Open Journal Systems

Terminologia gniewu w LXX

Barbara Strzałkowska

Abstrakt


Niniejszy artykuł omawia wybrane aspekty terminologii dotyczącej gniewu w Biblii Greckiej. Septuaginta używa zasadniczo dwóch terminów określających gniew: qumo,j i ovrgh,. (bardzo rzadko innych). Oba używane są w LXX zamiennie i, jak się wydaje, bez żadnego klucza, zarówno na określenie gniewu Boga, jak i ludzi oraz zwierząt. Artykuł omawia oba terminy wraz z ich etymologią i występowaniem w klasycznej literaturze greckiej, ukazując, że słownictwo LXX nawiązuje zarówno do klasycznej filozofii i literatury (gdzie temat gniewu jest podejmowany niejednokrotnie, już w najstarszych pismach), jak i do tradycji żydowskiej (używając w przekładzie hebraizmów i charakterystycznych dla Biblii Hebrajskiej zwrotów). Artykuł ukazuje zarazem, że na poziomie terminologicznym i pojęciowym, terminologia LXX dot. gniewu wywarła wpływ także na Nowy Testament.

Słowa kluczowe


Gniew, zagniewanie, terminologia grecka, qumo,j, ovrgh,., LXX, grecka literatura klasyczna

Bibliografia


Ancient Anger: Perspectives from Homer to Galen, red. S. BRAUND, G.W. MOST, Yale Classical Studies 32, Cambridge University Press, Cambridge-New York-Melbeurne-Madrid-Cape Town-Singapore-Sao Paulo 2003.

BÜCHSEL F., qumo,j, w: Grande Lessico del Nuovo Testamento, t. IV, red. G. KITTEL, G. FRIEDRICH, włoskie wydanie pod red. F. MONTAGNINI, G. SCARPAT, O. SOFFRITTI, Brescia 1968, kol. 589-602.

CHANTRAINE P., Dictionnaire étymologique de la langue grecque. Histoire des mots. Vol II. E-K, Éditions Klincksieck, Paris 1970.

CHANTRAINE P., Dictionnaire étymologique de la langue grecque. Histoire des mots. Vol III. L-P, Éditions Klincksieck, Paris 1970.

Colères et repentirs divins: actes du colloque organisé par le Collège de France, Paris, les 24 et 25 avril 2013, red. J.-M. DURAND, L. MARTI, Th. RÖMER, Orbis Biblicus et Orientalis 278, Academic Press, Vandenhoeck et Ruprecht, Fribourg-Göttingen 2015.

DAHLBERG B.T., Wrath of God, w: The Interpreter’s Dictionary of the Bible, t. 4, red. G. BUTTRICK, Abingdon Press, Nashville-New York 1992, s. 903-908.

DAHLBERG B.T. , The Wrath of God in the NT [Wrath of God], w: The Interpreter’s Dictionary of the Bible, t. 4, red. G. BUTTRICK, Abingdon Press, Nashville-New York 1992, s. 906-908.

Divine Wrath and Divine Mercy in the World of Antiquity, red. R.G. KRATZ, H. SPIECKERMANN, Forschungen zum Alten Testament (FAT II) 33, Mohr Siebeck, Tübingen 2008.

GRETHER O., FICHTNER J., L’ira di Dio nei LXX [ovrgh,.], w: Grande Lessico del Nuovo Testamento, t. VIII, red. G. KITTEL, G. FRIEDRICH, włoskie wydanie pod red. F. MONTAGNINI, G. SCARPAT, O. SOFFRITTI, Brescia 1968, kol. 1151-1160.

GRIMAS A.J., De la colère : étude sémantique lexicale, Documents de recherche – Groupe de recherches sémio-linguistiques 27, Paris 1981.

GRUBER M.I. , Nonverbal Indications of Anger, w: Aspects of Nonverbal Communication in the Ancient Near East, Studia POHL 12/II, Pontificio Istituto Biblico, Roma 1980, s. 480-553.

HANSON A.T. , The Wrath of the Lamb, Wipf & Stock Pub., London 1957.

HATCH E., REDPATH H.A., et alii, A Concordance to the Septuagint and the Other Greek Versions of the Old Testament (Including the Apocryphical Books), wyd. II, R.A. KRAFT, E. TOV, Introductory Essay, T. MOURAOKA, Hebrew/Aramaic Index to the Septuagint, Baker Academic, Grand Rapids Michigan 1998, 2005.

IRMSCHER J., Götterzorn bei Homer, Harrassovitz, Lipsk 1950.

KLEINKNECHT H., L’ira nel’antichità classica [ovrgh,.], w: Grande Lessico del Nuovo Testamento, t. VIII, red. G. KITTEL, G. FRIEDRICH, włoskie wydanie pod red. F. MONTAGNINI, G. SCARPAT, O. SOFFRITTI, Brescia 1968, kol. 1075-1103.

KÖVECSES Z., Metaphors of Anger, Pride, and Love : A Lexical Approach to the Structure of Concepts, John Benjamins Publishing Company, Amsterdam 1986.

LEHRS K., De Aristarchi Studiis Homericis, Regimontii Prussorum, Lipsk 1865.

LIDDEL H.G., SCOTT R., Greek-English Lexicon with a Revised Supplement, Clarendon Press, Oxford 1996.

LUST J., EYNIKEL E., HAUSPIE K., A Greek-English Lexicon of the Septuagint. Part 1: A-I, Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 1992.

LUST J., EYNIKEL E., HAUSPIE K., A Greek-English Lexicon of the Septuagint. Part 2: K-W, Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 1992.

MOURAOKA T., Hosea V in the Septuagint version, Abr-Nahrain 24/1986, s. 12-138.

MOURAOKA T., Pairs of Synonyms in the Sepytuagint Psalms, w: The Old Greek Psalter. Studies in Honour of Albert Pietersma, red. A. PIETERSMA, R.J.V. HIEBERT, C.E. COX, P.J. GENTRY, Journal for the Study of the Old Testament Supplement Series 332, Sheffield 2001, s. 36-43.

MOURAOKA T., Apports de la LXX dans notre comprehension de l’hébreu et du grec et de leur vocabulaire, w: L’apport de la Septante aux études sur l’Antiquité. Actes du colloque de Strasbourg, 8-9 novembre 2002, red. J. JOOSTEN, Ph. Le MOIGNE, Lectio Divina 203, Paris 2005, s. 57-68.

MOURAOKA T., Gleanings of a Septuagint lexicographer, Bulletin of International Organization for Septuagint and Cognate Studies 38/2001, s. 101-108.

MOURAOKA T., A Greek-English Lexicon of the Septuagint, Peeters, Louvain-Paris-Walpole 2009.

PHARR C., Homeric Greek. A Book for Beginners, D.C. Heath & Co. Publishers, Boston-New York- Chicago 1920.

SCHMIDT J.H., Synonimik der griechischen Sprache, t. 3, B.G. Teubner, Lipsk 1876-1886.

STÄHLIN G., L’ira umana ed ira Divina nel N.T. [ovrgh,.], w: Grande Lessico del Nuovo Testamento, t. VIII, red. G. KITTEL, G. FRIEDRICH, włoskie wydanie pod red. F. MONTAGNINI, G. SCARPAT, O. SOFFRITTI, Brescia 1968, kol. 1176-1254.

STRZAŁKOWSKA B., Terminologia ‘Gniewu Bożego’ w Biblii Hebrajskiej, Colloquia Theologica Ottoniana 3(2003)1, s. 47-65.

STRZAŁKOWSKA B., Mowy Elihu (Hi 32-37) oraz ich reinterpretacja w Biblii Greckiej, Rozprawy i Studia Biblijne 35, Oficyna Wydawnicza „Vocatio”, Warszawa 2009.

TASKER R.V.G. , The Biblical Doctrine of the Wrath of God, The Tyndale Press, London 1951.

TRAVIS S.H., Wrath of God – New Testament [Wrath of God], w: The Anchor Bible Dictionary, t. 6, red. D.N. FREEDMANN, Doublday, New York 1992, s. 996-998.

TRENCH R.C., Synonyms of the New Testament, Baker Books, Grand Rapids 1953 (reprint wydania pierwszego z 1880 roku).

VALPY F.E.J., The Etymology of the Words of the Greek Language. In Alphabetical Order, With the Omission Generally of Plants, and Sometimes of the More Uncommon Animals, Longman, Green, Longman and Roberts, London 1860.

„Verbum Vitae” 33: Gniew Boga jak gniew człowieka?, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Lublin 2018.

WHARTON E.R., Etyma Graeca. An Etymological Lexicon of Classical Greek, Percival & Co., London 1890.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Verbum Vitae | Instytut Nauk Biblijnych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II

 


 

Licencja Creative Commons
Teksty w czasopiśmie są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 Polska.