Open Journal Systems

Gniew bogów świata umarłych w wierzeniach starożytnego Bliskiego Wschodu

Maciej Münnich

Abstrakt


Semici starożytnego Bliskiego Wschodu w sposób dość zbliżony wyobrażali sobie gniew bóstw świata podziemnego. Przede wszystkim ów gniew jest śmiercionośny zarówno dla ludzi, jak i dla bogów. W takim kontekście często używanym obrazem jest przedstawienie czy to samych bóstw, czy to ich demonicznych pomocników, czy wreszcie pozostających pod ich rozkazami zmarłych, jako pożerających swe ofiary (bogów albo ludzi). Gniew boskich władców podziemia nie jest przedstawiony jako nieodwołalny i można go ułagodzić poprzez składanie ofiar, modlitwę, czy też wysławianie konkretnych bogów. Pewne elementy tego obrazu, choć zmodyfikowane ze względu na monoteistyczne tło, można znaleźć także w Biblii.

Słowa kluczowe


Boski gniew; Biblia; Ugarit; Mezopotamia; Baal; Mot; Ereszkigal; Nergal

Bibliografia


ANEP = The Ancient Near East in Pictures Relating to the Old Testament, ed. J. B. Pritchard (Princeton: University Press 19692).

ANET = The Ancient Near Eastern Texts Relating to the Old Testament, ed. J. B. Pritchard (Princeton: University Press 19693).

Black J., Green A., Słownik mitologii Mezopotamii (Katowice: Książnica 1998).

Considine P., „The Theme of Divine Wrath in Ancient East Mediterranean Literature”, Studi micenei ed egeo-anatolici 8 (1969) 85-159.

Drewnowska-Rymarz O., Gawlikowska K., Kapełuś M., Łyczkowska K., Puchta P., Stolarczyk M., Mity akadyjskie (Antologia Literatury Mezopotamskiej; Warszawa: Agade 2000).

Foster B. R., Before the Muses: An Anthology of Akkadian Literature (Bethesda: CDL 20053).

Healey J. F., „Das Land ohne Wiederkehr: Die Unterwelt im antiken Ugarit und im Alten Testament”, Theologische Quartalschrift 177 (1997) 94-104.

Heeßel N. P., „The Hands of the Gods: Disease Names, and Divine Anger”, w: Disease in Babylonia, ed. I. L. Finkel, M. J. Geller (Cuneiform Monographs 36; Leiden – Boston 2007) 120-130.

Keel O., The Symbolism of the Biblical World. Ancient Near Eastern Iconography and the Book of Psalms (Winona Lake: Eisenbrauns 19972).

Kratz R. G., „Chemosh’s Wrath and Yahweh’s No. Ideas of Divine Wrath in Moab and Israel”, w: Divine wrath and divine mercy in the world of Antiquity, red. R. G. Kratz,

H. Spieckermann (Forschungen zum Alten Testament 33; Tübingen: Mohr Siebeck 2008) 92-121.

Kupper, Jean-Robert, Correspondance de Kibri-Dagan, Gouverneur de Terqa (Archives royales de Mari III; Paris: Imprimerie Nationale 1950).

Münnich M., Obraz Jahwe jako władcy choroby w Biblii Hebrajskiej na tle bóstw bliskowschodnich (Lublin: KUL 2004).

Münnich M., „Przemiany pierwotnych wierzeń dotyczących świata umarłych w Biblii hebrajskiej na tle wierzeń bliskowschodnich”, Roczniki Humanistyczne 51/2 (2003) 5-27.

del Olmo Lete G. & Sanmartín J.., A Dictionary of the Ugaritic Language in the Alphabetic Tradition, vol. I-II (Handbook of Oriental Studies. Section 1: The Near and Middle East 67; Leiden: Brill 2003).

Roberts J. J. M., „The Hand of Yahweh”, Vetus Testamentum 21 (1971) 244-251.

Sokoloff M., A Syriac Lexicon: A Translation from the Latin, Correction, Expansion, and Update of C. Brockelmann’s Lexicon Syriacum (Winona Lake – Piscataway: Eisenbrauns – Gorgias Press 2009).

Szarzyńska K., Eposy sumeryjskie (Antologia Literatury Mezopotamskiej; Warszawa: Agade 2003).

Streck M. P., „Persönliche Frömmigkeit”, Reallexikon der Assyriologie und Vorderasiatischen Archäologie, Bd. X, red. E. Ebeling, Bruno Meissner et al., Berlin 1932-. 424-429.

Toboła Ł., Cykl Baala z Ugarit (Kraków: Enigma Press 2008).

Tromp N. J., Primitive conceptions of death and the nether world in the Old Testament (Roma: Pontifical Biblical Institute 1969).

Tropper J., „"Im siebten Jahr wurde Mot wütend auf Baal". Zur Interpretation von KTU 1.6.V:8-10”, Studi Epigrafici e Linguistici sul Vicino Oriente Antico 16 (1999) 35-37.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Verbum Vitae | Instytut Nauk Biblijnych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II

 


 

Licencja Creative Commons
Teksty w czasopiśmie są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 Polska.