Utrata urzędu duchownego w Kościele Ewangelicko-Reformowanym w Rzeczypospolitej Polskiej. Wykładnia obowiązujących przepisów w kontekście zasad poprawnej legislacji - Walencik, Dariusz (Przegląd Prawa Wyznaniowego, 2025)
Celem tego artykułu jest wykładnia przepisów prawa wewnętrznego (kanonicznego) Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w RP regulujących kwestię utraty urzędu duchownego w tymże Kościele, w kontekście zasad poprawnej legislacji. Zasady poprawnej legislacji obejmują między innymi wymaganie określoności przepisów, które muszą być formułowane w sposób precyzyjny i jasny. Jasność przepisu oznacza jego klarowność i zrozumiałość dla adresatów, którzy mają prawo oczekiwać od racjonalnego ustawodawcy, w tym ustawodawcy kościelnego, tworzenia norm prawnych niebudzących wątpliwości co do treści nakładanych obowiązków i przyznawanych praw. Poprawność legislacyjna to także stanowienie przepisów prawa w sposób logiczny i konsekwentny, z poszanowaniem zasad ogólnosystemowych oraz z zachowaniem należytych aksjologicznych standardów. Co w przypadku prawa wewnętrznego (kanonicznego) związków wyznaniowych oznacza jego bardzo silne powiązane z doktryną religijną danego związku wyznaniowego, także w tym sensie, że to doktryna niejednokrotnie kształtuje treść normatywną tego prawa. Przeprowadzone w artykule analizy prowadzą do wniosku, że przepisy regulujące utratę urzędu duchownego w Kościele Ewangelicko-Reformowanym w RP powinny odpowiadać zasadom poprawnej legislacji. Po pierwsze – każdy przepis prawa, a zwłaszcza ograniczający wolności lub prawa (przepisy dotyczące utraty urzędu duchownego pozbawiają zaś wszelkich praw wynikających ze statusu duchownego w Kościele, chyba że Konsystorz postanowił inaczej w zakresie praw socjalno-bytowych), powinien być sformułowany w sposób pozwalający jednoznacznie ustalić, kto i w jakiej sytuacji podlega ograniczeniom. Po drugie – przepis ten powinien być na tyle precyzyjny, aby zapewniona była jego jednolita wykładnia i stosowanie. Po trzecie – przepis taki powinien być sformułowany tak, aby zakres jego zastosowania obejmował tylko te sytuacje, w których działający racjonalnie ustawodawca kościelny istotnie zamierzał wprowadzić regulację ograniczającą korzystanie z wolności i praw.