Open Journal Systems

Dobrodziej – mistrz – profesor. Wincenty Pol w świetle listów doń skierowanych

Małgorzata Nowak-Barcińska

Abstrakt


Przedmiotem uwagi autorki są określenia Wincentego Pola wydobyte z przesłanej doń korespondencji. Bliżej przygląda się ona formom: dobrodziej, profesor, mistrz, wieszcz, ziomek. Korpus badań stanowiły listy (ogółem 98) skierowane do Wincentego Pola przez różnych nadawców w latach 1830-1872 zamieszczone przez Zbigniewa Sudolskiego w zbiorze: Listy z ziemi naszej. Korespondencja Wincentego Pola z lat 1826-1872 (s. 545-657).

W zwrotach adresatywnych Wincentego Pol ukazywany jest m.in. jako ojciec narodu i wieszcz, twórca wielbiony czy wręcz ubóstwiany, szanowany profesor, potwierdzają one tezę Sudolskiego nt. istotnej roli twórcy Mohorta w „kształtowaniu kultury swoich czasów” (LZN:546). Analizowane wyrażenia poświadczają zarazem bogactwo współczesnej Polowi etykiety. Człon podstawowy zwrotu adresatywnego wzbogacają liczne określenia towarzyszące, które powodują, że adresatywy z listów do Pola umieszczone na skali stopniowalnej grzeczności – są bardzo grzeczne. Jak się wydaje, często formuły te są próbą pogodzenia konwencji – pisania wedle zwyczaju – i szczerego uczucia nadawcy – pisania wedle serca.


Słowa kluczowe


W. Pol, epistolografia, zwroty adresatywne, mistrz, wieszcz, profesor

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bibliografia:

Źródła

Listy z ziemi naszej. Korespondencja Wincentego Pola z lat 1826-1872. Zebrał, opracował i wstępem opatrzył Zbigniew Sudolski, Warszawa 2004.

Słowniki

[Swil] Słownik języka polskiego, red. A. Zdanowicz, M. Bohusz Szyszko, J. Filipowicz, W. Tomaszewicz, B. Trentowski, t.1-2, Wilno 1861.

Literatura przedmiotu

Janiak-Jasińska A., Wyznaczniki sztuki epistolarnej w świetle listowników z 2 połowy XIX wieku, w: Sztuka pisania. O liście polskim w wieku XIX, red. J. Sztachelska, E. Dąbrowicz, Białystok 2000, s. 255-263.

Kałkowska A., Struktura składniowa listu, Wrocław 1982.

Nowakowska M., Komunikacja werbalna i niewerbalna jako język wielowymiarowy, „Studia Semiotyczne” 1979, nr 9, s 181-196.

Olma M., Listy emigracyjne Józefa Ignacego Kraszewskiego do Władysława Chodźkiewicza. Analiza pragmalingwistyczna, Kraków 2006.

Ursel M., Wizerunek Wincentego Pola w świetle prasy polskiej w drugiej połowie XIX wieku, w: Obrazy natury i kultura. Studia o Wincentym Polu, red. M. Łoboz, Wrocław 2015, s. 431-448.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.



Redakcja Zeszytów Naukowych KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

Teksty w czasopiśmie są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0).

Numery czasopisma sprzed roku 2017 w wersji PDF są do pobrania  > tutaj.