Konstytucyjne determinanty statusu oceny z religii w Polsce - Olszówka, Marcin (Przegląd Prawa Wyznaniowego, 2025)
Status oceny z religii jest pochodną miejsca edukacji religijnej w systemie oświaty. Edukacja religijna w szkole – za której treść odpowiada zainteresowany związek religijny – jest gwarantowana przede wszystkim przez cztery przepisy Konstytucji RP z 1997 roku: art. 53 ust. 1 i 2 (wolność sumienia i religii), art. 53 ust. 3 w zw. z art. 48 ust. 1 (prawo rodziców do wychowania moralnego i religijnego zgodnie z własnymi przekonaniami), art. 53 ust. 4 (religia jako jedyny przedmiot nauczania w szkole wymieniony w Konstytucji RP) oraz art. 25 ust. 2 (zasada bezstronności światopoglądowej władz publicznych). Każdy z tych przepisów stanowi w zasadzie samodzielną podstawę do uznania religii jako przedmiotu co najmniej równoprawnego z innym przedmiotami szkolnymi. TK już w orzeczeniu z 30 stycznia 1991 roku (K 11/90) podkreślił, że wolność wyznania wymaga, aby zapewnić w szkole edukację religijną dla dzieci tych rodziców, którzy sobie tego życzą. W późniejszych orzeczeniach z 1993 (U 12/92), 1998 (K 35/97) i 2009 roku (U 10/07) TK powtarzał, że konsekwencją wolności religii jest religia jako przedmiot nauczania w szkole, a następstwem włączenia religii do systemu oświaty jest obecność oceny z religii na świadectwie szkolnym i wliczanie tej oceny do średniej ocen rocznych i klasyfikacyjnych ucznia (pomimo tego minister edukacji w 2024 roku zdecydowała o zaprzestaniu wliczania oceny z religii do średniej ocen). Jak dotąd nigdy niezrealizowaną konsekwencją równoprawnego statusu religii jako przedmiotu nauczania szkolnego jest możliwość zdawania matury z religii.