Ilustracja słów Pisma Świętego jako element polemiki międzywyznaniowej w dobie kontrreformacji na przykładzie obrazu Trójca Święta w kościele pojezuickim w Twardocicach.


Abstrakt

Na początku XVIII wieku przedstawiciele Towarzystwa Jezusowego zostali wysłani do Twardocic w celu zahamowania rozwoju działających w okolicy schwenckfeldystów – wyznawców śląskiego odłamu radykalnie mistycyzującego protestantyzmu. Ostatecznie agresywne działania kontrreformacyjne doprowadziły do niemal całkowitej likwidacji tamtejszego ośrodka schwenckfeldyzmu. Zbudowana przez jezuitów kaplica pw. Trójcy Świętej w Twardocicach stała się symbolem zwycięskiego Kościoła Katolickiego. Program ikonograficzny obrazu ołtarza głównego świątyni można interpretować jako echo toczących się wówczas polemik międzywyznaniowych. Przedstawienie odpowiednio dobranych fragmentów z Pisma Świętego stało się swoistym traktatem teologicznym przytaczającym argumenty świadczące o istnieniu jednej możliwej drogi do Boga i słuszności kontrreformacyjnych działań jezuitów.


Słowa kluczowe

Śląsk; malarstwo barokowe; Jeremias Joseph Knechtel; Caspar von Schwenkfeld; kontrreformacja

Biblia Tysiąclecia, Wydawnictwo Pallottinum, Poznań 2003 [wersja online] http://biblia.deon.pl/ z dn. 15.03.2017. [Google Scholar]
E. Goldmann, Zur Geschichte der Kirchgemeinde Harpersdorf, t. 2, Hoffmann und Reiber, Görlitz 1928. [Google Scholar]
J. Harasimowicz, Schwärmergeist und Freiheitsdenken: Beiträge zur Kunst- und Kulturgeschichte Schlesiens in der Frühen Neuzeit, Verlag Böhlau, Köln 2010, Neue Forschungen zur Schlesischen Geschichte 21. [Google Scholar]
Jeremias Joseph Knechtel (1679 – 1750): legnicki malarz doby baroku, katalog wystawy, 26 X 2012 – 30 III 2012, red. E. Kłoda, A. Kozieł, Muzeum Miedzi, Legnica 2012. [Google Scholar]
M. Kapustka, Bardzka figura maryjna – średniowieczny wizerunek a historia konfesyjna dobry baroku, w: Bardo. Skarby sztuki, red. A. Kozieł, Wydawnictwo Edytor, Legnica 2011, s. 97-102. [Google Scholar]
M. Pieczka, Architektura pojezuickiego kościoła św. św. Piotra i Pawła w Twardocicach, w: Silesia Jesuitica. Kultura i sztuka zakonu jezuitów na Śląsku i w hrabstwie kłodzkim 1580-1776. Materiały konferencji naukowej zorganizowanej przez Oddział Wrocławski Stowarzyszenia Historyków Sztuki (Wrocław, 6-8 X 2011) dedykowane pamięci Profesora Henryka Dziurli, red. D. Galewski, A. Jezierska, Stowarzyszenie Historyków Sztuki i Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2012, s. 125-133. [Google Scholar]
A.F.H. Schneider, Ueber den geschichtlichen Verlauf der Reformation in Liegnitz und ihren späteren Kampf gegen die kaiserliche Jesuiten-Mission in Harpersdorf, Hayn, Berlin 1862. [Google Scholar]
Schwenkfelder Library & Heritage Center [online] http://www.schwenkfelder.com/ z dn. 15.03.2017. [Google Scholar]
G. Wąs, Kaspar von Schwenckfeld: myśl i działalność do 1534 roku, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2005, s. 37. [Google Scholar]
P.G. Eberlein, Ketzer oder Heiliger? Caspar von Schwenckfeld, der schlesische Reformator und seine Botschaft, Ernst Franz Verlag, Württ 1999, Studien zur Schlesischen und Oberlausnitzer Kirchengeschichte 6. [Google Scholar]
H. Weigelt, Von Schlesien nach Amerika: die Geschichte des Schwenckfeldertums, Verlag Böhlau, Köln 2007, Neue Forschungen zur schlesischen Geschichte 14. [Google Scholar]
Pobierz

Opublikowane
2018-05-11


Dział
Biblia w sztuce

Udostępnij

Kłoda, E. (2018). Ilustracja słów Pisma Świętego jako element polemiki międzywyznaniowej w dobie kontrreformacji na przykładzie obrazu Trójca Święta w kościele pojezuickim w Twardocicach. Zeszyty Naukowe KUL, 61(1), 433-444. https://doi.org/10.31743/zn.2018.61.1.433-444

Emilia Kłoda  emiliakloda@gmail.com




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Przesyłając artykuł do publikacji, autor oświadcza, że posiada pełnię autorskich praw majątkowych oraz osobistych do utworu, a jego opublikowanie nie naruszy praw osób trzecich.

Przesłanie przez autora artykułu do publikacji w czasopiśmie „Zeszyty Naukowe KUL”  traktowane będzie jako udzielenie licencji do eksploatacji praw autorskich do przesłanego utworu na zasadach licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)