Dobrodziej – mistrz – profesor. Wincenty Pol w świetle listów doń skierowanych



Abstrakt

Przedmiotem uwagi autorki są określenia Wincentego Pola wydobyte z przesłanej doń korespondencji. Bliżej przygląda się ona formom: dobrodziej, profesor, mistrz, wieszcz, ziomek. Korpus badań stanowiły listy (ogółem 98) skierowane do Wincentego Pola przez różnych nadawców w latach 1830-1872 zamieszczone przez Zbigniewa Sudolskiego w zbiorze: Listy z ziemi naszej. Korespondencja Wincentego Pola z lat 1826-1872 (s. 545-657).

W zwrotach adresatywnych Wincentego Pol ukazywany jest m.in. jako ojciec narodu i wieszcz, twórca wielbiony czy wręcz ubóstwiany, szanowany profesor, potwierdzają one tezę Sudolskiego nt. istotnej roli twórcy Mohorta w „kształtowaniu kultury swoich czasów” (LZN:546). Analizowane wyrażenia poświadczają zarazem bogactwo współczesnej Polowi etykiety. Człon podstawowy zwrotu adresatywnego wzbogacają liczne określenia towarzyszące, które powodują, że adresatywy z listów do Pola umieszczone na skali stopniowalnej grzeczności – są bardzo grzeczne. Jak się wydaje, często formuły te są próbą pogodzenia konwencji – pisania wedle zwyczaju – i szczerego uczucia nadawcy – pisania wedle serca.


Słowa kluczowe

W. Pol; epistolografia; zwroty adresatywne; mistrz; wieszcz; profesor

Bibliografia:
Źródła
Listy z ziemi naszej. Korespondencja Wincentego Pola z lat 1826-1872. Zebrał, opracował i wstępem opatrzył Zbigniew Sudolski, Warszawa 2004.
Słowniki
[Swil] Słownik języka polskiego, red. A. Zdanowicz, M. Bohusz Szyszko, J. Filipowicz, W. Tomaszewicz, B. Trentowski, t.1-2, Wilno 1861.

Literatura przedmiotu
Janiak-Jasińska A., Wyznaczniki sztuki epistolarnej w świetle listowników z 2 połowy XIX wieku, w: Sztuka pisania. O liście polskim w wieku XIX, red. J. Sztachelska, E. Dąbrowicz, Białystok 2000, s. 255-263.
Kałkowska A., Struktura składniowa listu, Wrocław 1982.
Nowakowska M., Komunikacja werbalna i niewerbalna jako język wielowymiarowy, „Studia Semiotyczne” 1979, nr 9, s 181-196.
Olma M., Listy emigracyjne Józefa Ignacego Kraszewskiego do Władysława Chodźkiewicza. Analiza pragmalingwistyczna, Kraków 2006.
Ursel M., Wizerunek Wincentego Pola w świetle prasy polskiej w drugiej połowie XIX wieku, w: Obrazy natury i kultura. Studia o Wincentym Polu, red. M. Łoboz, Wrocław 2015, s. 431-448.
Pobierz

Opublikowane
2018-05-11


Dział
„Świat Wincentego Pola”

Udostępnij

Nowak-Barcińska, M. (2018). Dobrodziej – mistrz – profesor. Wincenty Pol w świetle listów doń skierowanych. Zeszyty Naukowe KUL, 61(1), 561-580. Pobrano z https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/1498

Małgorzata Nowak-Barcińska  malgorzata.nowak@kul.pl


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0



Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Przesyłając artykuł do publikacji, autor oświadcza, że posiada pełnię autorskich praw majątkowych oraz osobistych do utworu, a jego opublikowanie nie naruszy praw osób trzecich.

Przesłanie przez autora artykułu do publikacji w czasopiśmie „Zeszyty Naukowe KUL”  traktowane będzie jako udzielenie licencji do eksploatacji praw autorskich do przesłanego utworu na zasadach licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)