Lekcja pejzażu (według) Adama Chmielowskiego – świętego Brata Alberta

  • Wacław Pyczek
Słowa kluczowe: Adam Chmielowski, malarstwo pejzażowe, historia malarstwa, koloryzm, pierwiastki duchowe w sztuce

Abstrakt

Przedkładany szkic stanowi próbę rozpoznania i opisu podstawowych tendencji estetycznych i jakości ściśle malarskich, a także perspektyw metafizycznych określających charakter pejzaży Adama Chmielowskiego. Ten obszar twórczości polskiego artysty jest ukazany w kontekście historii malarstwa krajobrazowego zarówno polskiego, jak i europejskiego. Dla autora artykułu ważnym układem odniesienia jest sfera duchowa wyrażana przez różne gesty malarskie, co stanowi tajemniczy element dzieła Chmielowskiego.

Bibliografia

Bernard od Matki Bożej O., Duchowość Brata Alberta, Kraków 1938.

Charazińska E., Adam Chmielowski – św. Brat Albert (1845–1916), katalog opracowała E. Charazińska, Kraków 1995.

Czapski i krytycy. Antologia tekstów, wybór i oprac. M. Kitowska-Łysiak i M. Ujma, Lublin, 1996.

Czyżewski T., Adam Chmielowski – polski Corot, „Prosto z mostu” 1939, nr 24, s. 7.

Gołąb M. , Ut pictura musica. O wybranych wątkach idei muzyczności malarstwa w estetyce, krytyce i sztuce polskiej przełomu XIX i XX wieku, [w:] Mikolajus Konstantinas Čiurlionis. Litewski malarz i kompozytor, oprac. i przygotowały do druku H. Olszewska-Jarema, J. Szeligowska-Farquhar, Katowice 2006, s. 87-106.

Górska P., Paleta i pióro (wspomnienia), Kraków 1956.

Kossowka I., Kossowski Ł., Malarstwo polskie. Symbolizm i Młoda Polska, Warszawa 2011.

Krypczyk A., Nastroje natury. Pejzaż w twórczości polskich monachijczyków w II połowie XIX wieku. Katalog wystawy w Muzeum Historii Katowic 8 maja – 31 lipca 2006 roku, Katowice 2006.

Michalski K., Brat Albert, Londyn 1961.

Nowobilski A. J. ,Święty Brat Albert 1845 – 1916, Kraków 2016.

Pilikowski M., Było pejzażystów wielu. Jan Stanisławski był jeden, „Wiadomości ASP”, nr 78: lipiec 2017, s. 36 – 40.

Rodziński S., Święty Brat Albert – malarz, [w:] Obrazy czasu, Lublin 2001, s. 171 - 177.

Ryś G., Ecce Homo, wyd. 2., Kraków 2013.

Taranczewski P., Patrząc na obraz Adama Chmielowskiego Zawale, „Estetyka i Krytyka”, 20 (1/2011), s. 179-187.

Witkiewicz S., Pisma zebrane, pod red. J.Z. Jakubowskiego i M. Olszanieckiej, t. I.: Sztuka i krytyka u nas, Kraków 1971.

Woltyński F., Adam Chmielowski (Brat Albert) jako malarz, Kraków 1938.

Wyczółkowski L., Listy i wspomnienia, oprac. M. Twarowska, Warszawa 1960.

Opublikowane
2018-08-13
Dział
Brat Albert i jego czasy