Dogmat – depozyt, kontemplacja czy hermeneutyka? Analiza wewnętrznej struktury i dynamiki dogmatu



Abstrakt

Dogmat zazwyczaj określany jest jako definicja zawierająca prawdę Objawioną, która jest podana do wierzenia i której przyjęcie jest warunkiem zbawienia. Take, na wskroś doktrynalne rozumienie dogmatu wydaje się mieć niewielki związek z sama egzystencją człowieka, a jego przyjęcie jawi się jako abstrakcyjny warunek zbawienia wyznaczony arbitralnie przez Boga.

Prawda dogmatyczna jest jednak prawdą samego Boga, która jest z nim istotowo związana, a jednak partycypuje w świecie stworzonym. Analiza metafizycznej struktury dogmatu może więc doprowadzić do odkrycia jego istotnych wymiarów i znaczeń, czyniąc go bardziej przystającym do ludzkiego życia. Prawda Boża powinna bowiem być prawdą wyjaśniającą, oświecającą i przemieniającą człowieka.

Artykuł podejmuje zadanie takiej właśnie analizy, prowadzącej do pluralistycznej wizji dogmatu oraz jego egzystencjalnego i interdyscyplinarnego znaczenia.


Słowa kluczowe

Dogmat; metafizyka; hermeneutyka; stworzenie; Objawienie; meta-teologia

Balthasar H.U. von, Chwała. Estetyka teologiczna, tom 1: Kontemplacja postaci, tłum. E. Marszał i J. Zakrzewski, Wydawnictwo WAM, Kraków 2008.

Greshake G., Trójjedyny Bóg. Teologia trynitarna, tłum. J. Trawa, Wydawnictwo Tum, Wrocław 2009.

Jan Paweł II, List Apostolski „Ad Tuendam Fidem”, [w:] Acta Apostolicae Sedis. Commentarium officiale, Vatican Press, Watykan 1998, t. 90, s. 457–461.

Kosche M., Bogoczłowieczeństwo w myśli prawosławnej, „Teologia w Polsce”, 2012, t.6, nr 2, s. 121–127.

Lash N., Pytanie o Boga: świętość, mowa i milczenie, tłum. J. Ruszkowski, Wydawnictwo W Drodze, Poznań 2009.

Levering M., Pismo Święte i metafizyka. Tomasz z Akwinu i odnowa teologii trynitarnej, tłum. M. Romanek, Fundacja „Dominikańskie Studium Filozofii i Teologii”: Kolegium Filozoficzno-Teologiczne Polskiej Prowincji Dominikanów, Kraków 2016.

Marion J.-L., Idol i dystans, tłum. W. Starzyński i U. Idziak-Smoczyńska, Wydawnictwo WAM, Kraków 2016.
Pseudo-Dionizy Areopagita, Imiona boskie, [w:] Pisma teologiczne, tłum. M. Dzielska, Wydawnictwo Znak, Kraków 2005, s. 215–321.

Rahner K., Was ist eine dogmatische Aussage?, [w:] Schriften zur Theologie. Band 5: Neuere Schriften., Karl Rahner, Einsiedeln, Benzinger, Einsiedeln–Zürich–Köln 1962, s. 54–81.

Rusecki M., Traktat o objawieniu, Wydawnictwo Księży Sercanów, Kraków 2007.

Seckler M., Zbawienie w historii. Teologia historii w nauce świętego Tomasza z Akwinu, tłum. W. Szymona, Fundacja „Dominikańskie Studium Filozofii i Teologii”: Kolegium Filozoficzno-Teologiczne Polskiej Prowincji Dominikanów, Kraków 2015.

Sesboüé B., Misterium Trójcy: refleksja spekulatywna i opracowanie języka „filoque”. Relacje trynitarne (począwszy od IV wieku), [w:] Historia dogmatów, tom I: Bóg zbawienia: tradycja, reguła i Symbole wiary: ekonomia zbawienia: rozwój dogmatów trynitarnych i chrystologicznych, red. B. Sesboüé, tłum. P. Rak, Wydawnictwo M, Kraków 1999, s. 251–300.

Sieńkowski M., Filozofia w teologii w ujęciu Stanisława Kamińskiego, „Studia Gilsoniana”, 2012, nr 1, s. 91–101.
Sobór Watykański I, Konstytucja dogmatyczna o wierze katolickiej „Dei Filius”, [w:] Dokumenty Soborów Powszechnych: tekst grecki, łaciński, polski, tom 4, red. A. Baron i H. Pietras, tłum. A. Baron, M. Karas, i J.D. Szczurek, Wydawnictwo WAM, Kraków 2003, s. 888–905.

Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna o objawieniu Bożym „Dei Verbum”, [w:] Konstytucje, dekrety, deklaracje, Sobór Watykański II, Wydawnictwo Pallottinum, Poznań 2002, s. 350–363.

Strumiłowski J.P., Zrodzony z wiary. Teologiczne podstawy tożsamości człowieka według Thomasa Mertona, Wydawnictwo Tyniec, Kraków 2016.

Strumiłowski J.P., Piękno zbawi świat?, Wydawnictwo WAM, Kraków 2016.

Szczurek J.D., Trójjedyny: traktat o Bogu w Trójcy Świętej jedynym, Wydawnictwo Naukowe PAT, Kraków 2003.

Świeżyński A., Tajemnica i analogia we współczesnym mówieniu o Bogu, „Seminare. Poszukiwania naukowe”, 2014, t.1, nr 35, s. 59–69.

Wolinski J., Od ekonomii do „teologii” (III wiek), [w:] Historia dogmatów, tom I: Bóg zbawienia: tradycja, reguła i Symbole wiary: ekonomia zbawienia: rozwój dogmatów trynitarnych i chrystologicznych, red. B. Sesboüé, tłum. P. Rak, Wydawnictwo M, Kraków 1999, s. 159–209.

Woźniak R.J., Różnica i tajemnica. Objawienie jako teologiczne źródło ludzkiej sobości, Wydawnictwo W Drodze, Poznań 2012.

Katechizm Kościoła katolickiego, Wydawnictwo Pallottinum, Poznań 2009.
Pobierz

Opublikowane
2017-12-20


Dział
Teologia systematyczna

Udostępnij

Strumiłowski, J. (2017). Dogmat – depozyt, kontemplacja czy hermeneutyka? Analiza wewnętrznej struktury i dynamiki dogmatu. Kieleckie Studia Teologiczne, (16), 251-264. Pobrano z https://ojs.academicon.pl/index.php/kst/article/view/852

Jan Strumiłowski  jancist@gmail.com
WSD Katowice-Panewniki  Polska
https://orcid.org/0000-0003-1547-8309

Jan Paweł Strumiłowski – ur. 14.04.1983 r. w Pyskowicach. Mnich Zakonu Cysterskiego, przeor opactwa w Jędrzejowie. Studiował teologię w Wyższym Seminarium Duchownym Zakonu Braci Mniejszych w Katowicach Panewnikach. W 2015 r. uzyskał stopień doktora teologii na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie. Wykłada teologię dogmatyczną w Wyższym Seminarium Duchownym w Katowicach-Panewnikach. Zajmuje się teologią piękna, teologią trynitarną i chrystologią oraz teologiczną teorią poznania, zwłaszcza w aspekcie egzystencjalnym i estetycznym, a także jej relacjami z filozofią współczesną oraz naukami empirycznymi.




CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0



1. Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r., autor publikacji przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma Kieleckie Studia Teologiczne. Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

2. Za zgodą redakcji czasopisma opublikowane artykuły w Biblical Annals mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

3. Redakcja publikuje teksty on line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL.