https://ojs.academicon.pl/rs/issue/feed Resovia Sacra 2022-01-19T12:44:40+01:00 ks. dr hab. Sławomir Zych szych@kul.pl Open Journal Systems <p class="Normalny1">„Resovia Sacra" to interdyscyplinarne czasopismo wydawane raz w roku przez Instytut Thaologiczno-Pastoralny im. św. Józefa Sebastiana Pelczara w Rzeszowie. Publikacje wchodzące w skład „Resovia Sacra” odnoszą się do szeroko pojętej humanistyki, ze szczególnym uwzględnieniem teologii i filozofii, a także prawa kanonicznego oraz historii kościelnej i ogólnej. Treść każdego tomu jest zwykle podzielona na następujące sekcje: artykuły naukowe, sprawozdania oraz recenzje książek. Niektóre numery zawierają artykułu pokonferencyjne. Periodyk znajduje się w ministerialnym wykazie czasopism punktowanych (40 pkt). Nadesłane artykuły są recenzowane zgodnie z procedurą&nbsp;<em><span style="font-family: 'Arial','sans-serif';">double blind peer-review</span></em>. Autorzy artykułów pochodzą z różnych ośrodków akademickich w Polsce i za granicą. <a href="https://ojs.academicon.pl/rs/about" target="_blank" rel="noopener">Więcej informacji &gt;</a></p> https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3913 Autoportret charakteru chrześcijanina a jego religijność i osobowość 2022-01-12T10:12:40+01:00 Władysław Chaim wchaim@redemptor.pl <p>Przedmiotem opracowania jest prezentacja powiązań między charakterem chrześcijanina a&nbsp;jego religijnością i&nbsp;osobowością. Chrześcijański charakter przejawia się w&nbsp;trwałych cechach umysłu, wyobraźni, woli i&nbsp;działania, ukształtowanych w&nbsp;procesie wychowania i&nbsp;samowychowania, które wyznaczają względnie trwały sposób postępowania inspirowany wartościami umocowanymi w&nbsp;biblijnej wierze, uaktywnianych zwłaszcza w&nbsp;sytuacjach trudnych i&nbsp;nieoczekiwanych. Celem badań było znalezienie powiązań i&nbsp;zależności między chrześcijańskim charakterem a&nbsp;szeregiem zmiennych religijności i&nbsp;osobowości.<br>Do diagnozy charakteru chrześcijanina zastosowano Skalę Oceny Chrześcijańskiego Charakteru. Religijność poddano badaniu przy pomocy następujących metod: Skala Centralności Religijności, Skala Przekonań Post-krytycznych, Skala Spójności Przekonań Religijnych, Skala Tożsamości Religijnej, Skala Konserwatyzmu Biblijnego, Skala Literalizmu Biblijnego, Samoocena wiary oraz praktyk religijnych (modlitwa osobista, uczestnictwo w Mszy świętej i korzystanie z Biblii). Osobowość zbadano metodami: Skale Typu Psychologicznego i Temperamentu Emocjonalnego Francisa, Style Uczenia się i Myślenia, Kwestionariusz do pomiaru Wielkiej Piątki, Pięciowymiarowy Kwestionariusz Uważności, Skala Samooceny M. Rosenberga.<br>Badanymi osobami byli dorośli uczestnicy Mszy św., katechizowana młodzież ostatnich klas szkół średnich oraz studenci wyższej szkoły zawodowej. Ustalono istnienie licznych korelacji między wymiarami charakteru chrześcijanina i&nbsp;zdecydowaną większością zmiennych religijności, a&nbsp;zwłaszcza centralnością religijności, stylami myślenia religijnego, akceptacją doktryny katolickiej, biblijnym konserwatyzmem i&nbsp;literalizmem, ubiblijnieniem, samooceną wiary oraz mniejszym stopniu z&nbsp;tożsamością religijną. Stwierdzono także istnienie korelacji wymiarów charakteru z&nbsp;częścią preferencji psychologicznych, cech osobowości oraz stylów uczenia się i&nbsp;myślenia.<br>Uzyskane na drodze analizy czynnikowej profile charakteru porównano w&nbsp;aspekcie badanych zmiennych religijności i&nbsp;osobowości. Uzyskane istotne różnice są zgodne z&nbsp;wynikami uzyskanymi przy pomocy techniki korelacji. W&nbsp;obszarze osobowości różnice istotne statystycznie między profilami wystąpiły zasadniczo tylko w&nbsp;odniesieniu do cech osobowości. <br>W&nbsp;wyniku badań można stwierdzić, że zachodzą interakcje między charakterem i&nbsp;religijnością oraz osobowością, niemniej jednak są to trzy różne charakterystyki opisu indywidualności człowieka. Na końcu wskazano na zastosowania pastoralne badań nad charakterem chrześcijanina.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3914 Kulturowe filary zachodniej cywilizacji szkic retrospektywny 2022-01-12T10:28:56+01:00 Rafał Czupryk annarafal.cz@wp.pl <p>Region Morza Śródziemnego to kolebka najstarszych cywilizacji i wielkich religii monoteistycznych: judaizmu, chrześcijaństwa, islamu. To przestrzeń promieniowania wielu prądów umysłowych, osiągnięć w sztuce i technice. To teatr wydarzeń politycznych, militarnych, ekonomicznych, społecznych. W refleksji nad kulturowym kształtem zachodniej cywilizacji zostaną omówione podstawowe pojęcia: kultura, dziedzictwo, tożsamość. W tym kontekście zostaną przywołane trzy linie starożytnych tradycji, których symbolem są wzgórza / miasta: Akropol / Ateny; Kapitol / Rzym; Golgota / Jerozolima. Znajomość kulturowego rodowodu Europy, to podstawa wiedzy o europejskiej tożsamości; przejaw szacunku dla wartości wspólnoty i historycznej pamięci dziedzictwa.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3916 The Włocławek Period of Fr. Stefan Wyszyński’s Pastoral Ministry: Presbyterate and The Time of Priestly-Spiritual Leadership (Part 2) 2022-01-12T10:42:48+01:00 Ryszard Ficek rficek@optonline.net <p>The presented article analyzes the completion of formation for the priesthood in the Seminary and, then, the “Włocławek period” of the pastoral ministry of Fr. Stefan Wyszyński. The author’s interpretation of the source materials aims to display the meaning and significance of that time for the overall activity of Fr. Stefan Wyszyński, the future Primate of Poland. The exploration of the above research is based on analyzing source texts using the historical method to reconstruct historical facts and, after that, their reinterpretation by the inductive-deductive method. Therefore, the above article’s primary research goal is to present the “Włocławek period” of Wyszyński’s priestly life in the context of Poland’s social and political situation. However, the threats posed by the invasion of the then anti-Christian Marxist-Leninist ideology and Nazi Hitlerism with all the horrors of World War II were dire. They threatened the existence of both the Polish Church and the Nation. After all, even in the period of the most brutal repressions, Wyszyński defended each man’s personal dignity and the Christian identity of Poles. Moreover, according to the author of this study, the seminarian formation, pastoral ministry in the Diocese of Włocławek, studies at the Catholic University of Lublin, foreign scholarships, as well as the time of World War II were a kind of testing ground, where Fr. Stefan Wyszyński was able to gain and develop the pastoral experience necessary for his future activity as ordinary of the Lublin diocese, and, later, the Archdiocese of Gniezno and Warsaw, and the Primate of Poland.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3917 Oświatowa, kulturalna i towarzyska działalność Stowarzyszenia Wzajemnej Pomocy Kupców i Młodzieży Handlowej we Lwowie w latach 1866-1912 2022-01-12T10:53:38+01:00 Zofia Frączek zofia.fraczek@wp.pl <p>Na przełomie XIX i&nbsp;XX wieku miasto Lwów było miejscem, w&nbsp;którym przeplatały się potrzeby i&nbsp;interesy licznych grup narodowych. Działalność lwowskich organizacji kupieckich pozostaje wciąż mało opisana w&nbsp;opracowaniach naukowych. Tekst ten stanowi pewne uzupełnienie dostępnej literatury poświęconej tej problematyce. Jest próbą ukazania rozwoju i&nbsp;urozmaiconej oraz niezwykle wartościowej aktywności oświatowej, kulturalnej i&nbsp;towarzyskiej działającego w&nbsp;duchu katolickim Stowarzyszenia Wzajemnej Pomocy Kupców i&nbsp;Młodzieży Handlowej we Lwowie w&nbsp;latach 1866-1912. Jego treść powstała głównie w&nbsp;oparciu o&nbsp;analizę dostępnych materiałów źródłowych – sprawozdań dyrekcji tej organizacji.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3918 Dom i Świątynia Jerozolimska jako dwa archetypy chrześcijańskiej architektury sakralnej 2022-01-12T11:00:30+01:00 Grzegorz Grąbczewski adam.dorot@academicon.pl <p>Dla większości religii znakiem boskiej obecności, sacrum, jest świątynia. Budynki świątynne poprzez swoją formę, układ funkcjonalno-przestrzenny, usytuowanie czy wystrój, od samego początku niosły wiele symbolicznych znaczeń i&nbsp;komunikowały transcendentalne skojarzenia. Świątynia jest także podstawowym przejawem architektury sakralnej, której rozwój wiązał się ze złożonymi przemianami na wielu płaszczyznach. Chrześcijańska architektura sakralna posiada dwa archetypy, których cechy wspólne, w&nbsp;połączeniu z&nbsp;myślą teologiczną zawartą w&nbsp;tekstach biblijnych i&nbsp;patrystycznych oraz czynnikami historycznymi, doprowadziły do wyewoluowania kolejnych form świątynnych budynków. Pierwszym z&nbsp;nich jest dom mieszkalny, a&nbsp;drugim Świątynia Jerozolimska. To właśnie one leżą u&nbsp;źródeł rozwoju chrześcijańskiej architektury sakralnej. Tekst artykułu, odnosząc się do obydwu archetypów, przedstawia genezę świątyni chrześcijańskiej oraz sygnalizuje jej pierwsze formy, którymi były domus ecclesiae, a&nbsp;także domy modlitwy – pierwsze wolno stojące, autonomiczne budynki kościelne. Tekst stanowi jednocześnie przyczynek do dalszych, pogłębionych badań w&nbsp;tej tematyce.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3919 Rozwój problematyki konserwatorskiej architektury sakralnej – rys historyczny 2022-01-12T11:15:37+01:00 Grzegorz Grąbczewski adam.dorot@academicon.pl <p>Rozwój problematyki konserwatorskiej architektury sakralnej wpisany jest w&nbsp;szeroki nurt dotyczący kwestii związanych z&nbsp;ochroną i&nbsp;opieką nad zabytkami, kształtowany przez wieki, zarówno przez wydarzenia historyczne, jak i&nbsp;konkretne decyzje władz państwowych i&nbsp;kościelnych. Przekonanie o&nbsp;potrzebie ochrony zabytkowych budowli sakralnych, mocno zakorzenione w&nbsp;świadomości społecznej, wynika przede wszystkim z&nbsp;wartości, w&nbsp;tym symbolicznych, jakie niosą w&nbsp;sobie te obiekty. Początków myśli konserwatorskiej w&nbsp;odniesieniu do architektury sakralnej szukać należy już u&nbsp;schyłków chrześcijańskiej starożytności. Rozwijała się ona następnie przez okres średniowiecza, a&nbsp;w&nbsp;czasach nowożytnych uwidoczniła się w&nbsp;konkretnych decyzjach ustawodawczych. Obecne standardy postępowania konserwatorskiego wobec zabytków architektury sakralnej tożsame są z&nbsp;wymogami stosowanymi do wszystkich budowli zabytkowych i&nbsp;podlegają nadzorowi władz konserwatorskich.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3920 „Aby świętemu złożyć hołd męczennikowi” wybrane zagadnienia związane z kultem św. Tomasza Becketa w średniowiecznej Anglii 2022-01-12T12:50:16+01:00 Tomasz Grzebyk grzebykt@gmail.com <p>29 grudnia 2020 r. minęło 850 lat od czasu męczeńskiej śmierci świętego Tomasza Becketa. Jakkolwiek historia tej postaci jest w&nbsp;polskiej literaturze historiograficznej i&nbsp;hagiograficznej często porównywana do Stanisława ze Szczepanowa, to zarówno formy oddawania czci jak i&nbsp;zasięg kultu angielskiego męczennika był o&nbsp;wiele szerszy niż cześć oddawana biskupowi krakowskiemu. Zadaniem, jakie postawił sobie autor artykułu, jest przybliżenie niektórych aspektów kultu Tomasza Becketa na ziemiach średniowiecznej Anglii, wyrażanego w&nbsp;piśmiennictwie, jubilerstwie, sztuce oraz architekturze. W&nbsp;tym celu autor posłużył się dostępnymi najnowszymi ustaleniami badaczy tego tematu, reprezentującymi dziedziny takie jak: historia, archeologia oraz historia sztuki.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3921 „Gorączka brazylijska” na łamach „Kurjera Lwowskiego” w 1890 r. 2022-01-12T12:57:55+01:00 Ewa Jaszewska adam.dorot@academicon.pl <p>Problem pogłębiającego się ruchu emigracyjnego do Brazylii znalazł swoje odzwierciedlenie na szpaltach „Kurjera Lwowskiego”. Wychodźcy opuszczali kraj gromadami, dochodzącymi do kilkuset osób. Bezpośrednią przyczyną emigracji była trudna sytuacja ekonomiczna na ziemiach polskich i&nbsp;umiejętna agitacja na rzecz wychodźstwa agentów emigracyjnych. Początkowo emigracja objęła około 100. tys. osób, tworząc swoisty mit, tzw. „gorączki brazylijskiej”, której podstawą stała się wyobraźnia Polaków o&nbsp;bogatej i&nbsp;szczęśliwej Brazylii.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3922 Księdza Józefa Rychlickiego z Bielczy koncepcja uczenia się pod kierunkiem 2022-01-12T13:06:45+01:00 Piotr Jaworski 11szach4@gmail.com <p>Nieustannie stawiamy sobie pytanie o&nbsp;jakość systemu nauczania i&nbsp;wychowywania. Wychodząc naprzeciw tym pytaniom, pojawiały się różne systemy i&nbsp;koncepcje, a&nbsp;wśród nich również nowy ruch, który łączył nauczanie i&nbsp;wychowanie z&nbsp;odpowiednimi formami działalności wytwórczej uczniów. W&nbsp;niedługim czasie nurt ten został nazwany „szkołami pracy”. Na gruncie polskim nowo pojawiająca się koncepcja szkoły eksperymentalnej została określona mianem „szkoły twórczej”. Nie trudno się domyśleć, że bardzo szybko nowa metoda została poddana ocenom ekspertów, uczących a&nbsp;także i&nbsp;samych uczniów. Swoją ocenę zaprezentował również ceniony katecheta ks. Józef Rychlicki. Zadaniem niniejszego artykułu jest nie tylko ukazanie poglądów ks. Rychlickiego na słuszność wprowadzania metody „szkoły twórczej”, ale również refleksja nad potrzebą zaimplementowania niektórych postulatów tej metody we współczesnym systemie <br>edukacyjnym.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3923 Organizacja kolonii wakacyjnych dla uczniów szkół średnich miasta ­Krakowa w porębie wielkiej jako przykład troski o zdrowie, higienę i wychowanie młodzieży w pierwszych dekadach XX wieku 2022-01-12T13:14:19+01:00 Piotr Jaworski 11szach4@gmail.com Paweł Juśko pjusko@ur.edu.pl <p>At the end of the 19th century, schools in Galicia began to strive to improve the hygiene and health of young people. Greater care for health and school hygiene resulted in undertaking various projects in this area. One of them has become holiday camps, organized in climatic and recreational centers for students, first from large urban centers, then also from smaller ones, as well as from rural environments. Their goal was to “save the health of children and adolescents and” shape the proper upbringing “, including those related to raising hygiene awareness among children and adolescents. The initiatives of organizing summer holidays for students in the form of a&nbsp;camps were taken, among others, by social factors. One of them was the Society of Holiday Camps for high school students from the city of Kraków and Podgórze established at the beginning of the 20th century. It ran a&nbsp;colony in Poręba Wielka, where efforts were made to improve the health condition of high school students, as well as educational work, also in the area of hygienic education of charges. Also associated with the Society were outstanding doctors, pioneers of physical and hygienic education in Poland, professors of the Jagiellonian University – Henryk Jordan and Stanisław Ciechanowski. The article discusses the issues of the organization of summer camps in Poręba Wielka, run in an exemplary manner by the Society of Holiday Camps, based on new pedagogical trends and tendencies aimed at taking care of health, hygiene and education of students.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3924 Zapomniana księżna halicka? Rola Salomei w kreowaniu relacji polsko-węgierskich i polsko-ruskich 2022-01-12T13:24:17+01:00 Patrycja Jędrzejewska patrycja.jedrzejewska@apsl.edu.pl <p>Postać Salomei, żony królewicza węgierskiego Kolomana, jest kolejną interesującą postacią kobiecą związaną z księstwem krakowsko-sandomierskim, przejawiającą aktywność w relacjach z Królestwem Węgier oraz księstwami ruskimi. Księżniczka krakowska, potem księżna Halicza, a na koniec klaryska była znaczącą postacią XIII-wieczną na ziemiach polskich, obok m. in. księżnej Kingi, Jolenty-Heleny czy Gryfiny. Jednakże Salomea, w przeciwieństwie do wspomnianych księżnych, była księżniczką wywodzącą się z piastowskiej dynastii. Celem artykułu jest przedstawienie roli Salomei, córki Leszka Białego i żony królewicza Kolomana, w kreowaniu relacji księstwa krakowsko-sandomierskiego z Rusią i Węgrami w 1. połowie XIII wieku.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3925 Ksiądz Michał Poradowski w rodzinie emigracyjnych narodowców 2022-01-12T13:33:58+01:00 Stanisław Kilian adam.dorot@academicon.pl <p>Od wielu lat centralne miejsce w&nbsp;badaniach historycznych poświęconych dziejom emigracji zajmują publicyści, politycy – liderzy stronnictw politycznych bezpośrednio zaangażowani w&nbsp;życiu politycznym „polskiego” Londynu. Bohaterowie oddaleni od Londynu, osiedleni na półkuli zachodniej ustępują miejsca politykom „Polski na Tamizą”. W&nbsp;gronie zapomnianych bohaterów znalazł się osiadły w&nbsp;1950 roku w&nbsp;Chile ks. Michał Poradowski, który przez 40 lat wykładał na uniwersytetach w&nbsp;Santiago i&nbsp;Valparaiso; był wybitnym teologiem, filozofem, socjologiem, publikował w&nbsp;kilku językach ( hiszpańskim, portugalskim, francuskim, angielskim), był animatorem życia Polonii jako wiceprzewodniczący Związku Polaków w&nbsp;Chile. W&nbsp;latach młodości organizacyjnie związany z&nbsp;ugrupowaniami obozu narodowego, należał do młodzieży Obozu Wielkiej Polski. Na emigracji utrzymywał kontakty z&nbsp;politykami „polskiego” Londynu, m.in.: Tadeuszem Bieleckim – prezesem Stronnictwa Narodowego, publikował na łamach „Myśli Polskiej” – sztandarowego pisma SN. W&nbsp;Chile, Brazylii i&nbsp;Argentynie). Zyskał uznanie jako krytyk ideologii lewicowych, marksizmu i&nbsp;polityki sowieckiej. Nie będzie przesady w&nbsp;stwierdzeniu, że ks. Poradowski był jedynym przedstawicielem polskiej emigracji politycznej, który w&nbsp;znaczącym stopniu przyczynił się do ukształtowania opinii publicznej kraju osiedlenia, któremu udało się uformować profil ideowy elity politycznej Chile. W&nbsp;1992 roku po raz pierwszy od czasu wyjazdu (1945 r.) przyjechał do ojczyzny, na stałe osiadł w&nbsp;roku następnym, jako publicysta polityczny włączył się do pracy ideowo-programowej ugrupowań narodowo-katolickich. Z&nbsp;myślą o&nbsp;upowszechnieniu idei narodowej sfinansował z&nbsp;własnych oszczędności wydanie kilku broszur m.in.: Katolickie państwo narodu polskiego (1996). <br>Celem badawczym szkicu jest ukazanie charakteru relacji, jakie łączyły ks. M. Poradowskiego z&nbsp;rodziną emigracyjnych narodowców – Stronnictwem Narodowym oraz przybliżenie tych wątków jego myśli politycznej, które wyróżniają go spośród publicystów „Myśli Polskiej”.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3926 Genealogia osoby wobec dramatu niepłodności 2022-01-12T13:44:27+01:00 Jan Kobak jan.kobak@kul.pl <p>Rodzicielstwo jest integralnym elementem miłości małżeńskiej, która w&nbsp;aspekcie jednoczącym przejawia swój dynamizm <em>ad intra</em>, natomiast w&nbsp;aspekcie prokreacyjnym ukazuje dynamizm <em>ad extra</em>. Przeżywanie wymiaru prokreacyjnego jest szczególnie trudnym zadaniem dla tych małżonków, którzy doświadczają dramatu niepłodności. Niniejszy artykuł omawia w&nbsp;skrócie problem niepłodności, z&nbsp;jakim mierzy się znaczna liczba współczesnych małżeństw. Zwraca uwagę, że zamiast używać terminu „niepłodność”, lepiej mówić o&nbsp;obniżonej płodności. Artykuł przestawia również trudności natury duchowej, psychologicznej i&nbsp;moralnej, przed jakimi stają małżonkowie, którzy nie mogą mieć biologicznych dzieci. Trudności te stanowią zarazem wyzwania dla duszpasterstwa rodzin. Drogą przezwyciężenia tych zagrożeń jest odwołanie się do całościowego ujęcia ludzkiej płodności i&nbsp;rodzicielstwa, które uwzględnia zarówno wymiar cielesny, jak i&nbsp;duchowy. W&nbsp;Magisterium Kościoła takie ujęcie rodzicielstwa znajduje wyraz w&nbsp;określeniach „genealogia osoby” (<em>List do rodzin</em>), „prokreacja integralna” (<em>Rodzina a&nbsp;ludzka prokreacja</em>) oraz „płodność poszerzona” (<em>Amoris laetitia</em>, po łacinie: <em>amplificata fecunditas</em>). Próbą praktycznej realizacji tak rozumianego całościowego podejścia do rodzicielstwa jest stosowana w&nbsp;Naprotechnologii i&nbsp;nauczaniu rozpoznawania płodności za pomocą Modelu Creighton tzw. instrukcja SPICE.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3927 Trinite – relation(s) – metaphysique ontologie trinitaire et primaute metaphysique de la relation: prolegomena 2022-01-12T13:59:21+01:00 Bartłomiej K. Krzych bartlomiejkk@gmail.com <p>La Sainte Trinité est une unité des relations de trois Personnes Divines. L’œuvre de création est une œuvre de Sainte Trinité enracinée métaphysiquement dans des relations entre les Personnes Divines. La création même fonde une relation entre Dieu et les créatures (dont aussi l’univers en tant que tel). Poursuivant ce raisonnement nous constatons que parmi des créatures il y a&nbsp;nombreuses relations de types variés. Alors il est apparent que les relations ou la relation en sens métaphysique (plus au moins aristotélicienne ad aliquid) est une notion fondamentale pour une compréhension de réalité en sa totalité. En d’autres termes: la relation est une catégorie (en sens hartmannienne) primordiale pour toute analyse ontologique de ce qui existe. On peut même dire que, mettant à côté l’esse (qui fonde la base de réalisme: l’esse de Dieu est le source d’existence de créatures et d’univers), la notion de relation est une notion limitative dans toute explication de lois et de niveaux de l’univers. On peut remarquer une telle fait dans la science contemporaine, surtout en physique (les théories quantiques avec ses paradoxes comme par exemple le principe d’incertitude de Heisenberg). Mais également nous voyons en théologie des mouvements intellectuels similaires, i.e. les théologiens, principalement ceux qui pratiquent la théologie dans le contexte de la science (par exemple la «théologie de la science» de Michał Heller) se concentrent justement sur des question de relation en sens large (Trinitas – creatio – Incarnatio – salvatio – scientia) et non pas sur des spéculations purement métaphysico-théologiques. Dans mon étude je voudrais analyser des liens et des rapport réciproques entre théologie et science (particulièrement il s’agissait d’ontologie), en montrant que des acquis scientifiques contemporains ont une impact mesurable sur l’(téo-)ontologie trinitaire. D’autre par ce denier peut servir comme un laboratoire intellectuel pour les philosophes et scientifiques. Je soutiendrai mes considérations avec des exemples spécifiques.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3928 Pius XII i żołnierze II Korpusu Polskiego gen. dyw. Władysława Andersa 2022-01-12T14:21:01+01:00 Andrzej Kunert adam.dorot@academicon.pl <p>W&nbsp;artykule przytoczone zostały źródła dotyczące audiencji papieskich udzielonych przez Ojca Świętego Piusa XII w&nbsp;okresie od czerwca 1944 r. do października 1946 r. żołnierzom II Korpusu Polskiego (przeszło 14 zbiorowych audiencji dla przeszło 20 000 żołnierzy), ich dowódcy gen. Władysławowi Andersowi (6&nbsp;audiencji), Biskupowi Polowemu Józefowi Gawlinie (6 audiencji) i&nbsp;Naczelnemu Wodzowi gen. Kazimierzowi Sosnkowskiemu (1 audiencja). Uwzględnione zostały nie tylko liczne audiencje, ale także jeszcze liczniejsze słowa, gesty i&nbsp;czyny Piusa XII pod adresem „prawdziwych rycerzy chrześcijańskich”, którzy nie tyle zdobywali, ile wyzwalali liczne miasta i&nbsp;miasteczka włoskie na swoim zwycięskim od początku do końca szlaku bojowym. Żołnierze polscy odpłacali się Ojcu Świętemu – o&nbsp;czym świadczy wiele relacji – równie licznymi wyrazami głębokiego oddania i&nbsp;wręcz uwielbienia.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3929 Kościół greckokatolicki w Polsce w latach 1944-2021 2022-01-12T14:28:17+01:00 Józef Mandziuk jmandziuk@op.pl <p>Celem niniejszego syntetycznego opracowania jest ukazanie dziejów Kościoła greckokatolickiego w&nbsp;nowych granicach Polski po 1944 roku do współczesności. W&nbsp;powstałej Ukraińskiej Republice Sowieckiej Cerkiew unicka została formalnie zniesiona i&nbsp;połączona z&nbsp;prawosławiem. Natomiast na terytorium Polski południowo-wschodniej władze komunistyczne doprowadziły do całkowitego zniszczenia struktur kościelnych. Wierni Kościoła unickiego w&nbsp;wyniku akcji „Wisła” w&nbsp;1947 roku zostali rozproszeni na Ziemiach Zachodnich i&nbsp;Północnych. Po „polskim październiku” w&nbsp;1956 roku Kościół greckokatolicki powoli się odradzał i&nbsp;był tolerowany. W&nbsp;skupiskach wiernych powstawały wspólnoty przy parafiach rzymskokatolickich. Wraz z&nbsp;upadającym komunizmem rosła w&nbsp;siłę Cerkiew, domagająca się coraz większych praw. W&nbsp;III Rzeczypospolitej nastąpiła pełna odbudowa struktur kościelnych, z&nbsp;wyodrębnionymi trzema biskupstwami i&nbsp;powstającymi parafiami. Napływ ukraińskich emigrantów zarobkowych powoduje wzmożoną aktywność duszpasterzy w&nbsp;celu dotarcia z&nbsp;Ewangelią do coraz to nowych skupisk. Trwa dyskusja nad przyjęciem kalendarza gregoriańskiego w&nbsp;miejsce juliańskiego i&nbsp;wprowadzenia języka polskiego do liturgii. Palącą pozostaje nadal sprawa pojednania między narodem ukraińskim i&nbsp;polskim, bez którego trudno jest kształtować wzajemne stosunki sąsiedzkie. </p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3930 Reakcje społeczności szkolnej na wydarzenia związane z procesem biskupa kieleckiego Czesława Kaczmarka 2022-01-12T14:33:19+01:00 Małgorzata Mastalerz-Krystjańczuk adam.dorot@academicon.pl <p>W&nbsp;styczniu 1951 roku aresztowano biskupa kieleckiego Czesława Kaczmarka. Po ponad dwóch latach maltretowania fizycznego i&nbsp;psychicznego, podczas procesu jesienią 1953 roku duchowny przyznał się do zarzucanych mu czynów. Proces został przez władze wykorzystany propagandowo. Była to oczywiście jedna z&nbsp;odsłon walki komunistycznych władz z&nbsp;cieszącym się szacunkiem i&nbsp;uznaniem w&nbsp;polskim społeczeństwie Kościołem katolickim. Znalazła ona odbicie również w&nbsp;szkołach, o&nbsp;które zabiegano w&nbsp;sposób szczególny. Dotarły do nich specjalnie propagandowo przygotowane materiały, które miały być przekazane nauczycielom m.in. na konferencjach, rodzicom - głównie w&nbsp;trakcie zebrań wyborczych do komitetów rodzicielskich i&nbsp;uczniom przede wszystkim w&nbsp;procesie dydaktycznym. W&nbsp;tym ostatnim przypadku wymagano od nauczycieli dużej kreatywności i&nbsp;tu z&nbsp;pewnością dużo zależało od zaangażowania pedagogów. Można przyjąć, iż cała akcja nie przyniosła natychmiastowego, spektakularnego skutku, ale z&nbsp;pewnością była istotną częścią propagandowego ataku mającego ukształtować społeczeństwo zgodnie z&nbsp;myślą władz.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3931 Czy Kevin Symonds skutecznie obalił argumentację zwolenników istnienia dwóch części sekretu fatimskiego? Polemika z monografią On the Third Part of the Secret of Fatima 2022-01-12T14:41:29+01:00 Dawid Mielnik mielnikdawid@gmail.com <p>Celem niniejszej pracy jest próba oceny argumentów użytych przez Symondsa w&nbsp;jego monografii <em>On the Third Part of the Secret of Fatima</em> odnośnie do problematyki trzeciego sekretu fatimskiego. Realizacja celu pracy jest możliwa dzięki krytycznej analizie argumentów autora pod kątem tego, czy istotnie rozwiązują one problemy dotyczące poruszanej kwestii oraz czy skutecznie obalają argumentację strony przeciwnej. Struktura pracy nawiązuje do sposobu ustrukturyzowania monografii Symondsa z&nbsp;wyjątkami opisanymi we wprowadzeniu. Na podstawie przeprowadzonych analiz należy orzec, że argumentacja Symondsa nie jest przekonująca. Autor nie tylko nie rozwiązuje istoty argumentów strony przeciwnej, ale na dodatek pomija jedne z&nbsp;ważniejszych argumentacji oponentów.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3932 Wykładowcy w grupie historycznej na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim w latach 1918-1939 2022-01-12T14:53:16+01:00 Grzegorz Misiura adam.dorot@academicon.pl <p>Artykuł prezentuje pracowników naukowych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, którzy w&nbsp;latach 1918-1939 wykładali na kierunku historia. Było ich 49, a&nbsp;wśród nich byli zarówno zawodowi historycy, jak również filozofowie, prawnicy, teologowie i&nbsp;inni. Ich charakterystyki dokonano za pomocą prozopografii. Przedstawiono zatem wyniki przeprowadzonych badań głównie w&nbsp;postaci 19 tabel. Ustalono także odpowiednie kryteria, takie jak: liczba, pochodzenie, wiek, wykształcenie oraz praca w&nbsp;Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Wyniki prowadzą do wniosków, że badana grupa zawodowa nie była jednorodna i&nbsp;podlegała częstej fluktuacji. To była jednak cecha charakterystyczna dla wszystkich pracowników naukowych na KUL-u&nbsp;w&nbsp;tym okresie. Wykładowcy w&nbsp;grupie historycznej nie stanowili więc wyjątku. Były jednak i&nbsp;takie osoby, które podejmując pracę w&nbsp;latach 20. czy 30., kontynuowały ją przez następne dziesięciolecia także po zakończeniu wojny. Świadczy to o&nbsp;ich przywiązaniu do uniwersytetu i&nbsp;swojego miejsca pracy. Grupa historyczna, znajdująca się w&nbsp;strukturze Wydziału Nauk Humanistycznych, w&nbsp;okresie międzywojennym była jedną z&nbsp;najbardziej obleganych przez studentów. Świadczy to o&nbsp;zainteresowaniu historią i&nbsp;chęcią jej studiowania. Dokładna analiza wykładowców pokazuje, że władze uniwersyteckie potrafiły temu sprostać i&nbsp;zatrudniały odpowiednich fachowców do realizacji założonego programu studiów.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3933 Teologia a synonimiczność szkic zagadnienia In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti. Amen. 2022-01-13T07:13:47+01:00 Adam Olszewski adam.olszewski@upjp2.edu.pl <p>Artykuł należy do dziedziny badań zwanej filozofią teologii i&nbsp;składa się dwóch głównych części. W&nbsp;pierwszej przedstawiono, w&nbsp;sposób szkicowy, rozumienie synonimiczności, w&nbsp;kontekście intensjonalności i&nbsp;hyperintensjonalności, jakie występuje we współczesnych badaniach filozoficzno-logicznych. Druga część poświęcona jest zastosowaniu pojęcia synonimiczności w&nbsp;badaniach z&nbsp;zakresu teologii katolickiej jak np. w&nbsp;rozumieniu dogmatów, liturgii, czy też tłumaczeń Pisma świętego. Wydaje się, że są co najmniej dwa ważne i&nbsp;ciekawe wnioski przedstawionych rozważań: synonimiczność w&nbsp;ogólności ma charakter konwencji oraz synonimiczność w&nbsp;obrębie teologii ma dodatkowo najprawdopodobniej charakter normatywny. </p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3934 Do jakiego stopnia typologiczna interpretacja ἱλαστήριον jako kappōret („przebłagalni”) z Kpł 16 wyczerpuje myśl teologiczną Pawła z Rz 3,25? 2022-01-13T07:20:24+01:00 Stanisław Paprocki stanislaw.paprocki@wp.pl <p>Święty Paweł jako spadkobierca trzech kultur: żydowskiej, helleńskiej i&nbsp;rzymskiej, poszukuje metody dotarcia z&nbsp;orędziem Ewangelii w&nbsp;sposób skuteczny i&nbsp;zrozumiały do współczesnych mu ludzi. W&nbsp;tym celu sięga w&nbsp;Rz 3,25 po zagadkowy termin ἱλαστήριον, który budzi w&nbsp;pierwszym monecie naturalne skojarzenie z&nbsp;liturgią żydowskiego święta <em>Jom Kippūr</em> opisaną w&nbsp;Kpł 16. Celem artykułu jest próba głębszego zrozumienia metafory ἱλαστήριον, którą Paweł interpretuje misterium odkupienia dokonanego w&nbsp;Chrystusie. Artykuł odpowiada na pytanie czy typologiczna interpretacja ἱλαστήριον, rozumianego jako „przebłagalnia” (<em>kappōret</em>) z&nbsp;Kpł 16 wyczerpuje koncepcję teologiczną św. Pawła z&nbsp;Rz 3,25? Dla uchwycenia zamysłu Apostoła posługującego się tak osobliwą metaforą przedstawiono interpretację typologiczną bazującą na tradycji rytuału ekspiacyjnego z&nbsp;Kpł 16. Wskazano na judaistyczne rozumienie ἱλαστήριον jako sakralnego przedmiotu, miejsca cudownej obecności Boga pośrodku ludu przymierza. Przybliżono jego doniosłą rolę w&nbsp;pojednaniu Izraelitów z&nbsp;Bogiem, dokonującym się poprzez celebrację obrzędów ekspiacji, sprawowanych w&nbsp;żydowskie święto <em>Jom Kippūr</em>. Następnie przedstawiono historio-zbawcze znaczenie tej ekspiacji, a&nbsp;w&nbsp;jej ramach znaczenie terminu ἱλαστήριον. Przedstawiono także zarzuty wobec uznania typologicznej interpretacji Rz 3,25 jako jedynej możliwej formy rozumienia tego Pawłowego tekstu.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3935 System zabezpieczenia operacyjnego Wydziału Kościelnych Spraw Zagranicznych Patriarchatu Moskiewskiego przez Komitet Bezpieczeństwa Państwowego (przy Radzie Ministrów) ZSRR w latach 1954-1991 i jego współczesne reminiscencje 2022-01-13T07:30:05+01:00 Leszek Pawlikowicz Pawlikowicz69@interia.pl <p>Utworzony w&nbsp;kwietniu 1946 roku Wydział Kościelnych Spraw Zagranicznych Patriarchatu Moskiewskiego – pełniący <em>de facto</em> rolę „cerkiewnego ministerstwa spraw zagranicznych” – od samego początku istnienia funkcjonował pod ścisłą kontrolą radzieckich organów bezpieczeństwa. W&nbsp;niniejszym artykule przedstawiono system zabezpieczenia operacyjnego wspomnianego wydziału w&nbsp;okresie funkcjonowania KGB w&nbsp;latach 1954-1991. Spośród dwóch pionów operacyjnych, które dysponowały osobowymi źródłami informacji wśród zatrudnionych tam osób niewątpliwie najważniejszą rolę odgrywał pion „cerkiewny”, uzupełniany przez pion wywiadu zagranicznego, przy czym agenci obu pionów piastowali stanowiska począwszy od referenta a&nbsp;skończywszy na przewodniczącym wydziału. Mimo trzech dekad od chwili upadku Związku Radzieckiego podobne praktyki instrumentalnego wykorzystywania Wydziału Cerkiewnych Kontaktów Zagranicznych Patriarchatu Moskiewskiego stosują obecnie służby specjalne Federacji Rosyjskiej.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3936 Oświata w Kosinie do 1918 r. Od szkoły parafialnej do szkoły ludowej 2022-01-13T07:37:17+01:00 Roman Pelczar rpelczar@ur.edu.pl <p>Celem artykułu jest ukazanie działalności pierwszych szkół utworzonych i&nbsp;działających we wsi Kosina. Zakres czasowy obejmuje okres od końca XIV wieku do 1918 roku. Pierwszą placówką edukacyjną (od końca XIV wieku) przez kilka stuleci była szkoła parafialna. Pod koniec lat 60. XIX wieku przekształcono ją w&nbsp;szkołę trywialną. Natomiast po 1873 roku w&nbsp;jej miejsce powstała szkoła ludowa pospolita jednoklasowa. W&nbsp;następnych latach powiększano ilość klas szkolnych. Ostatecznie utworzono cztery klasy. Odtąd była to szkoła czteroklasowa. Stopniowo zwiększała się także liczba uczniów. W&nbsp;okresie przedrozbiorowym uczyły się tylko niewielkie grupy uczniów, którymi byli wyłącznie chłopcy. W&nbsp;czasach zaborów nauka stała się obowiązkowa. Dlatego do szkoły zaczęły uczęszczać także dziewczęta. Stopniowo liczba uczniów wzrastała. W&nbsp;szkole parafialnej oraz trywialnej uczył jeden nauczyciel. Także w&nbsp;szkole pospolitej początkowo pracował jeden pedagog. W&nbsp;późniejszych latach stan kadry pedagogicznej powiększył się do czterech osób. W&nbsp;szkole parafialnej nauczyciele często zmieniali programy nauczania. Z&nbsp;kolei w&nbsp;szkole trywialnej oraz pospolitej realizowano programy nauczania opracowane przez władze państwowe. Szkoły działające w&nbsp;Kosinie na przestrzeni całego analizowanego okresu przyczyniały się do likwidacji analfabetyzmu mieszkańców Kosiny oraz odegrały bardzo istotna rolę w&nbsp;tworzeniu życia kulturalnego tej lokalnej społeczności.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3937 Egzemplaryzm wzorcowy w ujęciu ks. Bronisława Markiewicza 2022-01-13T07:44:13+01:00 Przemysław Przybylski metodykpp@interia.pl <p>Artykuł przywołuje postać Bronisława Markiewicza – założyciela Zgromadzenia Świętego Michała Archanioła, wychowawcy, jednego z&nbsp;prekursorów XIX-wiecznej pedagogiki chrześcijańskiej. Ma on na celu zaprezentowanie nowatorskiego podejścia Markiewicza do zagadnienia formacji dzieci i&nbsp;młodzieży, realizowanego w&nbsp;placówkach o&nbsp;charakterze wychowawczo-edukacyjnym, którego rysem charakterystycznym zdaje się być egzemplaryzm wzorcowy. To właśnie oparcie relacji z&nbsp;młodym pokoleniem na doświadczeniach osobistych i&nbsp;świadectwie życia, wyraźnie przebija z&nbsp;przekazu Markiewicza i&nbsp;jego działalności.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3938 Obrazek pierwszokomunijny jako nieodłączny element upamiętniający pierwsze pełne uczestnictwo w sakramencie Eucharystii 2022-01-13T07:49:33+01:00 Agnieszka Przywara adam.dorot@academicon.pl <p>Życiu człowieka towarzyszą dwie sfery – sacrum i&nbsp;profanum, które nieustannie przenikają się ze sobą. Dotyczy to także wymiaru duchowego i&nbsp;wszelkich wydarzeń religijnych. Dla chrześcijan jednym z&nbsp;nich jest dzień Pierwszej Komunii Świętej, z&nbsp;którym to wiążą się nie tylko przeżycia duchowe, ale też coraz bardziej kwestie materialne. Prawie od samego początku uroczystego celebrowania tego dnia pamiątką pierwszego pełnego uczestnictwa w&nbsp;Eucharystii był obrazek, na którym umieszczano imię i&nbsp;nazwisko dziecka, datę oraz miejsce przyjęcia Pierwszej Komunii Świętej. Z&nbsp;biegiem czasu ta najstarsza pamiątka zmieniała się. Duży wpływ na to miał rozwój technik drukarskich, jak również samo postrzeganie obrazka jako takiego. Wraz z&nbsp;silnym oddziaływaniem konsumpcjonizmu na życie człowieka ranga tej pamiątki pierwszokomunijnej bardzo osłabła. Dziś jest to praktycznie tylko tradycyjny dodatek do bogatych i&nbsp;licznych prezentów, nie wzbudzający pogłębionej refleksji co do sedna przeżywania tego jakże ważnego dnia.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3940 Czy woluntaryzm etyczny kreuje kulturę dialogu? 2022-01-13T08:03:16+01:00 Andrzej Sołtys asoltys@prz.edu.pl <p>Filozofia dialogu przywróciła dialogowi właściwe miejsce w&nbsp;kulturze. W&nbsp;ostatnich dekadach dialog nie tylko, że przestał być inkryminowany, ale powszechnie uznaje się go za wartość, której urzeczywistnianie nadaje właściwy kształt kulturze. Jedną z&nbsp;dziedzin kultury jest moralność. Kultura dialogu w&nbsp;obszarze moralności nakierowuje podmioty ludzkie na osiąganie dobra godziwego, tworzy sprzyjający klimat dojrzewania przez moralność do pełni człowieczeństwa. Jednakże dialog w&nbsp;obszarze moralności zależy od przyjmowanych bazowych teorii etycznych. Współcześnie silne oddziaływanie woluntaryzmu etycznego, jako podstawowej teorii wyjaśniającej powstawanie porządku dobra, skłania do badania możliwości tworzenia kultury dialogu w&nbsp;kontekście woluntaryzmu etycznego. W&nbsp;niniejszej pracy wysuwa się hipotezę, iż woluntaryzm etyczny nie tworzy kultury dialogu, zamyka uczestników wspólnego myślenia na prawdę o&nbsp;rzeczywistym dobru, uruchamia proces totalizowania się społeczeństwa. Konfirmacja wysuniętej hipotezy jest zasadniczym zrealizowanym celem niniejszej pracy.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3939 Aktywność wyznaniowa ludności ukraińskiej w województwie krośnieńskim w latach 1975-1989 z perspektywy Służby Bezpieczeństwa 2022-01-13T07:55:40+01:00 Arkadiusz Słabig arkadiusz.slabig@apsl.edu.pl <p>Teren uformowanego w&nbsp;1975 roku województwa krośnieńskiego od setek lat był pograniczem wyznaniowym, kulturowym i&nbsp;etnicznym. Przenikały się tu wpływy Kościoła rzymskokatolickiego, Kościoła greckokatolickiego i&nbsp;Cerkwi prawosławnej. Ludność polska sąsiadowała z&nbsp;ludnością pochodzenia rusińskiego, której część deklarowała przynależność do narodu ukraińskiego, a&nbsp;część do wspólnoty etnicznej Łemków. Aktywność grekokatolików i&nbsp;wyznawców prawosławia była próbą odbudowy tożsamości religijnej i&nbsp;kulturowej po drastycznych zmianach wywołanych przez powojenne akcje deportacyjne. W&nbsp;zależności od obowiązującej „linii politycznej” i&nbsp;lokalnych uwarunkowań aktywność ta była ograniczana, tolerowana, bądź też stymulowana (tylko w&nbsp;przypadku prawosławia) przez komunistyczne władze partyjno-państwowe. Istotną rolę w&nbsp;stanowieniu polityki wyznaniowej wobec wyznań nierzymskokatolickich odegrała Służba Bezpieczeństwa (SB) – policja polityczna, której powierzono zadanie rozpoznania i&nbsp;„neutralizacji” wszelkich inicjatyw kolidujących z&nbsp;interesem państw komunistycznych. Świadectwem działań jest dokumentacja zgromadzona w&nbsp;tzw. sprawach obiektowych o&nbsp;kryptonimach „Ortodoksi”, „Wspólnota” i&nbsp;„Góral”. Aktywność operacyjna SB na polu religijnym i&nbsp;narodowościowym została definitywnie zakończona na przełomie 1989 i&nbsp;1990 roku wraz z&nbsp;kolejnym etapem transformacji ustrojowej w&nbsp;Polsce.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3941 Konsekwencje zabójstwa dokonanego przez duchownego w świetle ksiąg pokutnych 2022-01-13T08:12:07+01:00 Marek Story mks80@wp.pl <p>Życie człowieka od momentu poczęcia, aż do naturalnej śmierci jest najwyższą z&nbsp;wartości, którą od wieków w&nbsp;Kościele poddaje się prawnej ochronie i&nbsp;obronie. <br>Księgi pokutne, które powstały w&nbsp;epoce późnej starożytności chrześcijańskiej i&nbsp;wczesnego średniowiecza miały pomóc spowiednikom, ale także i&nbsp;wiernym traktować bardzo poważnie sakrament pokuty i&nbsp;pojednania, aby w&nbsp;czasie jego sprawowania nie dochodziło do żadnych nadużyć. <br>Penitencjały zobowiązywały spowiedników, aby w&nbsp;czasie spowiedzi czuwali także i&nbsp;bronili ludzkiego życia. Celem artykułu jest ukazanie w&nbsp;świetle ksiąg pokutnych, jakie konsekwencje ponosili biskupi, prezbiterzy lub diakoni, jeśli dokonali zabójstwa, niezależnie od tego, czy było to w&nbsp;sposób umyślny, czy też nieumyślny. <br>Duchowni, który dopuścili się zabójstwa, nie tylko musieli czynić długoletni post o&nbsp;chlebie i&nbsp;wodzie czy też przebywać na wygnaniu, nie mogli także wykonywać władzy święceń. Według ksiąg pokutnych zabójstwo dokonane przez duchownego było jednym z&nbsp;grzechów głównych, które wymagało zadośćuczynienia zgodnego z&nbsp;prawem.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3942 Przyczynowość w układach biologicznych. Dynamiczne działanie informacji strukturalnej w toku regeneracji organicznych 2022-01-13T08:22:16+01:00 Dariusz Adam Szkutnik theskutnik@gmail.com <p>Kluczowym elementem procesów rozwojowych jest kategoria informacji strukturalnej, która nadaje dynamiczny charakter istnienia całości organicznej. Jej przejawy przyczynowego działania dostrzegane były już w&nbsp;starożytności przez Arystotelesa podczas obserwacji rozwoju organizmów. Dzisiaj manifestuje się ona dobitnie na płaszczyźnie badań eksperymentalnych dotyczących regeneracji organicznych. Nadal jednak informacja strukturalna jako przyczynowy parametr wymaga jednoznacznego ustalenia w&nbsp;kontekście swojego „sterującego działania” na płaszczyźnie materii i&nbsp;energii.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3943 Praktyki religijne górników w Wieliczce i Bochni w kontekście preferowanych wartości w okresie zarządu austriackiego w latach 1772-1918 (w świetle dokumentów salinarnych) 2022-01-13T08:28:15+01:00 Dariusz Śladecki adam.dorot@academicon.pl <p>Po dokonaniu w 1772 r. zaboru części ziem polskich wraz ze znajdującymi się na tych terenach kopalniami soli w Wieliczce i Bochni administracja austriacka poprzez system zakazów i nakazów podjęła próbę ograniczenia praktyk religijnych tamtejszych górników. Narzucono święta jednoznacznie kojarzone z dynastią Habsburgów (dzień św. Józefa i św. Teresy), co miało umacniać lojalność górników wobec państwa austriackiego i rządzących. Do kalendarza świąt wpisano nabożeństwa z okazji urodzin cesarza i imienin oraz mszy pogrzebowych w rocznicę śmierci członków dynastii. Po przeszło 40-letnim zakazie odprawiania codziennych mszy św. w kaplicach salinarnych od 1818 r. odprawiano w kopalni jedno nabożeństwo w roku na pamiątkę wizyty cesarza Franciszka I, a od 1852 r. dwa nabożeństwa, w tym w rocznicę wizyty cesarza Franciszka Józefa I. Od 1815 r. ze składek zgromadzonych w Kasie Brackiej górnicy opłacali nabożeństwo odprawiane w dniu św. Kingi (24 lipca) w kościele parafialnym. W latach 1819-1917 górnicy tworzyli w kopalni nowe kaplice salinarne.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3944 Wpływ słów konsekracji w Mszale Pawła VI na przeżywanie ofiary Mszy świętej 2022-01-13T08:37:25+01:00 Paweł Ślawski p.slawski7@gmail.com <p>Opracowanie odnosi się do analizy słów konsekracji zawartych w&nbsp;Mszale Pawła VI i&nbsp;poszukiwania ich biblijnego fundamentu. Realizacja programu duszpasterskiego opartego na haśle: „Eucharystia daje życie” jest motywem stawiania wielu prakseologicznych pytań dotyczących Eucharystii, m.in.: uczestnictwa w&nbsp;niej, zaangażowania wiernych świeckich, celebracji przez kapłanów, oczekiwanych duchowych owoców, duchowego przeżywania. Zagadnienia te nie pretendują jednak do formułowania ostatecznych rozwiązań. Mają raczej formę dyskusji nad Eucharystią. Są także podstawą propozycji i&nbsp;postulatów prakseologicznych. W&nbsp;artykule w&nbsp;pierwszej kolejności dokonano wyjaśnienia paschalnych związków z&nbsp;Eucharystią. Zwrócono przy tym uwagę na żydowską Paschę, która stała się wzorem kształtującym Ostatnią Wieczerzę i&nbsp;rodzącą się Eucharystię. Następnie dokonano analizy przekazów biblijnych zawierających opis Ostatniej Wieczerzy, zestawiając z&nbsp;obecnie używanymi słowami konsekracji zawartymi w&nbsp;Mszale Pawła VI. Wykorzystując metodę analizy tekstu, wskazano paschalne i&nbsp;biblijne pochodzenie Słów konsekracji oraz uobecnienie Jezusowej Ofiary przez kapłanów Nowego Przymierza. Słowa konsekracji wpływają zasadniczo na uczestników sprawowanej Liturgii, dając możliwość autentycznego spotkania z&nbsp;Jezusem. Kwestia wpływu Słów konsekracji na uczestników i&nbsp;ich przeżywanie wymaga jednak pogłębionej refleksji opartej na badaniach empirycznych, które to pozwolą także uwzględnić dynamiczne zmiany mentalnościowe jakie zachodzą w&nbsp;społeczeństwie.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3945 Fenomen życia w ujęciu Jeremiego Wasiutyńskiego 2022-01-13T09:25:05+01:00 Mirosław Twardowski adam.dorot@academicon.pl <p>Jeremi Wasiutyński (1907-2005), polski astrofizyk, przez większą część życia mieszkający w&nbsp;Norwegii, wiele lat pracował nad syntezą ludzkiej wiedzy. Owoce swoich badań zawarł w&nbsp;monumentalnym, kilkutomowym dziele napisanym w&nbsp;języku angielskim. Synteza ta objęła odpowiedzi na fundamentalne, odwieczne pytania: Jak powstał wszechświat?, Czym jest życie?, W&nbsp;jaki sposób powstała ludzka cywilizacja i&nbsp;dokąd zmierza? Wasiutyński w&nbsp;swych rozważaniach odwołuje się do istnienia pierwszej przyczyny – źródła wszystkiego, co istnieje. Życie polski badacz postrzega jako drogę powrotną wszechświata ku pierwszej przyczynie. Pełna synteza, która może służyć jako wsparcie dla nadchodzącego zjednoczenia ludzkości, musi wyprowadzić całą rzeczywistość za pośrednictwem procesów twórczych z&nbsp;transcendentalnego, niczym nieuwarunkowanego, jedynego prawdziwego źródła – pierwszej przyczyny. Zaproponowana przez Wasiutyńskiego synteza, w&nbsp;której kreatywność (interakcje między świadomością i&nbsp;nieświadomością) stanowi podstawę do rekonstrukcji całej rzeczywistości, ma znieść zachodni rozłam między filozofią, nauką i&nbsp;religią oraz pokazać, że te trzy twórcze gałęzie ludzkiej aktywności wypływają ze wspólnego źródła.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3946 Ks. Henryk Grębski (1882-1948) 2022-01-13T09:32:43+01:00 Bartosz Walicki podfajczy@op.pl <p>Ks. Henryk Grębski urodził się 2 sierpnia 1882 r. w&nbsp;Majdanie. Był absolwentem Gimnazjum w&nbsp;Rzeszowie. Przygotowanie do kapłaństwa odbył w&nbsp;Seminarium Duchownym w&nbsp;Przemyślu. Sakrament święceń przyjął 21 czerwca 1908 r. Pracował jako wikariusz w&nbsp;Cieklinie (1908-1910), Szebniach (1910-1913) i&nbsp;Jeżowem (1913-1914). Był kapelanem armii austriackiej (1914-1918) i&nbsp;Wojska Polskiego (1918-1919), a&nbsp;później wikariuszem w&nbsp;Grębowie (1920-1921). W&nbsp;roku 1921 został zamianowany proboszczem parafii w&nbsp;Kamieniu. Prócz zwykłej pracy duszpasterskiej zajął się doposażeniem kościoła. Angażował w&nbsp;działalność społeczną. Zmarł 2 listopada 1948 r.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3947 Duchowa interpretacja kosmosu i ciał niebieskich w komentarzu świętego Grzegorza Wielkiego do księgi Hioba 2022-01-13T10:07:34+01:00 Adam Wilczyński awilczynski9@gmail.com <p>Księga Hioba zawiera fragmenty, w&nbsp;których znajdują się opisy kosmosu i&nbsp;ciał niebieskich. Te opisy mają charakter zdecydowanie akcydentalny i&nbsp;dotyczą ukazania wielkości wszechświata stworzonego przez Boga. Dla papieża Grzegorza Wielkiego jednak kosmos i&nbsp;wymienione w&nbsp;księdze Hioba nazwy ciał niebieskich mają znaczenie duchowe. Polem badawczym tego artykułu są te fragmenty, w&nbsp;których występują określenia dotyczące kosmosu lub nazw ciał niebieskich znanych starożytnym. Natomiast celem niniejszego artykułu jest odpowiedź na pytanie w&nbsp;jaki sposób święty papież interpretuje kosmos i&nbsp;występujące w&nbsp;nim ciała niebieskie? Ten artykuł daje również odpowiedź na pytanie dlaczego autor Moraliów nadaje im właśnie takie znaczenie a&nbsp;nie inne? Dzięki analizie filologicznej ustalono określenia, jakich używa autor księgi Hioba w&nbsp;odniesieniu do kosmosu oraz w&nbsp;odniesieniu gwiazd i&nbsp;gwiazdozbiorów, które występują w&nbsp;tej księdze. Następnie przedstawiono wiedzę starożytnych na temat kosmosu i&nbsp;znajdujących się w&nbsp;nim ciał niebieskich, jednak w&nbsp;takim zakresie, w&nbsp;jakim konieczne jest to dla uwypuklenia interpretacji stosowanej przez Grzegorza Wielkiego. Kolejnym było ukazanie teologicznego znaczenia jakie biskup Rzymu nadaje kosmosowi i&nbsp;wymienionym w&nbsp;księdze Hioba nazwom ciał niebieskich. Na koniec przez porównanie fragmentów komentarza świętego papieża z&nbsp;innymi dziełami starożytnych autorów została ukazana oryginalność Grzegorza w&nbsp;interpretacji wybranych fragmentów księgi Hioba.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3948 Powołanie Komitetu Polskiego w Sztokholmie w latach pierwszej wojny światowej 2022-01-13T10:14:00+01:00 Stanisław Witkowski adam.dorot@academicon.pl <p>Brak abstraktu</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3949 Dziennik Jana Stepy z początku I wojny światowej 1914/1915 r. w Sasowie – powiat złoczowski (Galicja wschodnia) 2022-01-13T10:20:39+01:00 Józef Wołczański adam.dorot@academicon.pl <p>Jan Piotr Paweł Stepa, autor publikowanego tu dziennika, jako student Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Lwowskiego i&nbsp;alumn Seminarium Duchownego we Lwowie, w&nbsp;pierwszych miesiącach I&nbsp;wojny światowej do początku roku 1915 przebywał w&nbsp;rodzinnym mieście Sasów – powiat Złoczów w&nbsp;Galicji Wschodniej. Obie wspomniane instytucje wówczas zawiesiły bezterminowo swoją działalność, zatem zmuszony był pozostać u&nbsp;rodziny. Doceniając epokowy charakter ówczesnych wydarzeń polityczno-militarnych podjął się dokumentacji bieżących wypadków na kartach prowadzonego regularnie dziennika. Z&nbsp;racji braku dostępu do źródeł, sporadycznie odnotowywał w&nbsp;nim działania wojskowe na forum ogólnoeuropejskim, ograniczając się do obserwacji życia codziennego w&nbsp;najbliższym otoczeniu. Pisał więc o&nbsp;przemarszach przez Sasów i&nbsp;okolice wojsk austro-węgierskich i&nbsp;rosyjskich, notował ofiary śmiertelne, ukazywał przejawy demoralizacji miejscowej ludności w&nbsp;formie kradzieży i&nbsp;egoizmu. Dużo miejsca poświęcał utrwaleniu na piśmie swoich stanów emocjonalnych wywołanych bezczynnością i&nbsp;niepewnością jutra. Rejestrował udane zresztą próby własnej pracy intelektualnej w&nbsp;dziedzinie filozofii, języka angielskiego oraz literatury pięknej. Dość rzadko notował refleksje nad recepcją wojny wśród lokalnej wieloetnicznej społeczności: polskiej, ukraińskiej i&nbsp;żydowskiej. Sporadycznie wzmiankował o&nbsp;życiu religijnym mieszkańców Sasowa, ograniczając się jedynie do własnego zaangażowania w&nbsp;celebrację nabożeństw w&nbsp;kościele parafialnym. Więcej miejsca poświęcił dokumentacji życia towarzyskiego miejscowej elity, w&nbsp;którym niekiedy uczestniczył. W&nbsp;całym dzienniku dominuje atmosfera przygnębienia, nudy, niepewności przerwana niespodziewanym wezwaniem do powrotu na studia w&nbsp;początkach stycznia 1915 r. Pomimo tych mankamentów, publikowany tu dokument stanowi cenne źródło do poznania pierwszych miesięcy I&nbsp;wojny światowej w&nbsp;małym galicyjskim mieście.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3957 Kościół katolicki w polityce bezpieczeństwa informacyjnego państwa. Wybrane zagadnienia związane z aktywnością duchowieństwa ­Rzeszowszczyzny na rzecz pozyskiwania i ochrony tajemnic wojskowych w ZWZ-AK w okresie II wojny światowej. 2022-01-19T12:44:40+01:00 Robert Zapart adam.dorot@academicon.pl <p>W artykule poruszono problematykę obecności duchowieństwa Kościoła katolickiego w systemie bezpieczeństwa informacyjnego Polskiego Państwa Podziemnego na przykładzie Rzeszowszczyzny. Przybliżając te formy oceniono, że zaangażowanie księży w pozyskiwanie wspierających działalność konspiracji informacji i ochrona własnych zasobów wiedzy przed ich nieuprawnionym ujawnieniem przyczyniły się do wzmocnienia pozycji Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej w konfrontacji z okupantem niemieckim. Ryzyka związane z dekonspiracją ograniczało między innymi ich wewnętrzne zintegrowanie, wysoki stopień społecznego zaufania, zdolności interpersonalne, a przede wszystkim przekonanie o słuszności podjętych działań na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości. W ocenie autora, w przypadku fundamentalnych dla suwerenności Polski zagrożeń niewykluczone byłoby powtórzenie adekwatnych do przybliżonych a artykule zachowań części duchowieństwa, jeżeli nie byłyby one potencjalnie sprzeczne z doktryną wiary i głoszoną przez nich nauką społeczną Kościoła katolickiego.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3950 Koronacja figury Matki Bożej Królowej Rodzin w Ropczycach w 2001 roku 2022-01-13T10:30:31+01:00 Sławomir Zych szych@kul.pl <p>Jednym z&nbsp;sanktuariów maryjnych na mapie diecezji rzeszowskiej jest ośrodek kultu Matki Bożej w&nbsp;Ropczycach. W&nbsp;tutejszym kościele pw. Imienia Maryi czcią wiernych otaczana jest figura Matki Bożej Królowej Rodzin. Jest to XV-wieczna rzeźba, powstała prawdopodobnie w&nbsp;środowisku krakowskim. Początki kultu Pani Ropczyckiej sięgają XVI stulecia. W&nbsp;roku 1989 podjęto pierwsze starania o&nbsp;Jej ukoronowanie na prawie diecezjalnym. Komisja do zbadania kultu została powołana 29 maja 1995 r. Po kilkuletnich przygotowaniach duchowych i&nbsp;zewnętrznych, 26 sierpnia 2001 r. biskup rzeszowski Kazimierz Górny wydał dekret koronacyjny. Tenże biskup dokonał aktu koronacji w&nbsp;dniu 16 września 2001 r. Od tego czasu sanktuarium ropczyckie związane jest w&nbsp;szczególny sposób z&nbsp;duszpasterstwem rodzin.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3951 The History of Lutheranism from The Perspective of Jan Poszakowski 2022-01-13T10:36:19+01:00 Justyna Żukowska adam.dorot@academicon.pl <p>The article presents the genesis and spread of Lutheranism in Europe as perceived by the Jesuit and historian Jan Poszakowski. This scholar was the author of several historical and theological works. One of them, entitled The Lutheran History, describes in detail the successive stages of the Reformation movement, specifically Lutheranism, in individual European countries. The author begins his History of Lutheran from the 16th century, but also refers in some fragments of his work to earlier eras, ending with the Thirty Years’ War.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3952 Wizytacja kościoła parafialnego świętego Macieja Apostoła w Nieświczu w diecezji łuckiej z 1849 roku 2022-01-13T10:44:29+01:00 Waldemar Żurek adam.dorot@academicon.pl <p>Parafialny kościół św. Macieja Apostoła w&nbsp;Nieświczu, w&nbsp;diecezji łuckiej, ufundowany został na początku XVII wieku przez cześnika wołyńskiego Mateusza Stępkowskiego. Świątynię tę odbudowali i&nbsp;powiększyli na początku XIX wieku Antoni Sobolewski i&nbsp;Jan Majewski. Świątynia ta zaliczona była do klasy IV. Sporządzona z&nbsp;polecenia biskupa łucko-żytomierskiego Kaspra Borowskiego (1802-1885) inwentaryzacja tegoż kościoła powstała z&nbsp;okazji przeprowadzonej wizytacji kanonicznej ordynariusza w&nbsp;1849 roku. Na jej podstawie dowiadujemy się o&nbsp;historii kościoła i&nbsp;parafii, o&nbsp;świątyni, jej odbudowie, wyposażeniu i&nbsp;konserwacji wystroju wewnętrznego. Opisane dobra materialne należące do parafii przedstawiają stan beneficjum kościelnego za czasów ówczesnego proboszcza parafii Nieświcz ks. Michała Mińkowskiego. </p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3953 Sprawozdanie z międzynarodowej konferencji naukowej „I bramy piekielne go nie przemogą” (Mt 16,18) Kościół wobec kryzysów i wyzwań na przestrzeni wieków 2022-01-13T10:53:51+01:00 Marcin Nabożny adam.dorot@academicon.pl <p>Kościół na przestrzeni wieków wielokrotnie doświadczany był przez różnego rodzaju kryzysy i&nbsp;wyzwania, którym musiał stawić czoła. Odpowiedź ze strony ludzi Kościoła na wymagania i&nbsp;wyzwania czasu, w&nbsp;którym przyszło im żyć uczyniono tematem rozważań i&nbsp;dyskusji podczas międzynarodowej konferencji naukowej organizowanej przez Instytut Historii Kościoła Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II oraz Wydział Historii Kościoła i&nbsp;Kościelnych Dóbr Kultury Uniwersytetu Gregoriańskiego. Swoim patronatem konferencję objął Komitet Nauk Teologicznych Polskiej Akademii Nauk. Konferencja odbyła się dnia 10 czerwca 2021 r. (czwartek) w&nbsp;formie zdalnej na platformie Microsoft Teams. Celem konferencji była interdyscyplinarna dyskusja na temat kryzysów i&nbsp;wyzwań, które Kościół doświadczał na przestrzeni wieków. Zakres tematyczny konferencji obejmował zarówno dzieje Kościoła instytucjonalnego, jak również ludzi związanych z&nbsp;Kościołem. W&nbsp;tematykę spotkania włączono referaty z&nbsp;różnych dziedzin nauki, powiązane jednak z&nbsp;głównym tematem konferencji. Czynny udziału w&nbsp;konferencji wzięli doświadczeni badacze dziejów Kościoła, profesorowie, doktoranci i&nbsp;studenci z&nbsp;USA, Włoch i&nbsp;Polski. Inicjatorem spotkania był ks. dr Marcin Nabożny, asystent naukowy w&nbsp;Instytucie Historii Kościoła KUL pracujący w&nbsp;USA przy współpracy z&nbsp;ks. prof. Markiem Inglotem z&nbsp;Rzymu i&nbsp;ks. dr. hab. Marcinem Wysockim, prof. KUL. Konferencja prowadzona w&nbsp;j. polskim i&nbsp;angielskim przez ks. prof. M. Wysockiego obejmowała trzy sesje.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3954 Recenzja: Edmund Juśko, Pozalekcyjne formy oddziaływań wychowawczych na młodzież publicznych polskich szkół średnich w autonomicznej Galicji, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2020, ss. 365, ISBN 978-83-7996-774-2 2022-01-13T11:01:35+01:00 Piotr Jaworski adam.dorot@academicon.pl <p>Na wstępie należy zauważyć, że użyte w&nbsp;tytule książki określenie „pozalekcyjne formy” kieruje nas na pole bardzo szerokiego zakresu ludzkich oddziaływań, które może dokonywać się zarówno w&nbsp;samej szkole w&nbsp;czasie wolnym od zajęć przewidzianych programem nauczania, jak również poza szkołą. Przestrzenią takiego oddziaływania może być działalność różnego rodzaju organizacji państwowych, religijnych mających zinstytucjonalizowaną formę, jak też wszelkiego rodzaju oddolnych ruchów, stowarzyszeń, bractw, itp. W&nbsp;pojęciu oddziaływań pozalekcyjnych możemy dostrzec działalność zamierzoną, systematyczną, jak też możemy wskazywać na pośredni wpływ różnych inicjatyw mających charakter tymczasowy i&nbsp;doraźny. Mamy w&nbsp;końcu świadomość, że w&nbsp;sensie ścisłym szeroko rozumiane oddziaływanie społeczne, każdy kontakt interpersonalny, może być jakąś formą oddziaływania wychowawczego, co z&nbsp;kolei otwiera bardzo szerokie pole interpretacyjne dla omawianego zagadnienia. Wskazane uwarunkowania dostrzega prof. Edmund Juśko, stwierdzając we wstępie: „należy zauważyć, iż wychowanie w&nbsp;szkołach galicyjskich nie było wyłącznie domeną nauczycieli, zajmowały się nim bowiem także bezpośrednio lub pośrednio różne instytucje oświatowe, społeczne oraz organizacyjne, które wychowanie miały za główne zadanie, jak i&nbsp;te, których związek z&nbsp;wychowaniem był tylko pośredni” (s. 14). Mając na uwadze szeroką rozpiętość tematyki, Autor dokonał jej uściślenia, ograniczając badania do młodzieży szkół średnich na terenie Galicji. Cezurę czasową stanowi okres tzw. autonomii galicyjskiej, czyli lata 1860-1918.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra https://ojs.academicon.pl/rs/article/view/3955 Recenzja: Jack Fairweather, “The Volunteer: One Man, an Underground Army, and the Secret Mission to Destroy Auschwitz”, Harpercollins ­Publishers, New York 2019, pp. 505, ISBN 978-0-06-256141-1 2022-01-13T11:19:44+01:00 Marcin Nabożny adam.dorot@academicon.pl <p>One man, an underground army, and the secret dogged mission to destroy Auschwitz tells the story of a&nbsp;Polish resistance fighter’s deliberate infiltration of Auschwitz to sabotage the camp from inside, and his struggles up until his death. He defied the odds of suppression as he attempted to warn the Allies about the Nazi’s plan for a&nbsp;“final solution” before it was too late.<br>Jack Fairweather is a&nbsp;British journalist and author. He was born in wales and schooled in Oxford University. He was a&nbsp;war correspondent for British troops during the 2003 invasion of Iraq. In one of those days, as Jack and his friend Matt Mc Allester struggled to makes sense of what they had witness in the wars and putting it in a&nbsp;proper report, Jack came to hear about Witold Pilecki for the first time. He got intrigued as to why someone would risk everything to help his fellow man. He was equally struck by how little was known about Witold’s mission to warn the Western Allies of the Nazi’s crimes. Following Jack’s writing on The Volunteer, he was nominated for Costa Book Award 2019 and shortlisted for biography Award. <br>The book “The Volunteer” is both a&nbsp;historical and biological book that was written by Jack Fairweather and published by HarperCollins Publishers, New York in 2019. It tells the history of the holocaust and gives an account of the untold sacrifice how Witold Pilecki, an average man with no great record of military service, staked his life to reveal Nazi’s greatest crimes when others would rather choose to hide. The book is somewhat provocative, suggesting the tragic defeat of Pilecki’s mission had been caused not in Auschwitz or Berlin, but in London and Washington. The book consists of four parts. Includes acknowledgments, short biography people mentioned in the book, notes, select bibliography and index. The publication is enriched by sixteen maps and a&nbsp;large number of black and white photos.</p> 2021-12-31T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Resovia Sacra