Edmund Bojanowski jako badacz historii regionu


Abstrakt

Autor prezentuje w artykule dorobek Edmunda Bojanowskiego w zakresie historycznych badań regionalnych, skupiając się na jego tekstach dotyczących regionu, z którego on sam pochodził, czyli ziemi gostyńskiej. Chodzi tu o dwa ważne dla badań regionalnych artykuły: Kasper Miaskowski oraz Do malowniczej podróży po Wielko-Polsce, Gostyń i jego okolica. W pierwszym z nich Bojanowski wydobył z zapomnienia postać wybitnego poety, co zainspirowało wielu autorów do dalszego badania biografii i twórczości Miaskowskiego. Artykuł o Gostyniu i okolicy jest, utrzymanym w konwencji podróżopisarskiej. opisem krajoznawczym. Ten niezwykle ciekawy i poruszający wiele zagadnień tekst do dziś jest jednym z podstawowych źródeł do badania historii subregionu gostyńskiego. Analizowane tu artykuły pozwalają uznać E. Bojanowskiego za prekursora regionalnych badań historycznych, dotyczących ziemi gostyńskiej. O jakości tych tekstów świadczą też ich liczne przedruki. 


Słowa kluczowe

Edmund Bojanowski; regionalizm historyczny; subregion gostyński

Prasa [Google Scholar]
„Gazeta Codzienna” (Warszawa)
„Gazeta Wielkiego Księstwa Poznańskiego” (Poznań)
„Muzeum Domowe” (Warszawa)
„Przyjaciel Ludu” (Leszno)
„Tygodnik Ilustrowany” (Warszawa)
„Tygodnik Literacki” (Poznań)
 [Google Scholar]
Źródła drukowane [Google Scholar]

Baliński M., Lipiński T., Starożytna Polska pod względem historycznym, jeograficznym i statystycznym, t. I, Warszawa 1885. [Google Scholar]
Beatificationis et canonizationis Servi Dei Edmundi Bojanowski, viri laici, fund. Congreg. Ancillarum B.M.V. IMM. (1814-1871). Positio super virtutibus ex officio concinnata, vol. I, Romae 1996. [Google Scholar]
Bojanowski E., Dziennik, wydanie kompletne rękopisu i luźnych kartek Dziennika wraz z zapisami dziennymi Ochronka Podrzecza 1851-1854 i relacją s. Elżbiety Szkudłapskiej Ostatnie dnie życia i pogrzeb, objaśnił, skomentował i wstępem poprzedził L. Smołka, t. I-IV, Wrocław 2009. [Google Scholar]
Bojanowski E., Korespondencja Edmunda Bojanowskiego z lat 1829-1871, objaśnił, skomentował i zarysem monograficznym poprzedził L. Smołka, t. 1-2, Wrocław 2001. [Google Scholar]
Hoffmanowa K., Opis różnych okolic Królestwa Polskiego, t. 1: Z widokiem Puław, Wrocław 1833. [Google Scholar]
Kolberg O., Dzieła wszystkie, t. 10: Wielkie Księstwo Poznańskie, cz. II, Wrocław-Poznań 1982. [Google Scholar]
Lipiński J.J., Piosnki ludu wielkopolskiego, cz. I, Poznań 1842. [Google Scholar]
Łukaszewicz J., Krótki opis historyczny kościołów parochialnych, kościółków, kaplic, klasztorów, szkółek parochialnych, szpitali i innych zakładów dobroczynnych w dawnej dyecezyi poznańskiej, t. II, Poznań 1859. [Google Scholar]
Maciejowski W.A., Piśmiennictwo polskie od czasów najdawniejszych aż do roku 1830, t. 1-2 Warszawa 1851-1852. [Google Scholar]
Prace, szkice i notatki Edmunda Bojanowskiego. Inedita, red. E. Gigilewicz, M.L. Opiela, t. I-II, Lublin 2016. [Google Scholar]
Puślecki Ł., „Przedmowa” do zbioru „Pieśni ludu wielkopolskiego” Franciszka Wawrowskiego – próba edycji, w: Studia bibliologiczno-edytorskie. Edycje. Prasa. Czytelnictwo (analizy – materiały – przeglądy), red. K. Grabias-Banaszewska, R. Sztyber, Zielona Góra 2015. [Google Scholar]
Raczyński E., Wspomnienia Wielkopolski to jest województw poznańskiego, kaliskiego i gnieźnieńskiego, t. 1-2, Poznań 1842-1843. [Google Scholar]
Rymarkiewicz J., Wiadomość o życiu i pismach Kaspra Miaskowskiego, w: Zbiór rythmów Kaspra Miaskowskiego znowu przez autora poprawionych, rozszerzonych i na dwie części podzielonych, w Poznaniu w drukarni J. Rossowskiego roku 1622, teraz do druku po raz trzeci podany, przejrzany, objaśniony i wiadomością o życiu i pismach Miaskowskiego opatrzony przez J. Rymarkiewicza…, t. 1-2, Poznań 1855. [Google Scholar]
Syrokomla W., Wycieczki po Litwie w promieniach od Wilna (Troki, Stokliszki, Jezno, Funie, Niemiez, Miedniki etc.), z ryciną litografowaną i drzeworytami, Wilno 1857. [Google Scholar]
Złota księga, w której zawarte są przykłady cnót chrześcijańskich ludziom ku nauce i zabawie, Lwów 1861. [Google Scholar]

 [Google Scholar]
Literatura [Google Scholar]

Błaszczyk S., Kapliczka ludowa z Grabonoga, „Studia Muzealne” 1957, nr 3. [Google Scholar]
Błaszczyk S., Plastyka, w: Kultura ludowa Wielkopolski, red. J. Burszta, t. 1, Poznań 1960. [Google Scholar]
Błaszczyk S., Rzeźbiarze ludowi południowej Wielkopolski, „Polska Sztuka Ludowa” 1958, nr 1. [Google Scholar]
Brzeziński A., Pamiątka jubileuszu dwuchsetletniego Zgromadzenia XX. Filipinów na Górze Świętej Gostyńskiej Roku Pańskiego MDCCCLXVIII, t. I-II, Poznań 1869. [Google Scholar]
Burkot S., Polskie podróżopisarstwo romantyczne, Warszawa 1988. [Google Scholar]
Chociej S., Twórczość literacka i działalność wydawnicza Edmunda Bojanowskiego, „Nasza Przeszłość” 1967, t. XXVI. [Google Scholar]
Drozdowski M., W dobie Rzeczpospolitej szlacheckiej (do 1793 r.), w: Dzieje Ziemi Gostyńskiej, red. S. Sierpowski, Poznań 1979. [Google Scholar]
Fogel J., Błogosławiony Edmund Bojanowski (1814-1871) jako amator archeologii regionalnej. Fragment starożytnictwa w Wielkim Księstwie Poznańskim, „Folia Praehistorica Posnaniensia” 2011, t. XVI. [Google Scholar]
Glapa A., Strój dzierżacki, „Atlas Polskich Strojów Ludowych” 1953, cz. II: Wielkopolska, z. 2. [Google Scholar]
Glapa A., Ubiór chłopski, w: Kultura ludowa Wielkopolski, red. J. Burszta, t. 1, Poznań 1960. [Google Scholar]
Gomolec L., Wielkopolskie grupy regionalne i lokalne nazwy ludności wiejskiej, w: Kultura ludowa Wielkopolski, red. J. Burszta, t. 2, Poznań 1964. [Google Scholar]
Górski R., Oskar Kolberg. Zarys życia i działalności, Warszawa 1970. [Google Scholar]
Hernas C., Barok, Warszawa 1973. [Google Scholar]
Hinc A., Obraz dziejów ojczystych w pozaszkolnej edukacji historycznej społeczeństwa polskiego w Wielkim Księstwie Poznańskim w pierwszej połowie XIX wieku, Poznań 2007. [Google Scholar]
Jakóbczyk W., Prasa polska w Wielkopolsce w latach 1832-1858, w: Prasa polska w latach 1661-1864, red. J. Łojek, t. 1, Warszawa 1976. [Google Scholar]
Janion M., Żmigrodzka M., Romantyzm i historia, Gdańsk 2001. [Google Scholar]
Jankowiak S., Biskupizna. Dzieje regionu, folklor biskupiański, jego popularyzacja i popularyzatorzy. Zestawienie bibliograficzne, Krobia 1993. [Google Scholar]
Jankowiak S., Edmund Bojanowski 1814-1871. Życie i działalność. Bibliografia, Grabonóg 1995. [Google Scholar]
Jankowiak S., Kasyno Gostyńskie (1835-1846). U początków pracy organicznej w Wielkopolsce, Gostyń 1996. [Google Scholar]
Jarochowski K., Literatura poznańska w pierwszej połowie bieżącego stulecia, Poznań 1884. [Google Scholar]
Jaromin H., Zarys historii Kongregacji Oratorium św. Filipa Neri w Polsce (1668-1968), „Nasza Przeszłość” 1970, t. XXXII. [Google Scholar]
Kamionka-Straszakowa J., „Do ziemi naszej”. Podróże romantyków, Kraków 1988. [Google Scholar]
Karwowski S., Czasopisma wielkopolskie, cz. I: 1796-1859, Poznań 1908. [Google Scholar]
Kędzierski C., Legenda gostyńska, „Kronika Gostyńska” 1933, nr 8. [Google Scholar]
Kieniewicz S., Społeczeństwo polskie w powstaniu poznańskim 1848 roku, Warszawa 1960. [Google Scholar]
Kochlerówna A., Biblioteka Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk 1857-1957, „Roczniki Historyczne” 1957, R. XXIII. [Google Scholar]
Kołomłocki W., O Walentym z Grabonoga, artyście z Bożej Łaski słów kilka, „Kronika Gostyńska” 1929, nr 4. [Google Scholar]
Kołomłocki W., Wspomnienia z czasów odnawiania kościoła farnego w Gostyniu, „Kronika Gostyńska” 1937, nr 11, 12. [Google Scholar]
Kornacka M.M., Rola Świętej Góry w życiu Edmunda Bojanowskiego, „Nasza Przeszłość” 1970, t. XXXII. [Google Scholar]
Kosmanowa B., Biblioteki polskie w Wielkim Księstwie Poznańskim, Poznań 1982. [Google Scholar]
Kozierowski S., Dzieje Gostynia w średnich wiekach, odbitka z „Miesięcznika Kościelnego”, z 4 ilustracyami, Poznań 1913. [Google Scholar]
Kozierowski S., Ziemia Gostyńska w świetle nazw geograficznych i najdawniejszych źródeł średniowiecza, nadbitka z „Kroniki Gostyńskiej”, Gostyń 1930. [Google Scholar]
Leśny J., Najdawniejsza przeszłość (do poł. XV w.), w: Dzieje Ziemi Gostyńskiej, red. S. Sierpowski, Poznań 1979. [Google Scholar]
Majątki Wielkopolskie, t. I: Powiat Gostyński, red. J. Skuratowicz, Szreniawa 1997. [Google Scholar]
Maślanka J., Zorian Dołęga Chodakowski. Jego miejsce w kulturze polskiej i wpływ na polskie piśmiennictwo romantyczne, Wrocław-Warszawa-Kraków 1965. [Google Scholar]
Molik W., Etos Wielkopolan w historycznym rozwoju i oglądzie społecznym. Wprowadzenie do problematyki antologii, w: Etos Wielkopolan. Antologia tekstów o społeczeństwie Wielkopolski z drugiej połowy XIX i XX wieku, wyb. i oprac. W. Molik, Poznań 2005. [Google Scholar]
Niewolak-Krzywda A., Poeta wewnętrznych niepokojów – Kasper Miaskowski, w: Pisarze staropolscy. Sylwetki, red. S. Grzeszczuk, t. 2, Warszawa 1997. [Google Scholar]
Nieznanowski S., O poezji Kaspra Miaskowskiego. Studium o kształtowaniu się baroku w poezji polskiej, Lublin 1965. [Google Scholar]
Pakowska R., Polskie przekłady poematów Byrona „Childe Harold” i „Manfred”, Kraków 1938. [Google Scholar]
Pieścikowski E., „Ach! W tym Poznańskiem…” Życie literackie XIX wieku, Poznań 2003. [Google Scholar]
Piskorz-Branekova E., Polskie stroje ludowe, Warszawa 2003. [Google Scholar]
Puślecki Ł., Fascynacja i edukacja. Program badań folklorystycznych Edmunda Bojanowskiego jako system wymiany intelektualnej, w: Dziedzictwo myśli pedagogicznej Edmunda Bojanowskiego we współczesnej edukacji w Polsce i na świecie, red. M.L. Opiela, Lublin 2014. [Google Scholar]
Puślecki Ł., O etapie literacko-naukowym w biografii Edmunda Bojanowskiego, „Scripta Comeniana Lesnensia. Miscellanea” 2010, nr 8. [Google Scholar]
Puślecki Ł., Wielkopolskie programy badań folklorystycznych w pierwszej połowie XIX wieku, „Studia Zachodnie” 2015, t. 17. [Google Scholar]
Sienkiewicz H., Kasper Miaskowski. (Studyum literackie), w: Pisma Henryka Sienkiewicza nieobjęte wydaniem zbiorowem, cz. 1: Pisma młodociane. Mikołaj Sęp Szarzyński. Kasper Miaskowski, Warszawa 1904. [Google Scholar]
Skrukwa A., Oskar Kolberg 1814-1890, Poznań 2014. [Google Scholar]
Słownik folkloru polskiego, red. J. Krzyżanowski, Warszawa 1965. [Google Scholar]
Stachowski W., Przyczynki do dziejów malarstwa w Gostyniu i okolicy, „Kronika Gostyńska” 1932, nr 6. [Google Scholar]
Strumiłło D., Z dziejów zbieractwa wielkopolskiego XIX w. Kasyno w Gostyniu – Przyjaciel Ludu – Związek Zbieraczy Starożytności Krajowych w Szamotułach, „Muzealnictwo” 1958, nr 7/8. [Google Scholar]
Tabor S., Krótki zarys historji cudownego obrazu Matki Boskiej Świętogórskiej, „Kronika Gostyńska” 1931, nr 2. [Google Scholar]
Walkiewicz B., Badania wykopaliskowe na Górze Zamkowej w Gostyniu, „Rocznik Gostyński” 2015, nr 2. [Google Scholar]
Wielkopolski słownik biograficzny, Warszawa-Poznań 1981. [Google Scholar]
Wierzbicki A., Historiografia polska doby romantyzmu, Wrocław 1999. [Google Scholar]
Witkowski R., Momenty przełomowe w dziejach sanktuarium maryjnego na Świętej Górze pod Gostyniem, w: Dom cudów Maryi 1512-2012. Pamiątka jubileuszu 500-lecia uznania cudów na Świętej Górze w Gostyniu, red. A. Adamski, J. Przybylski, M. Kulig, Święta Góra 2015. [Google Scholar]
Wojtkowski A., Biblioteka Kasyna Gostyńskiego, „Kronika Gostyńska" 1933, nr 10. [Google Scholar]
Wysocka B., Kultura literacka Wielkopolski w latach 1919-1939, Poznań 1990. [Google Scholar]
Żalik A., Współpraca Edmunda Bojanowskiego z „Przyjacielem Ludu”, w: Sługa Boży Edmund Bojanowski i jego troska o człowieka. Materiały z II sympozjum, Grabonóg 1991. [Google Scholar]
Pobierz

Opublikowane
2018-01-09


Dział
Artykuły naukowe

Udostępnij

Puślecki, Łukasz. (2018). Edmund Bojanowski jako badacz historii regionu. Zeszyty Naukowe KUL, 60(4), 63-93. https://doi.org/10.31743/zn.2017.60.4.63-93

Łukasz Puślecki  lukaspuslecki@op.pl




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Przesyłając artykuł do publikacji, autor oświadcza, że posiada pełnię autorskich praw majątkowych oraz osobistych do utworu, a jego opublikowanie nie naruszy praw osób trzecich.

Przesłanie przez autora artykułu do publikacji w czasopiśmie „Zeszyty Naukowe KUL”  traktowane będzie jako udzielenie licencji do eksploatacji praw autorskich do przesłanego utworu na zasadach licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)