Care activities as an aducative factor in partitioned Poland


Abstrakt

Caring for others stems from the natural law and is one of the fundamental social functions. For centuries, the Church has been engaged in providing care rooted in the evangelical commandment to love your neighbor as yourself. Over time, lay people influenced by the Enlightenment ideals got increasingly involved in it. During the Partitions, health care organizations not only cared for people in need, but also had a much broader mission. Caring activities significantly shaped upbringing and built a moral value-based sense of community and responsibility for others to create social solidarity and bring up the young as people sensitive to others’ needs.


Słowa kluczowe

social care; upbringing; Partitions

Gazeta Lubelska, 1876, no. 8. [Google Scholar]
Archiwum Państwowe in Lublin, Kancelaria Marszałka Szlachty Guberni Lubelskiej, ref. no. 35, Akta tyczące się zaprowadzenia i budowy szpitala w Hrubieszowie 1849-1858. [Google Scholar]
Barnaś-Baran E., Dobroczynny nurt opieki, wychowania i kształcenia dzieci i młodzieży w Galicji – stan badań, in: Galicja 1772-1918. Problemy metodologiczne, stan i potrzeby badań, eds. A. Kawalec, W. Wierzbieniec, L. Zaszkilniak, vol. 1, Rzeszów 2011, pp. 274-295. [Google Scholar]
Bogucka M., Białogłowa w dawnej Polsce. Kobieta w społeczeństwie polskim XVI-XVIII wieku na tle porównawczym, Warszawa 1998. [Google Scholar]
Dąbrowski Z., Terminologia pedagogiki opiekuńczej, w: Pedagogika opiekuńcza. Przeszłość – teraźniejszość – przyszłość, eds. E. Jundziłł, R. Pawłowska, Gdańsk 2008, pp. 423-473. [Google Scholar]
Dola K., Opieka społeczna Kościoła, in: Historia Kościoła w Polsce, eds. B. Kumor, Z. Obertyński, vol. II, part 1, Poznań-Warszawa 1979, pp. 343-345, 699-712. [Google Scholar]
Dola K., Szpitale w średniowiecznej Polsce pod zarządem kościelnym, w: Studia i Materiały, Rzym 1972, pp. 173-212. [Google Scholar]
Geremek B., Litość i szubienica. Dzieje nędzy i miłosierdzia, Warszawa 1989. [Google Scholar]
Glemma T., Z dziejów miłosierdzia chrześcijańskiego w Polsce, Kraków 1947. [Google Scholar]
Horoch E., Koprukowniak A., Szczygieł R., Dzieje Parczewa 1401-2001, Parczew-Lublin 2001. [Google Scholar]
Huszał G., Przygotowanie do śmierci w XVII w., Roczniki Humanistyczne, 1983, 31, no. 2, p. 105-149. [Google Scholar]
Kępski C., Lubelskie Towarzystwo Dobroczynności (1815-1952), Lublin 1990. [Google Scholar]
Kępski C., Towarzystwa dobroczynności w Królestwie Polskim (1815-1914), Lublin 1993. [Google Scholar]
Kurdybacha Ł., Staropolski ideał wychowawczy, Lwów 1938. [Google Scholar]
Lewalski K., Kościół rzymskokatolicki a władze carskie w Królestwie Polskim na przełomie XIX i XX wieku, Gdańsk 2008. [Google Scholar]
Litak S., Historia wychowania, Kraków 2005. [Google Scholar]
Łobocki M., Altruizm a wychowanie, Lublin 2004. [Google Scholar]
Markiewiczowa H., Charytatywna działalność duchowieństwa na ziemiach polskich pod zaborami, Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, 2005, no. 7, pp. 51-55. [Google Scholar]
Mazur E., Szpitale w Królestwie Polskim w XIX wieku, Warszawa 2008. [Google Scholar]
Mazur E., Zmiana funkcji szpitala w XIX wieku (na przykładzie szpitali warszawskich), in: Szpitalnictwo w dawnej Polsce, eds. M. Dąbrowska, J. Kruppé, Warszawa 1998, pp. 221-240. [Google Scholar]
Partyka W., Opieka społeczna w Ordynacji Zamojskiej w XVII-XVIII wieku, Lublin 2008. [Google Scholar]
Piotrowska-Marchewa M., Nędzarze i filantropi. Problem ubóstwa w polskiej opinii publicznej w latach 1815-1863, Toruń 2004. [Google Scholar]
Przegaliński A., Społeczna działalność ziemiaństwa lubelskiego w latach 1864-1914, Lublin 2009. [Google Scholar]
Radwan-Pragłowski J., Frysztacki K., Społeczne dzieje pomocy człowiekowi: od filantropii greckiej do pracy socjalnej, Katowice 1998. [Google Scholar]
Senkowa-Gluck M., Żyć po rewolucji. Przemiany mentalności i obyczaju w napoleońskiej Francji, Wrocław-Warszawa 1994. [Google Scholar]
Smolińska-Theiss B., Źródła do pracy socjalnej. Od chrześcijańskiego miłosierdzia do liberalnej demokracji, Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, 1994, no 5, pp. 3-10. [Google Scholar]
Surdacki M., Ustrój polskich szpitali potrydenckich, Roczniki Humanistyczne, 2000, 48, no. 2, pp. 543-560. [Google Scholar]
Śmidoda F., Szpitalnictwo Polski przedrozbiorowej w opiece Kościoła, Caritas, 1948, no. 4, pp. 94-97. [Google Scholar]
Urbanek B., Idea opieki nad chorymi na ziemiach polskich w latach 1809-1914, Wrocław 2001. [Google Scholar]
Wójcik W., Z dziejów kościelnego szpitalnictwa. Archidiakonat sandomierski, „Ateneum Kapłańskie”, 1949, 41, no. 51, pp. 265-274. [Google Scholar]
Zych A., Dobroczynność, in: Elementarne pojęcia pedagogiki społecznej i pracy socjalnej, eds. D. Lalak, T. Pilch, Warszawa 1999, p. 55. [Google Scholar]
Żołądź-Strzelczyk D., Wychowanie dziecka w świetle staropolskiej teorii pedagogicznej, in: Od narodzin do wieku dojrzałego. Dzieci i młodzież w Polsce, part 1: Od średniowiecza do wieku XVIII, eds. M. Dąbrowska, A. Klonder, Warszawa 2002, pp. 96-108. [Google Scholar]
Pobierz

Opublikowane
2018-12-17


Dział
Pedagogika

Udostępnij

Partyka, W. (2018). Care activities as an aducative factor in partitioned Poland. Zeszyty Naukowe KUL, 61(3), 225-234. https://doi.org/10.31743/zn.2018.61.3.225-234

Wiesław Partyka  jezowe@kul.lublin.pl




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Przesyłając artykuł do publikacji, autor oświadcza, że posiada pełnię autorskich praw majątkowych oraz osobistych do utworu, a jego opublikowanie nie naruszy praw osób trzecich.

Przesłanie przez autora artykułu do publikacji w czasopiśmie „Zeszyty Naukowe KUL”  traktowane będzie jako udzielenie licencji do eksploatacji praw autorskich do przesłanego utworu na zasadach licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)