Częstochowskie Studia Teologiczne https://ojs.academicon.pl/czst <p class="p1">„Częstochowskie Studia Teologiczne” (skrót: CzST, ang. „Czestochowa Theological Studies”) są naukowym czasopismem archidiecezji częstochowskiej. Czasopismo zostało powołane do istnienia przez trzeciego ordynariusza diecezji częstochowskiej bpa Stefana Barełę w 1973 r. CzST skupiają częstochowskie środowisko naukowe.</p> <p class="p1">Czasopismo jest bezpłatne i udostępniane na zasadach otwartego dostępu (w formacie pdf na stronie internetowej). Od autorów artykułów nie są pobierane żadne opłaty.</p> <p class="p1"><strong>Wydawca</strong>: Częstochowskie Wydawnictwo Archidiecezjalne "Regina Poloniae"</p> Częstochowskie Wydawnictwo Archidiecezjalne "Regina Poloniae" pl-PL Częstochowskie Studia Teologiczne 0137-4087 M. Widera, Dzieje Kościoła katolickiego w powiecie wieluńskim (1918–1939), Opole: Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego UO 2021, ss. 958, ISBN 978-83-65860-84-2 https://ojs.academicon.pl/czst/article/view/4343 Kamil Kęsik Prawa autorskie (c) 2022 Częstochowskie Studia Teologiczne https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 2022-12-20 2022-12-20 49 199 201 10.53120/czst.2022.199-201 K. Nędza, In defense of values. Recovering the original meaning in a modern context, Wydawnictwo «scriptum», Kraków 2022, ss. 309, ISBN: 9788366812703 https://ojs.academicon.pl/czst/article/view/4995 Paweł Maciaszek Prawa autorskie (c) 2022 Częstochowskie Studia Teologiczne https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 2022-12-20 2022-12-20 49 203 204 10.53120/czst.2022.203-204 I. Andrzejuk, A. Andrzejuk, Tomasz z Akwinu jako etyk, Wydawnictwo von borowiecky, Warszawa 2021, 171+1s., ISBN: 9788366480315 https://ojs.academicon.pl/czst/article/view/4994 <p>Recenzja ksiązki: I. Andrzejuk, A. Andrzejuk, Tomasz z Akwinu jako etyk, Wydawnictwo von borowiecky, Warszawa 2021, 171+1s., ISBN: 9788366480315</p> Marian Szymonik Prawa autorskie (c) 2022 Częstochowskie Studia Teologiczne https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 2022-12-20 2022-12-20 49 205 211 10.53120/czst.2022.205-211 Sprawozdanie z Sympozjum Katechetycznego nt. „Katecheza ‒ Eucharystia – Apostolstwo”, Częstochowa, 27.11.2021 r. https://ojs.academicon.pl/czst/article/view/4379 Roman Ceglarek Prawa autorskie (c) 2022 Częstochowskie Studia Teologiczne https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 2022-12-20 2022-12-20 49 193 197 10.53120/czst.2022.193-197 Wprowadzenie w tematykę sympozjum naukowego pt. "Idźcie do Józefa", Częstochowa, 23.10.2021 r. https://ojs.academicon.pl/czst/article/view/3909 <p>Sympozjum o św. Józefie pt. "Idźcie do Józefa" zostało zorganizowane przez Wyższe Seminarium Duchowne Archidiecezji Czestochowskiej. Stało się ono okazją do zatrzymania się nad osobą i posłannictwem św. Józefa w tajemnicy zbawienia. Odbyło się ono dnia 23 października 2021 r. jako jeden z elementów przeżywanego w Kosciele "Roku Świętego Józefa"</p> Kamil Zadrożny Prawa autorskie (c) 2022 Częstochowskie Studia Teologiczne https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 2022-12-20 2022-12-20 49 165 167 10.53120/czst.2022.165-167 Płodna czystość w doświadczeniu św. Józefa https://ojs.academicon.pl/czst/article/view/4982 <p>Artykuł podejmuje studium postawy św. Józefa jako męża Maryi. W oparciu o fakty przekazane w Ewangeliach oraz teksty Karola Wojtyły i Jana Pawła II ukazuje, że życie w dziewiczej czystości nie zubożyło tego małżeństwa, a wprost przeciwnie pogłębiło jakość ich codziennych relacji. Sytuacja zwraca uwagę na znaczenie czynników pozaerotycznych w budowaniu jedności małżeńskiej oraz istotną wartość dojrzałości ludzkiej. Józef został ukazany jako przykład dojrzałego wewnętrznie mężczyzny, który chociaż podlegał jak my dziedzictwu grzechu pierworodnego, dał przykład doskonałej komunii osób, ludzkiej bliskości oblubieńczej, czułości, odpowiedzialności i zażyłości oraz ustawicznego dar z samego siebie.</p> Kazimierz Lubowicki Prawa autorskie (c) 2022 Częstochowskie Studia Teologiczne https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 2022-12-20 2022-12-20 49 169 177 10.53120/czst.2022.169-177 Orientalna wizja józefologiczna i jej wpływ na pobożność Kościoła rzymskiego https://ojs.academicon.pl/czst/article/view/4020 <p>W niniejszym artykule w syntetyczny sposób ukazana została wschodnia wizja pobożnościowa związana z kultem św. Józefa. Prezentacja przykładów literatury apokryficznej oraz tekstów patrystycznych wraz z liturgicznymi elementami dotyczącymi osoby opiekuna Świętej Rodziny pozwoliły zarysować orientalną józefologię. Na tle tradycji łacińskiej jawi się ona jako uboga. Nie zmienia to jednak faktu, że pewne elementy wschodnie możemy zaobserwować w kulcie św. Józefa w Kościele zachodnim. Wystarczy tu wspomnieć chociażby zakorzeniony w świadomości i kulturze obraz św. Józefa jako starca, a także elementy pobożnościowe takie jak <em>Akatyst ku czci św. Józefa </em><em>Oblubieńca Bogarodzicy</em> oraz ikoniczne wizerunki świętego.</p> Mateusz Potoczny Prawa autorskie (c) 2022 Częstochowskie Studia Teologiczne https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 2022-12-20 2022-12-20 49 179 190 10.53120/czst.2022.179-190 L’Angelus Domini e il voto del Congresso Mariologico Mariano Internazionale di Lourdes (1958) https://ojs.academicon.pl/czst/article/view/4807 <p>Niniejsze opracowanie podejmuje zagadnienie modlitwy „Anioł Pański” w świetle wybranych dokumentów Miedzynarodowego Kongresu Maryjno-Mariologicznego, który odbył się w Lourdes w dniach 10-17 września 1958 roku. Tematem przewodnim odbywającego się wówczas kongresu była relacja Maryja-Kościół. Okazją do celebracji tegoż kongresu była setna rocznica objawień Maryi w Lourdes. Jednym z tematów jakie zostały podjęte podczas prac kongresu była modlitwa „Anioł Pański”, która posiada biblijne korzenie i jest rozpowszechniona w całym Kościele. W artykule zostanie omówiona historia kształtowania się modlitwy „Zdrowaś Maryjo”, która stoi u podstaw modlitwy „Anioł Pański”. W opracowaniu zostanie przeanalizowany również niepublikowany dotąd tekst o. Carlo Balića, w którym zwraca się on do Jana XXIII o wydanie dokumentu papieskiego dotyczącego modlitwy „Angelus Domini”.</p> Stefano Cecchin Prawa autorskie (c) 2022 Częstochowskie Studia Teologiczne https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 2022-12-20 2022-12-20 49 13 38 10.53120/czst.2022.13-38 Duchowość wybranych kantat kościelnych Jana Sebastiana Bacha https://ojs.academicon.pl/czst/article/view/4489 <p>Twórczość kantatowa Jana Sebastiana Bacha jest przedmiotem badań zarówno muzykologów, jak i teologów. Celem artykułu jest poszukiwanie wymiaru duchowego wybranych kantat kościelnych lipskiego kantora. Na początku zostały podane podstawowe informacje na temat kantaty jako gatunku wokalno-instrumentalnego oraz historii rozwoju twórczości kantatowej Bacha. Następnie analizie poddane zostały kantaty kościelne pt. „Aus der Tiefen rufe ich, Herr, zu dir” (BWV 131), „Himmelskönig, sei willkommen” (BWV 182), „Wo gehest du hin?” (BWV 166), „Was willst du dich betrüben” (BWV 107), Vergnügte Ruh, beliebte Seelenlust” (BWV 170). Głównym przedmiotem badania w oparciu o tekst niemiecki i polski oraz elementy dzieła muzycznego była treść objawienia Bożego zawarta w kompozycjach. Ważnym punktem odniesienia była idea barokowej retoryki muzycznej. W rezultacie przeprowadzonego badania stwierdzono obecność wymiaru duchowego kantat oraz ich użyteczność w przekazywaniu i przyjmowaniu treści objawienia Bożego, a także kształtowaniu życia wewnętrznego.</p> Michał Jędrzejski Prawa autorskie (c) 2022 Częstochowskie Studia Teologiczne https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 2022-12-20 2022-12-20 49 39 57 10.53120/czst.2022.39-57 Alcuni aspetti valutativi del culto alla Magna Domina Hungarorum https://ojs.academicon.pl/czst/article/view/4852 <p>Niniejsze opracowanie stanowi probę ukazania kultu NMP Królowej i Patronki Węgier w kontekście posoborowej odnowy kultu maryjnego. Węgierscy katolicy oddają szczegolną cześć Matce Chrystusa jako swojej „Pani”. Tytuły Matki Bożej Węgierskiej Królowej i Patronki Węgier, choć są używane do dziś, nie odpowiadają wymogom odnowy maryjnej zainicjowanej po II Soborze Watykańskim, zwłaszcza w jego wymiarze antropologicznym, pneumatologicznym i eschatologicznym. Pojawiają się wciąż słuszne żądanie, aby narodowa charakterystyka kultu nie odciągała nas ani od osób Trójcy ani od podstaw historiozbwaczych. Nie powinny prowadzić również do nacjonalizacji kultu maryjnego. Kult ten zawsze powinien mieć na uwadze, iż Matka Boża Węgierska jest także „Matką Wszystkich Narodów”, która uznaje każdego członka Kościoła jako „ucznia, którego Jezus miłuje”.</p> Zoltán Kovács Prawa autorskie (c) 2022 Częstochowskie Studia Teologiczne https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 2022-12-20 2022-12-20 49 59 78 10.53120/czst.2022.59-78 Maryja – „żywa księga”. Obecność motywu w tradycji patrystycznej i średniowiecznej https://ojs.academicon.pl/czst/article/view/4347 <p>W mariologii średniowiecznej, która sięgając obficie do tradycji patrystycznej, często odwoływała się do rozmaitych metafor, symboli i alegorii, pojawia się w odniesieniu do Maryi także metafora księgi, według której jest Ona „żywą księgą”. Ta metafora rozwinęła się w kilku wątkach, których wspólne przesłanie podkreśla, że chrześcijanie powinni wnikliwie odczytywać osobę i misję Maryi, aby za Jej pośrednictwem coraz lepiej poznawać tajemnicę wcielenia Syna Bożego, a tym samym także znaleźć odpowiedź na kluczowe pytania dotyczące życia chrześcijańskiego. Jest więc Maryja żywą księgą, którą należy pilnie czytać. W późniejszym okresie, zwłaszcza pod wpływem egzegezy preferowanej przez reformatorów, zrezygnowano w mariologii i przepowiadaniu maryjnym z metafory księgi, ale jej zasadnicze przesłanie zostało przyjęte, ponieważ do niego odnosi się podkreślana współcześnie potrzeba naśladowania Maryi. Naśladowanie jest bardziej aktualnym sposobem odczytywania Jej cnót i wpisywania ich we własne życie.</p> Janusz Królikowski Prawa autorskie (c) 2022 Częstochowskie Studia Teologiczne https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 2022-12-20 2022-12-20 49 79 92 10.53120/czst.2022.79-92 Wkład polskich biskupów w reformę liturgiczną Soboru Watykańskiego II w jego fazie przedprzygotowawczej https://ojs.academicon.pl/czst/article/view/3848 <p>Reforma liturgiczna Soboru Watykańskiego II miała swój początek już na etapie przedprzygotowawczym tegoż Soboru. Przewodniczący Komisji Przedprzygotowawczej wysłał do biskupów list z prośbą o sugestie dotyczące tematów, które miałyby być przedyskutowane podczas obrad. Z Polski napłynęły 43 listy będące odpowiedzią na tę prośbę. Poruszane w nich zagadnienia liturgiczne, ukierunkowane przede wszystkim na aktywniejsze uczestnictwo wiernych w kulcie Bożym, można podzielić na następujące tematy: język liturgii, reforma obrzędów Eucharystii, sakramentów i sakramentaliów, liturgia pontyfikalna i brewiarz. Odpowiedzi polskich biskupów, wraz z listami z innych krajów, stały się punktem wyjścia dla późniejszej Soborowej dyskusji nad zagadnieniem liturgii.</p> Adam Młynarczyk Prawa autorskie (c) 2022 Częstochowskie Studia Teologiczne https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 2022-12-20 2022-12-20 49 93 111 10.53120/czst.2022.93-111 Serce Jezusowe jako centrum trzech wymiarów duchowości kapłańskiej w Archidiecezji Częstochowskiej https://ojs.academicon.pl/czst/article/view/4357 <p>Artykuł przedstawia Serce Jezusowe jako centrum duchowości kapłańskiej w diecezji częstochowskiej. Treść niniejszego studium opiera się na wydarzeniach, które stanowią tło historyczne jako podstawę do analizy głównego rysu duchowości kapłana wyżej wymienionej diecezji. W ramach wydarzeń wskazano szczególne momenty o charakterze duchowym na przełomie ostatnich stu lat oraz to, co przetrwało próbę czasu, a co nazwać można duchową tradycją nowo powstałej diecezji. Drugim źródłem mającym decydujący wpływ na kształtowanie określonej duchowości kapłana jest Pismo Święte. W dalszej części artykułu pogłębiono refleksję na temat autoprezentacji Jezusa Chrystusa w odniesieniu do Jego tożsamości, która określa postawę duchową i styl życia mistrza z Nazaretu. W zakończeniu tekstu refleksja zmierza do wykazania konkretnej duchowości oraz stylu życia kapłana w oparciu o powyższe źródła</p> Michał Pabiańczyk Prawa autorskie (c) 2022 Częstochowskie Studia Teologiczne https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 2022-12-20 2022-12-20 49 113 126 10.53120/czst.2022.113-126 Zachodni Ojcowie Koscioła w katechezie biblijnej. Św. Grzegorz Wielki https://ojs.academicon.pl/czst/article/view/4344 <p>Niniejszy artykuł jest kolejną publikacją w cyklu tekstów poświęconych Ojcom Kościoła Wschodu i Zachodu w katechezie biblijnej. Zostali wybrani ci Ojcowie, których określamy tytułem wielkich doktorów Kościoła. Obszarem zainteresowania tego cyklu nie są badania patrystyczne, ani też przedstawienie w katechezie całokształtu spraw odnoszących się do danego Ojca Kościoła, ale wydobycie z życia i dzieł Ojców praktycznego zastosowania dla katechezy biblijnej. Artykuł jest poświęcony jest św. Grzegorzowi Wielkiemu, papieżowi. Przedstawiono propozycje dla katechezy biblijnej wynikające z realizacji celów dotyczących wiadomości, celów dotyczących umiejętności oraz celów dotyczących postawy. Odniesiono się też do sześciu podstawowych zadań katechezy.</p> Beata Katarzyna Stypułkowska Prawa autorskie (c) 2022 Częstochowskie Studia Teologiczne https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 2022-12-20 2022-12-20 49 127 138 10.53120/czst.2022.127-138 Działalność duchowieństwa częstochowskiego w okresie tzw. karnawału Solidarności w świetle materiałów SB https://ojs.academicon.pl/czst/article/view/4345 <p>Artykuł przedstawia działalność duchowieństwa diecezji częstochowskiej posługującego na obszarze województwa częstochowskiego w tzw. karnawale Solidarności (lato 1980 – 13 grudnia 1981). Ukazana ona została w świetle materiałów Służby Bezpieczeństwa. Funkcjonariusze aparatu represji zwracali uwagę na stosunek duchownych wobec Solidarności. Biskupi i księża na zaproszenie działaczy Solidarności odprawiali nabożeństwach, święcili sztandary, krzyże i obrazy, które zawieszano w szkołach i zakładach pracy. Władze diecezjalne starały się pozyskać poparcie Solidarność&nbsp; w walce o swobodny dostęp na Jasną Górę, w dziedzinie budownictwa sakralnego, wznowienia wydawania tygodnika katolickiego „Niedziela”, powrotu symboli religijnych w miejscach publicznych. SB zwracała uwagę na wszelkie antypaństwowe działania duchowieństwa. Taki charakter miały przede wszystkim uroczystości religijno-patriotyczne organizowane wspólnie z Solidarnością w rocznicę ważnych wydarzeń historycznych, pielgrzymki na Jasną Górę, &nbsp;jak również I Tydzień Kultury Chrześcijańskiej oraz nabożeństwa związane z zamachem na życie papieża Jana Pawła II &nbsp;i chorobą i śmiercią prymasa Stefana Wyszyńskiego. Władze niepokoiło zaangażowanie członków Duszpasterstwa Akademickiego w Niezależnym Zrzeszeniu Studentów działającym zarówno na Politechnice Częstochowskiej jak i w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Częstochowie. &nbsp;Aparat represji podjął szereg działań mających na celu przeciwdziałanie aktywności duchowieństwa częstochowskiego. Wykorzystując osobowe źródła informacji i agentów dążono do lojalizacji duchowieństwa i osłabiania jego związków z Solidarnością działającą w środowisku robotniczym i chłopskim.</p> Paweł Cezary Kostrzewski Prawa autorskie (c) 2022 Częstochowskie Studia Teologiczne https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 2022-12-20 2022-12-20 49 141 162 10.53120/czst.2022.141-162 Słowo wstępne https://ojs.academicon.pl/czst/article/view/4805 Wacław Depo Prawa autorskie (c) 2022 Częstochowskie Studia Teologiczne https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 2022-12-20 2022-12-20 49 9 10 10.53120/czst.2022.9-10