowieka w kulturze starożytnej Mezopotamii i Egiptu (Biblioteka Wydziału Teologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, nr 47; Olsztyn: Studio Poligrafii Komputerowej „SQL” s.c. 2010).

Mickiewicz F., Ewangelia według św. Łukasza rozdziały 1 – 12. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz (NKB NT 1/1; Częstochowa: Edycja Świętego Pawła 2011).

Moscati S., Kultura starożytnych ludów semickich (Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1963).

Mrozek A., „Religie Palestyny, Syrii i Arabii”, Religie Starożytnego Bliskiego Wschodu (red. K. Pilarczyk – J. Drabina) (Kraków: Wydawnictwo WAM 2008) 261-312.

Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z

języków oryginalnych (Poznań: Pallottinum 20005) [Biblia Tysiąclecia].

Skalska K., Podręczny słownik języka polskiego (Warszawa: Wydawnictwo Wiedza Powszechna 1957).

Stanek T., „Asymilacja kulturowych i religijnych wartości ludów ościennych przez Izrael”, Stary Testament a religie (red. I.S. Ledwoń) (Lublin: Wydawnictwo KUL 2009) 39-65.

Stanek T., „Religie starożytnego Bliskiego Wschodu – zarys problematyki”, Stary Testament a religie (red. I.S. Ledwoń) (Lublin: Wydawnictwo KUL 2009) 21-38.

Śliwa J., „Egipskie mumie zwierzęce”, Zwierzę jako sacrum w pradziejach i starożytności, t. I, (red. L. Kostuch – K. Ryszewska) (Kielce: Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej 2006) 128-129.

Taracha P., „Religie Anatolii hetyckiej”, Religie Starożytnego Bliskiego Wschodu (red. K. Pilarczyk – J. Drabina) (Kraków: Wydawnictwo WAM 2008) 178-259.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Verbum Vitae | Instytut Nauk Biblijnych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II