Open Journal Systems

Człowiek: podmiot wychowania czy jego funkcja

Barbara Kiereś

Abstrakt


W niniejszym artykule omówiono problem podmiotowości człowieka jako celu wychowania. Problem ten stawia się w kontekście sporu pomiędzy tradycją realizmu a idealizmu o rozumienie człowieka i o jego podmiotowość (sprawczość). Wyróżnia się dwa nurty w łonie idealizmu – indywidualizm i kolektywizm oraz w konfrontacji z nimi personalizm pedagogiczny. Dowodzi się, że tradycja idealizmu jest skażona redukcjonizmem poznawczym, o czym przesądza błędna koncepcja filozofii. Pokazuje się, że tradycja realizmu i wypracowane na jej gruncie rozumienie podmiotowości sięga myśli starożytnej Grecji, a jego pogłębienie wraz z uzasadnieniem to wkład kultury chrześcijańskiej.

Słowa kluczowe


podmiotowość, indywidualizm, kolektywizm, personalizm

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Babska Z., Shugar G.W., Idea dwupodmiotowości interakcji dorosły-dziecko w procesie wychowania w pierwszych latach życia, Lublin 1986.

Jaroszyński P., Kalokagathia, „Człowiek w kulturze” 1995, nr. 2, s. 31-43.

Jaroszyński P., Paideia, w: Powszechna encyklopedia filozofii, t. 7, Lublin 2006, s. 948 -949.

Jaeger W., Paideia. Formowanie człowieka greckiego, przeł. M. Plezia i H. Bednarek, Warszawa 2001.

Kiereś B., Człowiek i wychowanie. Od osoby do osobowości, Lublin 2017

Kiereś B., Dobro wspólne jako cel i kryterium życie społecznego – aspekt pedagogiczny, „Roczniki Nauk Społecznych” 36, 2007, z. 2, s. 127-134.

B. Kiereś, U podstaw pedagogiki personalistycznej. Filozoficzny kontekst sporu o wychowanie, Lublin 2015.

Kiereś B., Współczesny wychowawca wobec antypedagogiki, w: Idee pedagogiki filozoficznej, red. S. Sztobryn, B. Śliwerski, Łódź 2003, s. 124-138.

Kiereś B., Wychowawca a wychowanek. Wspomaganie czy kształtowanie?, w: Wychowywać charakter, red. A. Piątkowska, K. Stępień, Lublin 2005, s. 81-95.

Krąpiec M.A., Chrześcijaństwo, w: Powszechna encyklopedia filozofii, t. 10, Suplement, s. 99-107.

Krąpiec M.A., Człowiek – dramat natury i osoby, w: Człowiek, kultura, uniwersytet, wybór i oprac. A. Wawrzyniak (Dzieła, t. 12), Lublin 1982, s. 15-57.

Krapiec M.A., Metafizyka, Zarys podstawowych zagadnień, Poznań 1966.

Krąpiec M.A., O rozumienie filozofii, Lublin 1991.

Kukołowicz T., Całka E., Podmiotowość wychowanka, w: Teoria wychowania. Wybrane zagadnienia, red. T. Kukołowicz, Stalowa Wola 1997, s. 72-79.

Olubiński A., Podmiotowość roli nauczyciela i ucznia. W świetle wyników badań. Toruń 1991.

Podmiotowość w wychowaniu. Między ideą a realnością, red. E. Kubiak-Szymborska, Bydgoszcz 1999.

Platon, Timajos. Kritias albo Atlantyk, przeł, wstępem, koment. i skorowidzem opatrzył P. Siwek, Biblioteka Klasyków Filozofii, Warszawa 1986.

Schoenebeck H. von, Antypedagogika. Być i wspierać zamiast wychowywać, przeł. N. Szymańska, Warszawa 1994.

Skrzydlewski P., Kolektywizm, indywidualizm a osobowa wizja człowieka, w: Spór o osobę w świetle klasycznej koncepcji człowieka. Studia i rozprawy, red. nauk. P.S. Mazur, Kraków 2012, s. 123-176.

Wilk J, Pedagogika rodziny, Lublin 2002.

Wilk J., Wobec pytania: „Kim jest dziecko?”, w: W służbie dziecku, t. I, red. J. Wilk, Lublin 2003.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.



Redakcja Zeszytów Naukowych KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

Teksty w czasopiśmie są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0).

Numery czasopisma sprzed roku 2017 w wersji PDF są do pobrania  > tutaj.