Vita sancti Medardi jako utwór hagiograficzny przełomu antyku i średniowiecza



Abstrakt

Artykuł przedstawia wczesnośredniowieczne dzieło hagiograficzne, znane jako Vita sancti Medardi. Żywot ten został ukazany w kontekście antycznej retorycznej tradycji literackiej oraz hagiografii chrześcijańskiej. Jego kompozycja wskazuje na zastosowanie starożytnych zasad dotyczących budowy dzieła literackiego (podział na wstęp, warstwę narracyjną, argumentacyjną oraz zakończenie), natomiast treść stanowi kontynuację motywów obecnych we wcześniejszej łacińskiej hagiografii.


Słowa kluczowe

hagiografia; żywoty świętych; św. Medard; exordium; narratio; argumentatio; epilogus

a. Źródła

Vita sancti Medardi, w: Monumenta Germaniae Historica, Auctores Antiquissimi Tomus IV Pars Posterior, Venanti Fortunati Opera Pedestria, recensuit et emendavit B. Krusch, Berolini 1885, s. 67-73.

M. T. Cicero, O inwencji retorycznej. De inventione, K. Ekes (tłum.) B. Awianowicz (wstęp i przypisy), Warszawa 2013.

M. F. Quintilianus, Institutionis oratoriae libri duodecim. Pars prior libros I-VI continens, ed. L. Radermacher, Lipsiae 1907.

b. Opracowania

Block W., Figury biblijne w „Vita secunda” zastosowane do św. Franciszka z Asyżu, na tle wcześniejszej literatury hagiograficznej, Lublin 2003.

Curtius E., Literatura europejska i łacińskie średniowiecze, tłum. i oprac. A. Borowski, Kraków 2009.

Delaruelle É., La Gaule chrétienne à l’époque franque. I L’époque mérovingienne. II L’époque carolingienne, w: Revue d’histoire de l’Église de France, t. 38, nr 131 (1952), s. 55-72.

Faber G., Merowingowie i Karolingowie, tłum. Z. Jaworski, Warszawa 1994.

Gacia T., Metaforyka agonistyczna w literaturze łacińskiej chrześcijańskiego antyku, Kielce 2007.

Gacia T., Vernalia tempora mundo… Wenancjusz Fortunat i jego poezje liryczne, Lublin 2014.

Gélis J., Ciało, Kościół i sacrum, w: G. Vigarello (red.), Historia ciała. Tom I. Od renesansu do oświecenia, Gdańsk 2011, s. 15-95.

Gomez C., Recherches sur les Vies épiscopales en prose de venance Fortunat. Étude littéraire, historique et doctrinale, Lyon 2012, http://theses.univ-lyon2.fr/documents/lyon2/2012/gomez_ce/pdfAmont/gomez_ce_vol1.pdf (ostatni dostęp 09.10.2018 r.).

Goullet M., Introduction: saints et hagiographie,w: Les saints et l’histoire. Sources hagiographiques du haut Moyen Âge, red. A. Wagner, Breal 2004, s. 8-22.

Heinzelmann M., Pouvoir et idéologie dans l’hagiographie mérovingienne, w : E. Bozóky (red.), Hagiographie, idéologie et politique au Moyen Âge en Occident. Actes du colloque international du Centre d’Études supérieures de Civilisation médiévale de Poitiers 11-14 septembre 2008, Tournhout 2012, s. 37-58.

Jaczynowska M., Pawlak M., Starożytny Rzym, Warszawa 2008.

Kiszkowiak K., W kręgu topiki hagiograficznej. Żywoty świętych Piotra Skargi, Kraków 2008.

Korus K., Plutarch z Cheronei, w: H. Podbielski (red.), Literatura Grecji starożytnej, t. II. Proza historyczna, krasomówstwo, filozofia i nauka, literatura chrześcijańska, Lublin 2005, s. 241-269.

Krusch B., Proemium, Monumenta Germaniae Historica, Auctores Antiquissimi Tomus IV Pars Posterior, Venanti Fortunati Opera Pedestria, recensuit et emendavit B. Krusch, Berolini 1885., s. V-XXXIII.

Lausberg H., Retoryka literacka. Podstawy wiedzy o literaturze, tłum. A. Gorzkowski, Bydgoszcz 2002.

Lelong Ch., Życie codzienne w Galii Merowingów, tłum. E. Bąkowska, Warszawa 1967.

Misztal H., Prawo kanonizacyjne. Instytucje prawa materialnego. Zarys historii, procedura, Lublin 2003.

Nehring P., Topika wczesnych łacińskich żywotów świętych (od Vita Antonii do Vita Augustini), Toruń 1999.

Niemirska-Pliszczyńska J., Swetoniusz i jego dzieło, w: Gajusz Swetoniusz Trankwillus, Żywoty cezarów, tłum. J. Niemirska-Pliszczyńska, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1987, s. 7-16.

Schőn F., Noviomagus, w: Brill’s New Pauly. Encyclopaedia of the Ancient World, ed. H. Cancik, H. Schneider, vol. 9, Brill, Leiden-Boston 2006, kol. 860.

Starowieyski M., Wstęp, w: Sulpicjusz Sewer, Pisma o św. Marcinie z Tours. Żywoty, listy, dialogi, Kraków 2012, s. 11-44

Wipszycka E., Kościół w świecie późnego antyku, Warszawa 1994.

Wipszycka E., Wiśniewski R., Hagiografia późnoantyczna, w: E. Wipszycka (red.), Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu. Źródłoznawstwo czasów późnego antyku, Warszawa 1999, s. 221-333.

Wood I., Królestwa Merowingów. Władza – społeczeństwo – kultura. 450-751, tłum. M. Wilk, Warszawa 2012.

Ziemann E., Medard, w: Encyklopedia katolicka, tom 12, E. Ziemann (red.), Lublin 2008, kol. 381-382.
Pobierz

Opublikowane
2018-12-29


Dział
Historia

Udostępnij

Cichoń, M. (2018). Vita sancti Medardi jako utwór hagiograficzny przełomu antyku i średniowiecza. Kieleckie Studia Teologiczne, (17), 7-22. Pobrano z https://ojs.academicon.pl/index.php/kst/article/view/1942

Michał Konrad Cichoń  ks.mkc@wp.pl
https://orcid.org/0000-0002-8854-4381


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0



1. Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r., autor publikacji przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma Kieleckie Studia Teologiczne. Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

2. Za zgodą redakcji czasopisma opublikowane artykuły w Biblical Annals mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

3. Redakcja publikuje teksty on line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL.