Zeszyty Naukowe KUL https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul <p>„Zeszyty Naukowe KUL” (skrót: ZNKUL) to kwartalnik istniejący od 1957 r., wydawany przez Wydawnictwo KUL. Aktualnie w czasopiśmie publikowane są artykuły naukowe z dziedziny nauk społecznych, dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne, pedagogika, nauki o bezpieczeństwie. Od numeru 3 za 2018 r. teksty w czasopiśmie są dostępne na licencji <a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.pl">Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)</a>. W czasopiśmie respektowane są zasady etyki publikacyjnej wypracowane przez Komitet Etyki Wydawniczej (Comittee on Publication Ethics - COPE).&nbsp;&nbsp;<a href="https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/about">Więcej &gt;</a></p> pl-PL <p>Przesyłając artykuł do publikacji, autor oświadcza, że posiada pełnię autorskich praw majątkowych oraz osobistych do utworu, a jego opublikowanie nie naruszy praw osób trzecich.</p> <p>Przesłanie przez autora artykułu do publikacji w czasopiśmie „Zeszyty Naukowe KUL” &nbsp;traktowane będzie jako udzielenie licencji do eksploatacji praw autorskich do przesłanego utworu na zasadach licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe <a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.pl">(CC BY-NC-ND 4.0)</a>.&nbsp;</p> robert.krynski@academicon.pl (Robert Kryński) robert.krynski@academicon.pl (Robert Kryński) Wed, 23 Jan 2019 00:00:00 -0500 OJS 3.1.1.4 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Wprowadzenie https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2062 <p>Prawo cywilne i&nbsp;handlowe w&nbsp;działaniach administracji. Tradycja i&nbsp;nowoczesność w&nbsp;instytucjach prawnych. Cz. 1.</p> Grzegorz Kozieł ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2062 Tue, 22 Jan 2019 00:00:00 -0500 Klauzule umowne w handlu niewolnikami jako narzędzie polityki społecznej w okresie cesarstwa rzymskiego https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2063 <p>Celem artykułu jest prezentacja rzymskich regulacji dotyczących klauzul umownych dołączanych do umowy sprzedaży niewolnika: klauzuli ne manumittatur zakazującej wyzwolenia przez nabywcę i&nbsp;klauzuli ut exportetur, nakazującej jego wydalenie z&nbsp;określonego miejsca pobytu. Dzięki aktywności władzy publicznej, reskryptom i&nbsp;mandatom cesarskiej administracji klauzule mogły uzyskać oczekiwaną skuteczność, a&nbsp;właściciele niewolników uzyskać lepszą ochronę ich praw właścicielskich. Z&nbsp;drugiej strony, instytucje prawa prywatnego: prawa rzeczowego i&nbsp;obligacyjnego zostały “wzbogacone” o&nbsp;rozwiązania wychodzące poza prawo prywatne. Stały się one w&nbsp;rękach cesarzy rzymskich narzędziami kreowania polityki społecznej wobec niewolnictwa.</p> Krzysztof Amielańczyk ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2063 Tue, 22 Jan 2019 00:00:00 -0500 Podstawowe dylematy realizacji prawa cywilnego w prawie administracyjnym w kontekście stosowania instrumentów administracyjnych (i odwrotnie). Poszukiwanie optymalnego modelu współistnienia obu sfer prawa w perspektywie współczesnych wyzwań, przy uwzględn https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2064 <p>Podjęta w&nbsp;artykule problematyka dotyczy bardzo złożonych problemów występujących w&nbsp;ramach systemu prawa a&nbsp;dotyczących relacji prawa cywilnego i&nbsp;administracyjnego. Wskazanie granic pomiędzy oboma dziedzinami prawa, mimo że doktryna posługuje się wieloma kryteriami nie jest łatwe, ponieważ rozwiązywane przez prawo problemy są niejednokrotnie bardzo złożone i&nbsp;niejednorodne. Dlatego też bardzo często mamy do czynienia z&nbsp;wzajemnym przenikaniem się i&nbsp;dopełnianiem a&nbsp;przez to złożonym procesem współistnienia prawa cywilnego i&nbsp;administracyjnego. Owo skomplikowane współistnienie ma miejsce w&nbsp;większości sfer regulowanych prawem i&nbsp;dotyczących ładu publicznego w&nbsp;państwie. W&nbsp;tym kontekście należy zwrócić uwagę na różnego rodzaju konstrukcje hybrydowe, gdzie relacje prawo cywilne – prawo administracyjne mogą być bardzo skomplikowane (Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski, Narodowy Fundusz zdrowia, system ochrony konkurencji i&nbsp;konsumentów itd.,).Trzeba także zwrócić uwagę na problem przenikania się i&nbsp;wzajemnego dopełniania się prawa cywilnego i&nbsp;administracyjnego na gruncie prawa gospodarczego, zwłaszcza w&nbsp;zakresie dotyczącym obrotu instrumentami finansowymi, prawa bankowego, handlu zagranicznego, ochrony konkurencji a&nbsp;także porządkowania stosunków własnościowych itd. Właściwe rozwiązanie tych problemów jest dla prawników poważnym wyzwaniem.</p> Marian Zdyb ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2064 Tue, 22 Jan 2019 05:17:02 -0500 Prawo publiczne a prawo prywatne – wybrane uwagi teoretyczne na temat hybrydyzacji instytucji prawnych https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2065 <p>Artykuł stanowi teoretyczną refleksję dotyczącą hybrydyzacji instytucji prawnych we współczesnym polskim porządku prawnym. Już od czasów rzymskich w&nbsp;kontynentalnej Europie utrwalił się podział prawa na publiczne i&nbsp;prywatne. Z&nbsp;jednej strony podział ten jest w&nbsp;nauce prawa utrwalony i&nbsp;edukacyjnie użyteczny. Z&nbsp;drugiej strony jest on przedmiotem licznych sporów i&nbsp;kontrowersji. Powstało wiele teoretycznych koncepcji podziału prawa na publiczne i&nbsp;prywatne. Różnią się one od siebie określeniem kryteriów podziału prawa. Najczęściej wskazywane jest kryterium interesu, kryterium podmiotowe (równorzędności i&nbsp;nierównorzędności podmiotów), kryterium ochrony prawa zwane również kryterium sposobu dochodzenia roszczeń i&nbsp;inne. Wszystkie te kryteria są jednak ułomne. Nie da się na podstawie jakiegokolwiek kryterium dokonać kwalifikacji wszystkich przepisów systemu prawa. Po pierwsze dlatego, że pozostanie grupa przepisów, których nie można zaliczyć ani do prawa publicznego ani prywatnego (na podstawie wskazanego kryterium). Po drugie dlatego, że istnieją takie przepisy, które należy zakwalifikować do prawa publicznego i&nbsp;jednocześnie do prawa prywatnego. Te przepisy tworzą hybrydowe instytucje prawne, które łączą cechy prawa publicznego i&nbsp;prywatnego. Realizują one zarówno interes zbiorowości, jak indywidualny. Zapewniają korzyść i&nbsp;jednostce i&nbsp;sferze publicznej. Wyznaczają one tzw. prawo publiczno-prywatne. Do hybrydowych instytucji prawnych zaliczmy: partnerstwo publiczno-prywatne porozumienie w&nbsp;sprawie ustalenia cen transakcyjnych, układ likwidacyjny, obowiązki informacyjne w&nbsp;umowach z&nbsp;udziałem konsumentów i&nbsp;inne. Hybrydowe instytucje prawne wyznaczają jeden z&nbsp;współczesnych paradygmatów konstrukcji systemu prawa.</p> Bartosz Liżewski ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2065 Kierunek działań prawodawczych ustawodawcy w stosowaniu prywatnej i hybrydowej formy działania w administracji publicznej https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2066 <p>Działania prawodawcze ustawodawcy w&nbsp;ostatnich latach można podzielić na te, które ukierunkowane są na stanowienie umowy cywilnoprawnej jako jednej z&nbsp;dominujących form działania w&nbsp;administracji publicznej oraz na te, które ukierunkowane są na stanowienie hybrydowych prawnych form działania w&nbsp;przepisach prawa administracyjnego. Obydwa kierunki działalności normodawcy nie spotykają się z&nbsp;aprobatą w&nbsp;środowisku naukowym. W&nbsp;związku z&nbsp;tym, podnoszony jest w&nbsp;doktrynie głos dokonania ponownej klasyfikacji prawnych form działania z&nbsp;uwzględnieniem, tych form, które ze względu na mieszane cechy (prawa publicznego i&nbsp;prawa prywatnego) przysparzają wiele wątpliwości interpretacyjnych oraz przyczyniają się do zwiększenia chaosu terminologicznego w&nbsp;siatce podstawowych pojęć prawa administracyjnego.</p> Paulina Bieś-Srokosz ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2066 Tue, 22 Jan 2019 05:34:34 -0500 Prawo cywilne w działaniach administracji publicznej (administracji miar) – na gruncie systemu oceny zgodności... z zasadniczymi wymaganiami. Tradycja i nowoczesność w instytucjach prawnych. https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2067 <p>Artykuł omawia zagadnienie stosowania instytucji prawa cywilnego w&nbsp;działalności administracji gospodarczej na przykładzie administracji miar na gruncie realizowanych zadań z&nbsp;zakresu oceny zgodności wyrobów z&nbsp;zasadniczymi wymaganiami. <br>Celem artykułu jest próba identyfikacji nowych obszarów zastosowania prawa cywilnego w&nbsp;działaniach administracji miar i&nbsp;nowych zjawisk prawnych zachodzących w&nbsp;relacjach organów administracji z&nbsp;przedsiębiorcami implikowanych postępem technicznym w&nbsp;dziedzinie metrologii. Następnie dokonana została ocena ich skutków dla gospodarki z&nbsp;perspektywy ochrony interesu państwa i&nbsp;interesu jednostkowego przedsiębiorcy. <br>Zaprezentowane zostały zjawiska prawne zachodzące pod wpływem stosowania cywilnoprawnej metody regulacji w&nbsp;metrologii: prywatyzacja zadań publicznych z&nbsp;zakresu metrologii, zastosowanie umów cywilnoprawnych w&nbsp;działalności administracji miar oraz zmiana statusu podmiotów administrujących (urzędów miar) i&nbsp;sytuacja jednostek notyfikowanych administracji miar w&nbsp;warunkach równoległego wykonywania zadań publicznych w&nbsp;systemie ocenie zgodności przyrządów pomiarowych. </p> Agnieszka Żywicka, Mariusz Paździor ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2067 Tue, 22 Jan 2019 05:43:27 -0500 Konsensualne formy działań administracyjnoprawnych zastępujące lub uzupełniające decyzje administracyjne https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2068 <p>Opracowanie zostało poświęcone problematyce konsensualnych form działań organów administracji publicznej lub podmiotów prywatnych, które zastępują lub uzupełniają decyzje administracyjne. W&nbsp;pierwszej części rozważań analizie poddano konsensualne formy działań administracyjnoprawnych stanowiących alternatywne formy prawne załatwiania spraw administracyjnych. Alternatywność tego rodzaju form polega na możliwości wyboru formy prawnej załatwienia sprawy administracyjnej, pierwszeństwie użycia formy konsensualnej i&nbsp;subsydiarności decyzji administracyjnej albo możliwości zastąpienia (substytucji) już wydanej decyzji administracyjnej przez określony typ formy konsensualnej. W&nbsp;części drugiej analizy omówiono i&nbsp;poddano teoretycznej ocenie rozwiązania normatywne ustanawiające podstawy kompetencyjne do uzupełniania lub nawet konkretyzowania treści decyzji administracyjnych za pośrednictwem uprzednich lub następczych konsensualnych form działania organów administracji publicznej oraz podmiotów spoza systemu administracji publicznej.</p> Marcin Kamiński ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2068 Tue, 22 Jan 2019 05:52:48 -0500 Swoboda wyboru formy prywatnoprawnej w działaniach administracji publicznej https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2069 <p>Artykuł dotyczy różnych aspektów możliwości wyboru formy prywatnoprawnej przez organy administracji publicznej. W&nbsp;pierwszym rzędzie odnosi się do możliwości stosowania w&nbsp;działalności administracji publicznej zasady swobody umów i&nbsp;jej ograniczeń. Przedstawia także zagadnienie dopuszczalności zawierania umów cywilnoprawnych bez wyraźnej podstawy prawnej, czy też dokonywania przez administrację wyboru między formami prawa cywilnego i&nbsp;administracyjnego.</p> Katarzyna Kłosowska-Lasek ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2069 Tue, 22 Jan 2019 06:01:22 -0500 Wybrane zagadnienia dotyczące wykorzystania umowy cywilnoprawnej jako instrumentu działania administracji https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2070 <p>Podmioty administracji publicznej występują jako strony umów cywilnoprawnych w&nbsp;sferze niewładczej. Cechą charakterystyczną tych umów jest ich podległość przepisom prawa cywilnego, ale z&nbsp;modyfikacjami wynikającymi z&nbsp;przepisów szczególnych. Modyfikacje są konsekwencją tego, iż jedną ze stron umowy jest podmiot publiczny, który zawierając je, realizuje interes publiczny i&nbsp;zaspokaja potrzeby publiczne. W&nbsp;praktyce obrotu najczęściej zawieranymi umowami cywilnoprawnymi przez podmioty administracji są umowy w&nbsp;sprawach zamówień publicznych. Ich szczególny status wynika z&nbsp;ustawy z&nbsp;dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z&nbsp;2017 r., poz 1579 ze zm.) i&nbsp;podporządkowany zostaje podstawowemu celowi ustawy, którym jest zapewnienie podmiotom szeroko rozumianego sektora publicznego zawierania umów cywilnoprawnych na optymalnych warunkach. Charakterystyka tych umów zostaje dokonana przez pryzmat ich kwalifikacji podmiotowej i&nbsp;przedmiotowej, trybu zawarcia, formy umowy i&nbsp;czasu jej trwania, kształtowania treści umowy, jej zmian, rozwiązania oraz unieważnienia.</p> Anna Fermus-Bobowiec ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2070 Tue, 22 Jan 2019 06:09:42 -0500 Wola stron czy wola ZUS-u? – o kwalifikacji umów o dzieło jako umów zlecenia na przykładzie umów z twórcami i artystami https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2071 <p>Zjawiskiem powszechnym stały się coraz częstsze kontrole płatników składek przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Obejmują one w&nbsp;dużej mierze zasadność zwierania przez płatników składek umów o&nbsp;dzieło i&nbsp;nierzadko kończą się uznaniem, że umowy te powinny być zawarte w&nbsp;formie umów zlecenia. Celem artykułu jest rozważanie prawnej dopuszczalności dokonywania przez ZUS kwalifikacji umów o&nbsp;dzieło jako umów zlecenia w&nbsp;perspektywie zasady swobody umów, kompetencji ZUS-u&nbsp;do dokonywania takiej kwalifikacji, jak również kompetencji do wykładni i&nbsp;stosowania przepisów Kodeksu cywilnego. Problematyka omówiona została na tle umów zawieranych z&nbsp;twórcami i&nbsp;artystami.</p> Dagmara Gut ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2071 Tue, 22 Jan 2019 06:19:35 -0500 Pojęcie, przedmiot i charakter prawny umowy wywłaszczeniowej (ekspropriacyjnej) https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2072 <p>Inspiracją do podjęcia problematyki umowy wywłaszczeniowej jest planowana w&nbsp;Polsce budowa Centralnego Portu Komunikacyjnego (CPK). W&nbsp;licznych wypowiedziach prasowych pojawiają się stwierdzenia, że grunty potrzebne dla jego realizacji będą pozyskiwane w&nbsp;drodze umowy, co sugeruje, że nie nastąpi to we władczym trybie – wywłaszczenia. W&nbsp;opracowaniu prezentowane są tezy, że umowa taka zawierana jest po groźbą wywłaszczenia i&nbsp;stanowi formę prawną wywłaszczenia. Stanowiąc alternatywę dla pozyskania niezbędnego prawa w&nbsp;drodze przymusowej, aktu administracyjnego, powinna być postrzegana jako umowa prawa publicznego – umowa administracyjna. Taki kierunek wykładani potwierdza niedawne orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z&nbsp;dnia 12&nbsp;grudnia 2017 r. (SK 39/15).</p> Sławomir Pawłowski ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2072 Tue, 22 Jan 2019 06:35:10 -0500 Dopuszczalność stosowania przepisów o wzorcach udostępnianych w systemie teleinformatycznym... do EIZG z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2073 <p>Opracowanie dotyczy kwestii prawnej dopuszczalności stosowania przepisów o&nbsp;wzorcach udostępnianych w&nbsp;systemie teleinformatycznym do Europejskiego Zgrupowania Interesów Gospodarczych z&nbsp;siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W&nbsp;obowiązujących przepisach prawa nie przewidziano wprost takiej możliwości. W&nbsp;związku jednak z&nbsp;tym, że art. 7 ustawy o&nbsp;EZIG i&nbsp;SE przewiduje w&nbsp;sprawach nieuregulowanych w&nbsp;rozporządzeniu nr 2137/85/EWG i&nbsp;ustawie o&nbsp;EZIG i&nbsp;SE odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu spółek handlowych o&nbsp;spółce jawnej, w&nbsp;opracowaniu rozważono: 1) czy można to odnosić również do przepisów o&nbsp;wymienionych wzorcach przewidzianych dla spółki jawnej (a&nbsp;zatem czy można je zastosować odpowiednio do EZIG z&nbsp;siedzibą na terytorium RP) i&nbsp;jakie argumenty przemawiają za takim zastosowaniem, a&nbsp;także 2) jakie znaczenie ma w&nbsp;tym obszarze istnienie przepisów wykonawczych określających konkretnie takie wzorce oraz 3) czy w&nbsp;istnieje w&nbsp;aktualnym stanie prawnym delegacja ustawowa do wydania tych przepisów, jak np. w&nbsp;przypadku wzorców w&nbsp;spółce jawnej. </p> Grzegorz Kozieł ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2073 Tue, 22 Jan 2019 06:44:57 -0500 Rejestry upadłości w wybranych państwach europejskich https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2074 <p>W&nbsp;artykule wskazano na obowiązki jakie zostały nałożone na państwa członkowskie, a&nbsp;wynikające z&nbsp;Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i&nbsp;Rady (UE) 2015/848 z&nbsp;dnia 20 maja 2015&nbsp;r. w&nbsp;sprawie postępowania upadłościowego, dotyczące wymogu utworzenia co najmniej jednego rejestru publicznego, który będzie zawierał dane o&nbsp;postępowaniach upadłościowych. W&nbsp;części krajów członkowskich funkcjonują już rejestry upadłości połączone z&nbsp;systemem „e-Sprawiedliwość”. W&nbsp;Polsce odpowiednie rozwiązania zawarto w&nbsp;projekcie ustawy o&nbsp;Krajowym Rejestrze Zadłużonych (druk nr 2367), który powstał m.in. w&nbsp;związku z&nbsp;koniecznością stworzenia Centralnego Rejestru Restrukturyzacji i&nbsp;Upadłości, o&nbsp;którym jest mowa w&nbsp;art. 5 ust.&nbsp;1 ustawy z&nbsp;dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne. </p> Ewa Janik ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2074 Tue, 22 Jan 2019 06:53:54 -0500 Utwór pracowniczy powstały z wykorzystaniem sztucznej inteligencji oraz informacji sektora publicznego https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2075 <p>Przyczynkiem do napisania niniejszego artykułu było wygenerowanie w&nbsp;dniu 23 grudnia 2013 r. przez algorytm (o&nbsp;nazwie „Quakebot”) napisany w&nbsp;języku programowania przez dziennikarza „Los Angeles Times” Kena Schwencke`a&nbsp;informacji prasowej o&nbsp;trzęsieniu ziemi, które zostało zarejestrowane w&nbsp;tymże dniu pięć mil od Westwood (stan California, USA). Informacja ta została sporządzona w&nbsp;oparciu o&nbsp;komunikat USGS Earthquake Notification Service, zamieszczony na rządowej stronie internetowej. W&nbsp;artykule sformułowano pogląd, że osobisty charakter świadczenia pracy w&nbsp;ramach stosunku pracy nie wyklucza możliwości powstania utworu pracowniczego z&nbsp;wykorzystaniem AI (Artificial Intelligence). Ponadto stwierdzono, że utwór pracowniczy nie traci swego charakteru prawnego nawet jeśli powstał z&nbsp;wykorzystaniem informacji sektora publicznego, jak również, że dopuszczalne jest ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego w&nbsp;celach komercyjnych, uzyskanych za pośrednictwem AI (Artificial Intelligence).</p> Michał Barański, Marlena Jankowska ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2075 Tue, 22 Jan 2019 07:11:46 -0500 Odtwarzanie utworów w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej w perspektywie prywatnoprawnej i publicznoprawnej https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2076 <p>Problem podjęty w&nbsp;niniejszym artykule ma charakter praktyczny. Wyrósł on na bazie konfliktu majątkowych interesów z&nbsp;jednej strony przedsiębiorców wspieranych przez konsumentów, z&nbsp;drugiej zaś - środowisk twórczych (w&nbsp;tym artystycznych i&nbsp;producenckich). W&nbsp;tej kwestii podstawowe znaczenie ma regulacja zawarta w&nbsp;polskiej Ustawie o&nbsp;prawie autorskim i&nbsp;prawach pokrewnych z&nbsp;1994 r. i&nbsp;Ustawie o&nbsp;zbiorowym zarzadzaniu prawami autorskimi i&nbsp;prawami pokrewnymi z&nbsp;2018 r. Na podstawie tych unormowań organizacje zbiorowego zarządzania - działając na rzecz twórców, wykonawców, producentów utworów audiowizualnych oraz producentów fonogramów i&nbsp;wideogramów - zostały uznane za upoważnione do zezwalania (licencja) i&nbsp;pobierania wynagrodzenia w&nbsp;sferze wskazanego odtwarzania dóbr chronionych przez prawo autorskie i&nbsp;prawa pokrewne. Powszechny, nieprawniczy i&nbsp;krytyczny odbiór tego systemu funkcjonującego w&nbsp;praktyce - przede wszystkim sposobu zawierania umów, kalkulacji opłat i&nbsp;ich inkasowania - wskazuje nieprawidłowo na publicznoprawną jego naturę. Dostrzega się, że nierzadkie egocentryczne i&nbsp;dominujące zachowania organizacji zbiorowego zarządzania wobec kontrahentów, a&nbsp;czasami także nawet samych uprawnionych, odgrywa znacząca role pogłębiającą ten problem. W&nbsp;rzeczywistości, ze ściśle prawnego punktu widzenia, instytucja o&nbsp;jakiej mowa, ma w&nbsp;swej istocie czysto prywatnoprawną naturę. Jednakże polski ustawodawca wprowadził w&nbsp;tę dziedzinę pewne instrumenty administracyjnoprawne (w&nbsp;sferze kompetencji Ministra Kultury), które w&nbsp;praktyce mogłyby doprowadzić do przywrócenia równości stron i&nbsp;równowagi ich interesów.</p> Jerzy Szczotka ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2076 Tue, 22 Jan 2019 07:23:59 -0500 Podmiotowość w opiece realizowana w placówkach katolickich https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2077 <p>Realizacja zasady podmiotowości w&nbsp;opiece ma swój specyficzny wymiar w&nbsp;działalności prowadzonej w&nbsp;placówkach katolickich. Określenie opieki mianem posługi miłości wskazuje na międzyosobowe relacje w&nbsp;jej spełnianiu i&nbsp;oparcie motywacji na przykazaniu miłości. Uwzględnienie tego odniesienia zobowiązuje do zachowania wszelkich standardów zarówno w&nbsp;sprawowaniu opieki z&nbsp;szacunkiem do godności każdej osoby, wysokiej jakości jej czynności jak i&nbsp;wymogów obowiązującego prawa. W&nbsp;procesie tym następuje pełny rozwój jego podmiotów we wzajemnej wymianie wartości i&nbsp;świadczeń na miarę indywidualnych potrzeb i&nbsp;możliwości.</p> Maria Loyola Opiela ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2077 Tue, 22 Jan 2019 07:32:00 -0500 Paradygmat podmiotowości – refleksje pedagogiczne https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2078 <p>Paradygmat: osoba jako podmiot, współcześnie zyskuje na znaczeniu. Podmiotowość jest fundamentalnym dezyderatem w&nbsp;naukach społecznych, szczególnie w&nbsp;pedagogice. Kategoria „podmiotowość” różnie jest definiowana. Najczęściej rozumiana jest jako wartość osobowa i&nbsp;społeczna, jako ideał społeczny oraz założenie ontologii społecznych, a&nbsp;także założenie o&nbsp;prymacie podmiotowo działających jednostek w&nbsp;stosunku do struktury społecznej. Tego typu problematyka jest podejmowana przez różne dyscypliny. Najczęściej zajmuje się nim filozofia, psychologia, socjologia i&nbsp;pedagogika. W&nbsp;ramach różnych koncepcji filozoficznych warto zwrócić szczególną uwagę na personalizm, który interpretuje człowieka i&nbsp;całą rzeczywistość w&nbsp;kontekście fenomenu osoby ludzkiej. Natomiast w&nbsp;psychologii podkreśla, że człowiek jest podmiotem swojej działalności, gdy jest autonomiczny wobec otoczenia i&nbsp;świadomie wpływa na świat zewnętrzny oraz analizuje różnego rodzaju determinacje wewnętrzne osoby ludzkiej. Pedagogika traktuje zagadnienie podmiotowości, jako idea, wartość, cel oraz postulat aktywności wychowawczej, czyli coś co należy osiągnąć. Zbudowanie swojej podmiotowości jest istotne dla każdego człowieka. Jednostka, aby funkcjonować w&nbsp;sposób podmiotowy powinna właściwie ukształtować swoją osobowość. Zadaniem pedagogów jest pomoc człowiekowi w&nbsp;kształtowaniu własnej podmiotowości oraz umiejętności bycia samodzielnym.</p> Roman Jusiak ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2078 Tue, 22 Jan 2019 07:39:56 -0500 Transformations of the modern family and the problem of social orphanhood https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2079 <p>The transformations taking place in the contemporary family do not always have a&nbsp;positive influence on its functioning. Family often encounters numerous difficulties, which can lead it to dysfunctionality, or even pathology. Negative effects of the malfunctioning of the family are most strongly felt by its youngest members. Therefore, the phenomenon of broadly understood social orphanhood is becoming more and more widespread from year to year. It does not only concern the situation when children are abandoned by their parents, but also when children and adolescents, living in the family home, strongly experience the lack of parental feelings. Thus, the article attempts to draw attention to the problem of social orphanhood, which often occurs in the context of the current changes in the family environment. The article also points to the urgent need for undertaking decisive actions aimed at protecting the well-being of socially orphaned children, whose traumatic experiences take away their joy of life and prevent them from properly shaping their future.</p> Andrzej Łuczyński ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2079 Tue, 22 Jan 2019 07:47:06 -0500 Christianisme et pédagogie. Les aspects méthodologiques choisis https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2080 <p>Le présent article a&nbsp;un caractère métathéorique, analytique ainsi que celui de rapport. Son objet est la relation entre le christianisme et la pédagogie. L’auteur analyse des problèmes méthodologiques choisis qui apparaissent à la suite de l’application des idées de la Révélation judéo-chrétienne dans la pédagogie. Les questions qui ont été soulevées concernent la possibilité (légitimité) de l’introduction des connaissances religieuses dans la structure des théories pédagogiques, leurs fonctions et leur portée. Le texte se compose de trois parties relatives au progrès historique des convictions au sujet des relations de la religion (christianisme) et de la science, aux principaux problèmes méthodologiques générés grâce à l’exploitation des connaissances religieuses sur le terrain de la science (dont les sciences humaines) ainsi qu’à la fonction de la Révélation judéo-chrétienne dans la pédagogie.</p> Piotr Magier ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2080 Tue, 22 Jan 2019 07:54:14 -0500 Moralność zawodowa nauczyciela – dydaktyka, wychowawcy, opiekuna https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2081 <p>Nauczyciel stanowi główne narzędzie realizacji funkcji dydaktycznej, wychowawczej i&nbsp;opiekuńczej szkoły. Zadania, które współcześnie stawia się przed nauczycielem są niezwykle doniosłe, a&nbsp;formułowane wobec niego wymagania duże. By mógł im sprostać, musi posiadać odpowiednie kompetencje: techniczne i&nbsp;moralne.<br>W&nbsp;artykule zostało podjęte zagadnienie etosu zawodowego nauczycieli, czyli nastawienia moralnego w&nbsp;stosunku do pracy zawodowej, bez którego niemożliwe jest realizowanie podstawowych funkcji wyznaczonych nauczycielom. Przedstawiono genezę moralności zawodowej nauczycieli oraz jej zakres, uzasadniając potrzebę włączenia elementów etyki zawodowej w&nbsp;proces edukacji nauczycielskiej.</p> Iwona Szewczak ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2081 Tue, 22 Jan 2019 08:03:55 -0500 Pojęcie podmiotowości w pedagogice https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2082 <p>W&nbsp;artykule przedstawiono różne znaczenia terminu „podmiotowość”, które pojawiają się na gruncie pedagogiki w&nbsp;kontekście zagadnień związanych z&nbsp;opieką. Po prześledzeniu kontekstów, w&nbsp;jakich pojawia się ten termin, zaproponowano trzy jego podstawowe rozumienia: 1. specyficznie ludzka, stała i&nbsp;nieutracalna zdolność/dyspozycja/potencjalność; 2. zmienna i&nbsp;dynamiczna aktualizacja tej potencjalności; 3. uprawnienie wynikające z&nbsp;faktu bycia człowiekiem. Rozumienia te są przydatne w&nbsp;analizie sporu, czy opieka – rozumiana jako relacja, której charakterystyczną cechą jest przejęcie odpowiedzialności za podopiecznego przez opiekuna – pozbawia podopiecznego podmiotowości.</p> Agnieszka Salamucha ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2082 Tue, 22 Jan 2019 08:13:06 -0500 Multicultural and intercultural education – the challenge of the 21st century https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2083 <p>At present, education seems to play a&nbsp;fundamental role in a&nbsp;European society, being perceived as a&nbsp;model of a&nbsp;community based on knowledge. Nevertheless, multicultural and intercultural education presents itsef as a&nbsp;challenge in a&nbsp;XXI century. Nowadays, when migration of various ethnic groups and nations is so ordinary, nurturing proper attitude about it, seems to be of great importance from the earliest stages of upbringing. It entails a&nbsp;respect of a&nbsp;tradition and culture of one’s own country as well as of other ethnic groups and nations. School as an institution of learning ought to ensure proper measures preventing discrimination. Intercultural education serves as a&nbsp;tool to nurture attitude of understanding and acceptance of a&nbsp;cultural differences. It also broadens perception of one’s own identity and a&nbsp;place in a&nbsp;society. Interactions with other nations can serve to promote an attitude of tolerance and dialogue. <br>Multicultural education on the other hand, aims at creating the disposition of respect toward diversity in a&nbsp;local, national and international community. At the same time it presents cultural, ethnic, racial and linguistic differences. <br>The work will include also the concept of stereotype and prejudice as well as dangers resulting from the absence of a&nbsp;proper multicultural and intercultural education.</p> Małgorzata Łobacz, Katarzyna Drop, Mariola Janiszewska ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2083 Tue, 22 Jan 2019 08:23:12 -0500 Mowa nienawiści problemem etycznym współczesnych mediów https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2084 <p>rtykuł jest próbą analizy jednego z&nbsp;ważnych, a&nbsp;do tego trudniejszych problemów współczesnych mediów, przede wszystkim mediów masowych, ale nie tylko – mowy nienawiści. <br>Zjawisko mowy nienawiści we współczesnych mediach, powszechnie uważane jest za przejaw zła, które może doprowadzić do nieprzewidywalnych społecznie skutków, takich jak szerzenie stereotypów, popularyzacja treści wulgarnych i&nbsp;obraźliwych, eskalacja zachowań niebezpiecznych. Mowa nienawiści jest także postępującym zagrożeniem dla kultury kraju, w&nbsp;którym nie stosuje się na co dzień mechanizmów ją ograniczających.<br>Autorka w&nbsp;swoim referacie, na podstawie konkretnych przykładów, stara się przeanalizować i&nbsp;zrozumieć zjawisko; zastanawia się nad mechanizmami, które mogłyby przeciwdziałać jego powstawaniu, ale też i&nbsp;nad mechanizmami rodzącymi tego typu wypowiedzi w&nbsp;komunikacji masowej&nbsp;i&nbsp;interpersonalnej.</p> Olga Białek-Szwed ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2084 Tue, 22 Jan 2019 08:30:27 -0500 Reportażowe formy konkretyzacji literatury w radiu – transpozycje intermedialne https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2085 <p>Reportaż radiowy jest dźwiękową formą relacjonowania rzeczywistości, literatura nie stanowi zatem bezpośredniego źródła dla jego twórców. Jednak w&nbsp;obrębie współczesnych produkcji radiowych znajdują się reportaże realizujące swoisty transfer literackich treści. W&nbsp;niniejszym artykule określono je jako reportażowe konkretyzacje literatury. Tego typu praktyki są audialnym aspektem charakterystycznych dla współczesnej kultury intermedialnych transpozycji. Artykuł omawia szczegółowe warunki przeniesienia literatury do formuły reportażu radiowego oraz prezentuje modelowe warianty realizacji dźwiękowych. </p> Aneta Wójciszyn-Wasil ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2085 Tue, 22 Jan 2019 08:37:14 -0500 Lubelski afisz i plakat filmowy w zbiorach Archiwum Państwowego w Lublinie i Muzeum Lubelskiego z okresu międzywojennego https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2086 <p>Lublinianie pierwsze ruchome obrazy obejrzeli w&nbsp;1899 roku, a&nbsp;więc już cztery lata po pokazie braci Lumiere. Stałe kino otwarte zostało w&nbsp;1908 roku i&nbsp;od tego momentu kina zajęły należne im miejsce w&nbsp;panoramie i&nbsp;życiu społecznym Lublina. O&nbsp;ich repertuarze i&nbsp;sposobie funkcjonowania w&nbsp;okresie międzywojennym świadczą dziś między innymi materiały wizualne: afisze i&nbsp;plakaty filmowe. W&nbsp;pierwszej części zarysowane zostały początki rozwoju plakatu filmowego w&nbsp;Polsce. W&nbsp;kolejnych częściach analizie poddane zostały materiały wizualne – plakaty kinowe. Były one mniejsze niż na Zachodzie, ponieważ umieszczano je głównie przed wejściem do kina w&nbsp;specjalnych gablotach. W&nbsp;plakatach, które były drukowane na miejscu do lat 40. XX wieku w&nbsp;warstwie wizualnej zdecydowanie góruje liternictwo, często uzupełniane prostą, ale wciąż wyraźną ornamentyką. Część nieśmiało naśladuje rozwijające się w&nbsp;głównych ośrodkach lwowskim, krakowskim i&nbsp;warszawskim trendy wyznaczane przez takie osobowości jak m.in. Jan Tschichold, Henryk Berlewi, Władysław Strzemiński. Są cenne jako dokumenty, świadczące o&nbsp;historii i&nbsp;życiu społecznym Lublina. W&nbsp;artykule wykorzystano analizę krytyczną źródeł oraz analizę zawartości. Uzyskane wyniki analiz szczegółowych mają charakter faktograficzny i&nbsp;są przyczynkiem do dalszych badań w&nbsp;obszernym temacie kształtowania się kultury filmowej i&nbsp;kinowej w&nbsp;Polsce w&nbsp;dwudziestoleciu międzywojennym. </p> Małgorzata Sławek-Czochra ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2086 Tue, 22 Jan 2019 08:45:25 -0500 Ubiór, strój i kostium w kontekście ubieralnej elektroniki (wearable electronic) https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2087 <p>Celem publikacji jest próba opisu odzieży z&nbsp;zakresu ubieralnej elektroniki, określanej jako: smart clothing, smartmoda, techmoda, e-konfekcja, sprzętciuchy, ubiorotronika, elektrodzież czy galanteria elektroniczna jako przejawu dokonujących się przeobrażeń społeczno-kulturowych oraz technologicznych w&nbsp;zakresie ubioru, stroju i&nbsp;kostiumu. W&nbsp;procesie badawczym sformułowano trzy pytania: jaki jest status metodologiczny odzieży z&nbsp;zakresu ubieranej elektroniki? czy zasadne jest metodologicznie określanie jej jako ubiór, strój lub kostium? który z&nbsp;trzech powyżej wymienionych terminów można i&nbsp;należy stosować w&nbsp;odniesieniu do wearable electronic? Przyjęto tezę, że wbrew semantycznemu podobieństwu nieuprawnione metodologicznie jest określanie ubieralnej elektroniki jako „ubiór”. Teza została potwierdzona. Zastosowano metodę historyczną oraz analityczno-opisową.</p> Małgorzata Gruchoła ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2087 Tue, 22 Jan 2019 08:54:08 -0500 Błędy związane z wyrażaniem zgody na udzielenie świadczenia zdrowotnego https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2088 <p>Warunkiem przystąpienia do udzielenia świadczenia zdrowotnego jest wyrażenie na nie zgody przez pacjenta. Zasady związane z&nbsp;wyrażaniem zgody na udzielenie świadczenia zdrowotnego są prawnie uregulowane, pomimo tego wciąż dochodzi do ich naruszania, w&nbsp;konsekwencji do naruszania gwarancji poszanowania autonomii pacjenta i&nbsp;jego prawa do samostanowienia. Tego rodzaju działania lekarzy nie znajdują racjonalnego uzasadnienia i&nbsp;mogą stanowić przyczynę pociągnięcia ich do odpowiedzialności cywilnej i&nbsp;karnej.</p> Wojciech Lis ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2088 Wed, 23 Jan 2019 03:07:27 -0500 Podziały województw na obwody łowieckie zachowujące ważność https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2089 <p>W&nbsp;związku z&nbsp;orzeczeniem o&nbsp;niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną do dokonywania podziałów województw na obwody łowieckie ustawodawca w&nbsp;ramach dokonanych w&nbsp;ostatnim czasie zmian normatywnych wprowadził nowe zasady tworzenia obwodów łowickich. W&nbsp;związku z&nbsp;tym niezwykle istotne są obecnie nie tylko przepisy dotyczące dokonywania nowych podziałów województw na obwody łowieckie, lecz także przepisy przejściowe dotyczące już dokonanych podziałów województw na obwody łowieckie. Niemniej jednak dokonane już po terminie przedmiotowe zmiany normatywne nie eliminują wszystkich niepożądanych dla prowadzenia gospodarki łowieckiej skutków. Przede wszystkim brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska o&nbsp;ciągłym i&nbsp;nieprzerwanym funkcjonowaniu wszystkich wcześniej już utworzonych obwodów łowieckich. Poza tym dokonane na podstawie niekonstytucyjnego przepisu podziały województw na obwody łowieckie nie zachowują ważności w&nbsp;pełnym pierwotnym zakresie, ponieważ sądy administracyjne wielokrotnie stwierdziły już i&nbsp;w&nbsp;dalszym ciągu stwierdzać będą nieważność tych uchwał w&nbsp;sprawie podziału województwa na obwody łowieckie w&nbsp;części. Nie jest również wykluczone stwierdzenie nieważności podjętych już uchwał w&nbsp;sprawie podziału województwa na obwody łowieckie w&nbsp;całości. Stwierdzenie zaś nieważności przedmiotowych uchwał w&nbsp;całości skutkować będzie nieistnieniem obwodów łowieckich, o&nbsp;których mowa w&nbsp;tym aktach, już od dnia podjęcia uchwał w&nbsp;sprawie podziału województwa na obwody łowieckie.</p> Piotr Zacharczuk ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2089 Wed, 23 Jan 2019 03:13:38 -0500 Powołanie i status sędziego prawa administracyjnego w kontekście orzeczenia Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych w sprawie Lucia v. SEC https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2090 <p>W&nbsp;artykule została omówiona kwestia powołania i&nbsp;statusu sędziów prawa administracyjnego Komisji Papierów Wartościowych i&nbsp;Giełd Stanów Zjednoczonych (SEC) na gruncie orzeczenia amerykańskiego Sądu Najwyższego w&nbsp;sprawie Lucia v. SEC, w&nbsp;którym uznano, że są oni urzędnikami państwowymi. Zaprezentowano też argumentację sędziów Sądu Najwyższego, zawartą w&nbsp;przedstawionych przez nich opiniach zbieżnych i&nbsp;zdaniach odrębnych. Artykuł omawia również rozporządzenie wykonawcze prezydenta Donalda Trumpa, wydane w&nbsp;reakcji na orzeczenie sądu. Rozporządzenie wprowadziło znaczące zmiany w&nbsp;zakresie powoływania sędziów prawa administracyjnego.</p> Paulina Liszka ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2090 Wed, 23 Jan 2019 03:19:22 -0500 Kościół, naród i państwo w perspektywie chrześcijańskiej. Refleksja ekumeniczna https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2091 <p>Artykuł rozpoczyna się krótką prezentacją najważniejszych momentów dziejowych chrześcijaństwa, które ukształtowały dzisiejszą złożoną relację pomiędzy Kościołem, narodem i&nbsp;państwem. Następnie omawia główne kwestie związane z&nbsp;relacją pomiędzy Kościołem i&nbsp;wspólnotami narodowymi oraz pomiędzy Kościołem i&nbsp;państwem. Na zakończenie wskazuje implikacje różnych modeli relacji pomiędzy Kościołem, narodem i&nbsp;państwem dla dzisiejszego polskiego kontekstu społeczno-religijnego.</p> Marcin Składanowski ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2091 Wed, 23 Jan 2019 03:26:36 -0500 Wartości prorodzinne w świadomości maturzystów puławskich (1994-2009-2016) https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2092 <p>W&nbsp;niniejszym artykule zostaną ukazane kluczowe kwestie związanie z&nbsp;miejscem i&nbsp;rolą wartości prorodzinnych w&nbsp;hierarchii wartości codziennych (rodzina jako wartość ogólna), a&nbsp;także małżeństwo (ślub) i&nbsp;partnerstwo, metody i&nbsp;techniki wychowawcze, style wychowania w&nbsp;rodzinie oraz postawy młodzieży wobec katolickich norm moralności małżeńsko-rodzinnej. Kwestie te zostaną omówione w&nbsp;świetle badań socjologicznych zrealizowanych w&nbsp;Puławach wśród maturzystów w&nbsp;latach 1994-2009-2016. <br>Jakkolwiek rodzina jako wartość jest w&nbsp;Polsce bardzo wysoko ceniona, to jednak równocześnie dokonały się w&nbsp;naszym kraju daleko idące przemiany w&nbsp;poglądach na jej strukturę, funkcję, podział ról, władzę, przekazywanie wartości i&nbsp;norm. Najbardziej wyraźne przemiany można dostrzec w&nbsp;dziedzinie moralności seksualnej. Moralność podbudowana kościelnym systemem etycznym realizuje się w&nbsp;życiu wyraźnej mniejszości badanych maturzystów, a&nbsp;nawet osiąga w&nbsp;niektórych kwestiach tzw. stan krytyczny. Sytuacja zasadniczej, niemal fundamentalnej niepewności i&nbsp;niejasności oraz ambiwalencji urastającej do rangi zasady organizującej życie moralne, wskazuje na pojawienie się czegoś, co można by określić jako moralność postmodernistyczną.</p> Janusz Mariański ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2092 Wed, 23 Jan 2019 03:32:56 -0500 Wileńska „szkoła” Manfreda Kridla. Przyczynek do rozważań na temat rodowodów naukowych... Ireny Sławińskiej i Czesława Zgorzelskiego https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2093 <p>Artykuł dotyczy kształtowania się rodowodów naukowych Czesława Zgorzelskiego oraz Ireny Sławińskiej jako uczonych, którzy zapoczątkowali nurt badawczy rozwijany przez teorię i&nbsp;historię literatury na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Ponadto przedstawia zarys metody integralnej Kridla, która stanowiła inspirację do badań prowadzonych przez nich później na KUL. W&nbsp;tekście wykorzystano wybrane prace Kridla dotyczące zagadnienia metody integralnej oraz teksty polemiczne a&nbsp;także wspomnieniowe wypowiedzi uczniów – Zgorzelskiego i&nbsp;Sławińskiej. W&nbsp;ich późniejszych pracach widać nawiązania do koncepcji wypracowanych na etapie działania grupy wileńskiej.</p> Maria Padło ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://ojs.academicon.pl/index.php/znkul/article/view/2093 Wed, 23 Jan 2019 03:38:51 -0500