Open Journal Systems

Metafory gniewu Bożego w Janowej Apokalipsie

Beata Sabina Urbanek

Abstrakt


Gniew (thymos i orgē) Boży jest wątkiem wyraźnie obecnym w Janowej Apokalipsie. Został on ukazany przede wszystkim poprzez obecne w rozdziałach 14-19 metafory kielicha (potērion) z winem (oinos), tłoczni (lēnos) winogron i czar (phialē) z plagami. Autor księgi wykorzystał w sposób twórczy obrazy starotestamentalne i dodał własny, nowy. Zastosowanie przenośni pozwoliło na wieloaspektowe opisanie trudnego problemu Bożego oburzenia. Zwiększyło także siłę perswazji tekstu biblijnego. Czasze gniewu można rozumieć jako katastrofy dziejące się w historii i dające jeszcze szansę nawrócenia. Sąd końcowy, wyrażony w przenośniach kielicha i tłoczni wina, to definitywne zniszczenie nieprawości. Metafory gniewu ukazują z jednej strony odpowiedzialność człowieka za swoje decyzje, a z drugiej – Boga jako Pana historii. Gniew Boży okazuje się być adekwatną karą za grzechy, co podkreśla przenośne określenie grzechu jako wina pożądliwości nierządu. W końcu, wino, kielich, tłocznia i czasza gniewu są antytezami błogosławieństwa Bożego wyrażonego w Jego darach – owocach ziemi i łaskach płynących z kultu.


Słowa kluczowe


Apokalipsa, gniew Boży, metafora, wino, kielich, tłocznia, czasza

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Aune D.E., Revelation (Word Biblical Commentary; Dallas: Word 1997; Nashville: Thomas Nelson 1998) I-III.

Bauer W. – Danker F.W. – Arndt W.F. – Gingrich F.W., A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature (Chicago, IL – London, U.K. 2000) (=BDAG) [CD].

Beale G.K., The Book of Revelation (New International Greek Testament Commentary; Grand Rapids – Cambridge: Wm. B. Eerdmans 2013).

Büchsel F., “thymos”, Theologisches Wörterbuch zum Neuen Testament (red. G. Kittel) (Stuttgart: W. Kohlhammer 1950) III, 167-173.

Dobrzyńska T., Od słowa do sensu. Studia o metaforze (Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN 2012).

Fretheim T.E., “Theological Reflection on the Wrath of God in the Old Testament”, Horizons in Biblical Theology 24/2 (2002) 1-26.

Grether O. - J. Fichtner J. – Sählin G. i in., “orgē”, Theologisches Wörterbuch zum Neuen Testament (red. G. Friedrich) (Stuttgart: W. Kohlhammer 1954) V, 383-448.

Goppelt L., “potērion”, Theologisches Wörterbuch zum Neuen Testament (red. G. Friedrich) (Stuttgart: W. Kohlhammer 1959) VI, 148-158.

Jankowski A., Apokalipsa świętego Jana. Wstęp - przekład z oryginału – komentarz (Pismo Święte Nowego Testamentu; Poznań: Pallotinum 1959).

Keener C.S., Komentarz historyczno-kulturowy do Nowego Testamentu (Warszawa: Vocatio 2010).

Kline M.G., “Double Trouble”, Journal of the Evangelical Theological Society 32,2 (1989) 171-179.

Kiejza A., „«Orgē tou arniou». Postać Baranka w Apokalipsie 6,1.16-17 na tle antropomorficznego obrazu gniewu Boga w Nowym Testamencie”, Collectanea Theologica 66/3 (1996) 31-42.

Koehler L. – Baumgartner W. – Stamm J.J., Wielki słownik hebrajsko-polski i aramejsko-polski Starego Testamentu (Warszawa: Vocatio 2008) I-II.

Koester C.K., Revelation: A New Translation with Introduction and Commentary (The Anchor Yale Bible Commentaries; New Haven – London: Yale University Press 2014).

Lakoff G. – Johnson M., Metafory w naszym życiu (Warszawa: Aletheia 2010).

Langkammer H., Apokalipsa. Tłumaczenie, komentarz i miejsca paralelne (Biblia lubelska; Lublin: Wydawnictwo KUL 2010).

Lemański J., Księga Wyjścia (NKB. ST; Częstochowa: Edycja Świętego Pawła 2009).

Louw J.P, Nida E.A., Greek-English Lexicon of the New Testament based on semantic domains (New York: United Bible Societies 1988) [CD].

Mayenowa M.R., Poetyka teoretyczna. Zagadnienia języka (Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk: Ossolineum 1979).

Miggelbrink R., Gniew Boży. Znaczenie pewnej gorszącej tradycji biblijnej (Kraków: WAM 2005).

Mounce R.H., The Book of Revelation, revised edition (NICNT; Grand Rapids – Cambridge: Wm. B. Eerdmans 1997).

Osborne G.R., Revelation (Baker Exegetical Commentary on the New Testament; Grand Rapids: Baker Academic 2002).

Rienecker F., Maier G., Leksykon biblijny (Warszawa: Vocatio 1994).

Ryken L., Wilhoit J.C., Longman III T. (red.), Słownik symboliki biblijnej. Obrazy, symbole, motywy, metafory, figury stylistyczne i gatunki literackie w Piśmie Świętym (Warszawa: Vocatio 2003).

Stern D.H., Komentarz żydowski do Nowego Testamentu (Warszawa: Vocatio 2008).

Tronina A. Druga Księga Kronik (NKB. ST; Częstochowa: Edycja Świętego Pawła 2016).

Walton J.H., Matthews V.H., Chavalas M.W., Komentarz historyczno-kulturowy do Starego Testamentu. Księgi protokanoniczne (Warszawa: Vocatio 2014).

Wojciechowski M., Apokalipsa świętego Jana. Objawienie, nie tajemnica. Wstęp – przekład z oryginały – komentarz (NKB. NT; Częstochowa: Edycja Świętego Pawła 2012).


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Verbum Vitae | Instytut Nauk Biblijnych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II

 


 

Licencja Creative Commons
Teksty w czasopiśmie są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 Polska.