Wincenty Pol i ks. Karol Antoniewicz – wspólnota ducha i twórczości


Abstrakt

Wincenty Pol i ks. Karol Antoniewicz urodzili się w tym samym – 1807 roku. Pol bardzo cenił ks. Antoniewicza i innych polskich Ormian za ich pracę dla ojczyzny, za to, że wprowadzają polski język, polskie zwyczaje i wiarę katolicką. Podobnie, jak K. Antoniewicz, W. Pol brał udział w powstaniu listopadowym, podobnie też uczestniczył w dramatycznych wydarzeniach związanych z rabacją galicyjską, czy pożarem Krakowa w 1850 r. Obu poetów łączy umiłowanie ojczystej przyrody i piękno polskiego patriotyzmu i przekonanie, że u źródeł tożsamości narodu leży wspólnota wiary i tradycja języka. Obaj swe pierwsze utwory publikowali we Lwowie. Ich poezja służyła „ku pokrzepieniu serc”. Obaj poeci często odwołują się do tradycji modlitewnej. Ich twórczość przeniknięta jest prostotą.

Franciszek Wężyk pisał o W. Polu, że jest to pełen talentu pisarz, który z pięknymi zdolnościami łączy złote serce: „Myśl jego to iskry z niebios, a dźwięk wyrazów − muzyka”. Słowa te doskonale pasują także do postaci ks. Antoniewicza, poety którego również warto przypomnieć. Obaj w głębi nocy cierpienia, dzięki swej głębokiej wierze w Bożą Opatrzność, zachowali godność i pogodę ducha. 


Słowa kluczowe

Wincenty Pol; Karol Antoniewicz; wspólnota wiary i tradycja języka

Bibliografia [Google Scholar]

Antoniewicz K. Królowa Korony Polskiej, w: Kazania ks. Karola Antoniewicza T J, wyd. III, zebrał ks. J. Badeni, t. II − Kazania o Matce Bożej, Kraków 1906. [Google Scholar]

Antoniewicz K., Dwa listy o Zofji Antoniewiczowej, w: „Pokłosie. Zbieranka literacka na rzecz sierot”, Poznań 1862, r. VI, list I, s. 16. [Google Scholar]
Antoniewicz K., Listy z zakonu, Poznań 1849. [Google Scholar]

Antoniewicz K., O powołaniu kobiety, list IV, Gräfenberg, wrzesień 1849, w: ATJKr, rkps 932 − C, t. I, k. 26. [Google Scholar]

Antoniewicz K., Poezje różne, t. II, wyd. ks. J. Badeni, Kraków 1895. [Google Scholar]

Antoniewicz K., Sonety, z. 1, Lwów 1828. [Google Scholar]
Antoniewicz K., W kaplicy Matki Bolesnej w Staniątkach, w: Poezje religijne, t. I, wyd. J. Badeni, Kraków 1895, ss. 64-74. [Google Scholar]
Antoniewicz K., Wspomnienia z wędrówki przez Góry Olbrzymie. Riesengebirge w roku 1837, w: „Rozmaitości”, (pismo dodatkowe do „Gazety Lwowskiej”), Lwów 1838, nr: 1, 5, 7, 11, 12, 19, 31. [Google Scholar]
Antoniewicz K., Wspomnienia życia zakonnego, „Dzwonek. Pismo młodemu wiekowi poświęcone”, Lwów 1850, t. I, Lwów 1850-1851, t. I − s. 42-48. [Google Scholar]
Antoniewicz K., Wyjątek z pamiętników. Rok 1823, „Dzwonek…”, Lwów 1851, t. IV, s. 28-35. [Google Scholar]
Badeni J., Ksiądz Karol Antoniewicz, Kraków 1896. [Google Scholar]
Barącz S., Antoniewicz de Bołoz Karol, w: tenże, Żywoty sławnych Ormian, Lwów 1856, s. 16-28. [Google Scholar]
Bełza W., Wincenty Pol, Wspomnienie w 40 rocznicę zgonu poety, Kraków 1912. [Google Scholar]
Bęczkowska U., Wincenty Pol a początki instytucjonalnej opieki nad zabytkami sztuki w Polsce, w: Wincenty Pol (1807-1872) W służbie nauki i narodu, red. K. Grodzińska, A. Kotarba, Kraków 2010, s. 71-95. [Google Scholar]
Bruchnalski W., Sonety Mickiewicza w literaturze galicyjskiej w 1827-1828, „Pamiętnik Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza”, Lwów 1898, r. VI. [Google Scholar]
Chojnowski Z., Osobowość religijna Wincentego Pola, w: „Ponad hafem wicher wieje”… Studia o Wincentym Polu, red. N. Kasparek, A. Korytko, Olsztyn 2011, s. 121-132. [Google Scholar]
Choroszy J. A., Huculszczyzna w literaturze polskiej, Wrocław 1991, s. 92-99. [Google Scholar]
Czartoryski-Sziler P., Wierny Kościołowi i ojczyźnie, http://archiwum.dlapolski.pl/informacje/Czytaj-art-1953.html [Google Scholar]
Czartoryski-Sziler P., Wielcy zapomniani. Wincenty Pol − twórca "Mohorta" , „Nasz Dziennik”, http://www.lwow.com.pl/naszdziennik/pol.html. [Google Scholar]
Dzieła poetyckie Wincentego Pola, t. III, oprac. M. Wiśniowiecki, Stanisławów 1903. [Google Scholar]
Feliński Z. Sz., Pamiętniki, oprac. i przedm. E. Kozłowski, Warszawa [Google Scholar]
Jarosławski K., Etnograficzne peregrynacje: od Wincentego Pola się zaczęło, http://www.zwoje-scrolls.com/zwoje39/text24p.htm. [Google Scholar]
Koneczny F., Z dymem pożarów, w: tenże, Święci w dziejach Narodu Polskiego, Miejsce Piastowe 1937-1939, s. 556-582. [Google Scholar]
Kopie listów ks. Karola Antoniewicza TJ, t. III, w: ATJKr, rkps 932 – A, [Google Scholar]
Koźmian J., O kazaniach i pismach ks. Karola Antoniewicza, „Przegląd Poznański” 1849, t. 8, s. 470-516. [Google Scholar]
Krasiński Z., Listy do Koźmianów, oprac. i wstęp Z. Sudolski, Warszawa 1977. [Google Scholar]
Listy z ziemi naszej. Korespondencja Wincentego Pola z lat 1826-1874, oprac. i wstęp Z. Sudolski, Warszawa 2004. [Google Scholar]
Łoboz M., Piękna nasza Polska cała… Krajobrazy Wincentego Pola, Wrocław 2007. [Google Scholar]
Mann M., Wincenty Pol − studium biograficzno-krytyczne, t. 1, Kraków 1904. [Google Scholar]
Mann M., Wincenty Pol − studium biograficzno-krytyczne, t. 2, Kraków 1906. [Google Scholar]
Morzycka F., Wincenty Pol: życiorys, Warszawa 1899. [Google Scholar]
Pisma i notatki ks. Iwona Czeżowskiego o życiu ks. Karola Antoniewicza, które posłużyły ks. Badeniemu za materiał do napisania dzieła „Ksiądz Karol Antoniewicz”, w: ATJKr, rkps rkps 1012 – I, k. 27. [Google Scholar]
Pol W., O potrzebie zachowania pomników z przeszłości i znaczenie ich w czasie dzisiejszym. Prelekcja miana dnia 18 marca 1868 r. w Sali Towarzystwa Naukowego Krakowskiego przez Wincentego Pola, Kraków 1868. [Google Scholar]
Pol W., Pamiętniki, oprac. K. Lewicki, Kraków, 1960. [Google Scholar]
Pol W., Słowo a sława. Pieśń na pierwsze wiece Słowian, obwołane do Pragi czeskiej na wiosnę roku Pańskiego 1818, w: Dzieła poetyckie Wincentego Pola, t. II, oprac. J. Sroczyński, Lwów 1921. [Google Scholar]
Pol W., Wit Stwosz, w: Dzieła poetyckie Wincentego Pola, w: Dzieła poetyckie Wincentego Pola, t. IV, oprac. J. Sroczyński, M. Wiśniowiecki, Lwów 1921, [Google Scholar]
Pol W., Zegar niebieski doroczny, w: tenże, Rok myśliwca (z rysunkami Juliusza Kossaka), Poznań 1870. [Google Scholar]
Siemieński L., Święci poeci. Pieśni mistycznej miłości, Lwów 1877. [Google Scholar]
Siemieński L., Wincenty Pol i jego poetyczne utwory, Kraków 1873. [Google Scholar]
Ziejka F., Karol Bołoz Antoniewicz, Kapłan − Misjonarz − Poeta, „Horyzonty Wychowania”, 5 (2006). [Google Scholar]
Ziejka F., Misjonarz wśród rabantów, w: Rok 1846 w Galicji. Ludzie, wydarzenia, tradycje, red. M. Śliwa, Kraków 1997, s. 65-76. [Google Scholar]
Zieliński A., Karola Bołoz Antoniewicza wędrówki śląskie, „Dolny Śląsk” 1999, nr 7, s. 134-139. [Google Scholar]
Pobierz

Opublikowane
2018-05-11


Dział
„Świat Wincentego Pola”

Udostępnij

Leszczyńska, B. (2018). Wincenty Pol i ks. Karol Antoniewicz – wspólnota ducha i twórczości. Zeszyty Naukowe KUL, 61(1), 511-532. https://doi.org/10.31743/zn.2018.61.1.511-532

Bożena Leszczyńska  b.leszczynska@op.pl




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Przesyłając artykuł do publikacji, autor oświadcza, że posiada pełnię autorskich praw majątkowych oraz osobistych do utworu, a jego opublikowanie nie naruszy praw osób trzecich.

Przesłanie przez autora artykułu do publikacji w czasopiśmie „Zeszyty Naukowe KUL”  traktowane będzie jako udzielenie licencji do eksploatacji praw autorskich do przesłanego utworu na zasadach licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)