Osiągnięcia szkolne na zakończenie nauki w szkole podstawowej użytkowników implantów ślimakowych a wiek, w którym przeprowadzono operację


Abstrakt

Wstęp: Zwiększająca się wiedza na temat wpływu stymulacji na kształtowanie się nowych połączeń neuronalnych w mózgu dziecka oraz wpływu wczesnej deprywacji sensorycznej na powstanie zmian w funkcjonowaniu drogi słuchowej w przypadku wystąpienia wrodzonej lub wczesnej głuchoty wpłynęła na stopniowe obniżanie wieku kwalifikacji do wszczepienia implantu ślimakowego. Wczesna stymulacja słuchowa uzyskana przez zastosowanie implantu ślimakowego ogranicza reorganizację poddanego deprywacji, niedojrzałego obszaru słuchowego w mózgu, pobudzając rozwój słuchowy. Przeprowadzenie zabiegu wszczepienia implantu ślimakowego w okresie największej plastyczności mózgu pozwala więc, w wyniku osiągnięcia rozwoju słuchowego zbliżonego do prawidłowego, na rozwój mowy i języka w okresach zbliżonych do etapów rozwoju dziecka słyszącego.
Wyniki badań łączących wczesny wiek wszczepienia implantu ślimakowego z pozytywnymi wynikami rehabilitacji w zakresie rozwoju mowy i języka pozwalają oczekiwać także lepszych rezultatów w poziomie osiągnięć szkolnych dzieci wcześnie zaopatrzonych w implanty, gdyż język pozwala uczniowi przyswajać wiedzę. Celem pracy było zbadanie różnic w poziomie osiągnięć szkolnych dzieci z niedosłuchem prelingwalnym, z głuchotą, głębokim stopniem ubytku słuchu oraz z częściową głuchotą na zakończenie edukacji w szkole podstawowej w zależności od wieku w momencie operacji wszczepienia implantu ślimakowego.
Materiał i metody: Grupa badawcza składała się z 160 dzieci z niedosłuchem prelingwalnym, którym w Instytucie Fizjologii i Patologii Słuchu wszczepiono implant ślimakowy. Z badanej grupy wyłączono dzieci z niepełnosprawnością sprzężoną rozumianą zgodnie z ustawą o systemie oświaty. Miarą przyjętą w badaniu do oceny osiągnięć szkolnych był wynik sprawdzianu na zakończenie szkoły podstawowej. W badaniach wykorzystano wyniki ankiety własnej konstrukcji, wysyłanej drogą pocztową, oraz dane medyczne pacjenta. Ankieta obejmowała część merytoryczną oraz metryczkę. Część merytoryczna zawierała pytania o wynik sumaryczny sprawdzianu na zakończenie nauki w szkole podstawowej oraz w kategoriach: czytanie, pisanie, rozumowanie, korzystanie z informacji, wykorzystywanie wiedzy w praktyce. Rodzice wypełniali tę część ankiety na podstawie wyniku przekazanego przez Centralną Komisję Egzaminacyjną.
Wyniki: Dla potrzeb niniejszej pracy dokonano podziału badanego materiału na 4 grupy ze względu na wiek dziecka w momencie operacji – grupa 1) 1,5–2,4 roku, 2) 2,5–4,4 roku, 3) 4,5–6,9 roku i 4) 7–13,4 roku. Przeprowadzone analizy wykazały statystycznie istotne różnice w wyniku ogólnym sprawdzianu oraz wyniku w kategorii czytanie w zależności od wieku w momencie przeprowadzenia operacji wszczepienia implantu ślimakowego. Analiza post hoc wykazała, że dzieci, którym wszczepiono implant w wieku od 1,5 do 2,4 roku, uzyskały lepszy wynik ogólny oraz lepszy wynik w kategorii czytanie niż dzieci, które zostały poddane operacji w wieku od 4,5 do 6,7 roku. Nie zaobserwowano różnic pomiędzy pozostałymi grupami.
Wnioski: Wiek dzieci z głuchotą prelingwalną lub głębokim niedosłuchem w momencie wszczepienia implantu ślimakowego jest czynnikiem różnicującym poziom osiągnięć szkolnych na zakończenie nauki w szkole podstawowej. Dzieci z częściową głuchotą, którym wszczepiono implant powyżej 7 roku życia, mogą osiągać dobre wyniki edukacyjne pomimo stosunkowo późnej implantacji. Wykazany pozytywny wpływ wszczepienia implantu do drugiego roku życia na wyniki szkolne uzasadnia konieczność wczesnej interwencji medycznej z wykorzystaniem implantu ślimakowego u dzieci z prelingwalnym głębokim niedosłuchem lub całkowitą głuchotą.


Słowa kluczowe

implanty ślimakowe; korekcja niedosłuchu; status edukacyjny

1. Okoń W. Nowy słownik pedagogiczny. Warszawa: Wydawnicto Żak; 2001. [Google Scholar]
2. Niemierko B. Osiągnięcia szkolne. W: Pomykało W, red. Encyklopedia pedagogiczna. Warszawa: Fundacja „Innowacja”; 1993. [Google Scholar]
3. Niemierko B. Pomiar wyników kształcenia. Ocenianie osiągnięć uczniów. Warszawa: WSiP; 1999. [Google Scholar]
4. Ustawa z 7 września 1991 o systemie oświaty. [Google Scholar]
5. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 czerwca 2015 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych. [Google Scholar]
6. Eurydice Szkolnictwo podstawowe. 2015. Pobrane z: https://webgate.ec.europa.eu/fpfis/mwikis/eurydice/index.php/Polska:
Szkolnictwo_podstawowe. [Google Scholar]
7. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 30 maja 2014 r. zmieniające Rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół. [Google Scholar]
8. Ejsmont W. Wpływ wiedzy zdobytej w szkole podstawowej na późniejszy przyrost wiedzy w liceum. Ekonometria, 2012; 2 (36): 27–39. [Google Scholar]
9. Kupisiewicz Cz. Niepowodzenia dydaktyczne. Warszawa: PWN; 1969. [Google Scholar]
10. Stróżyński K. Od czego zależą wyniki egzaminów? Warszawa: Centralna Komisja Egzaminacyjna; 2007. [Google Scholar]
11. Karpińska A. Renesans niepowodzeń edukacyjnych – kierunki i powody naukowej eksploracji. Nowa Szkoła, 2008; 7: 4–13. [Google Scholar]
12. Evans S. Mental health services in schools: Utilization, effectiveness, and consent. Clin Psychol Rev, 1999; 19(2): 165–78. [Google Scholar]
13. Chrzanowska I. Rodzinne wzorce komunikacyjne a kompetencje językowe dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w wizji sukcesu edukacyjnego. Wychowanie w Rodzinie, 2012; 1(5): 163–76. [Google Scholar]
14. Żylińska M. Jak wykorzystać w szkole potencjał mózgu? Biblioteczka refleksyjnego praktyka, 2012. Pobrane z: www.praktykinauczycielskie.dsw.edu.pl/wp-content/uploads/2011/03/Semin.2.pdf. [Google Scholar]
15. Pruszewicz A. Foniatria kliniczna. Warszawa: PZWL; 1992. [Google Scholar]
16. Obrębowski A. Laryngologia. W: Pawlaczyk E, red. Zarys pediatrii. Warszawa: PZWL; 2005. [Google Scholar]
17. Dryżałowska G. Rozwój językowy dziecka z uszkodzonym słuchem a integracja edukacyjna. Model kształcenia integracyjnego. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego; 2007, s. 23. [Google Scholar]
18. Kurkowski Z. Audiogenne uwarunkowania zaburzeń mowy. Audiofonologia, 1997; 10: 103–109. [Google Scholar]
19. Kobosko J. Psychologiczne implikacje głuchoty dziecka w rodzinie i środowisku szkolnym. W: Edukacja głuchych. Warszawa: Rzecznik Praw Obywatelskich; 2014. [Google Scholar]
20. Szczepankowski B. Niesłyszący – głusi – głuchoniemi. Warszawa: WSiP; 1999, s. 207–13. [Google Scholar]
21. Lorens A. Model rehabilitacji audiologicznej po wszczepieniu implantu ślimakowego opracowany na podstawie Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF). Now Audiofonol, 2014; 3(5): 77–90. [Google Scholar]
22. Wilson B, Dorman M. Cochlear implants: a remarkable past and a brilliant future. Hearing Res, 2008; 242: 3–21. [Google Scholar]
23. Djourno A, Eyriès C. Prothese auditive par excitation electrique a distance du nerf sensoriel a laide dun bobinage inclus a demeure. Presse Med, 1957; 65(63): 1417. [Google Scholar]
24. Blume S. Histories of cochlear implantation. Soc Sci Med, 1999; 49(9): 1257–68. [Google Scholar]
25. Skarżyński H, Janczewski G, Geremek A, Niemczyk K, ­Klasek O, Kochanek K. Pierwszy wszczep ślimakowy w Polsce. Otolaryngol Pol, 1993; 47(5): 427–34. [Google Scholar]
26. Sharma A, Dorman MF, Spahr AJ. A sensitive period for the development of the central auditory system in children with cochlear implants. Ear Hear, 2002; 23: 532–39. [Google Scholar]
27. Sharma A, Dorman MF, Kral A. The influence of a sensitive period on central auditory development in children with unilateral and bilateral cochlear implants. Hear Res, 2005; 203: 134–43. [Google Scholar]
28. Kral A, Sharma A. Developmental neuroplasticity after cochlear implantation. Trends Neurosci, 2012; 35(2): 111–22. [Google Scholar]
29. Skarżyński H, Żarowski A. Zmiany w uchu wewnętrznym w aspekcie długotrwałej stymulacji. W: Kobosko J, red. Bliżej życia. Materiały dla rodziców dzieci i młodzieży z wadą słuchu. Warszawa: Stowarzyszenie Przyjaciół Osób Niesłyszących i Niedosłyszących, 2001; s. 70–76. [Google Scholar]
30. Geremek-Samsonowicz A, Kłonica LK, Rostkowska J, Piełuć M, Skarżyński H. Model postępowania diagnostyczno-terapeutycznego wobec niemowlęcia i jego rodziny przed operacją wszczepienia implantu ślimakowego. Now Audiofonol, 2012; 1(1): 119–25. [Google Scholar]
31. Gordon KA, Jiwani S, Papsin BC. Benefits and detriments of unilateral cochlear implant use on bilateral auditory development in children who are deaf. Front Psycho, 2013; 4(719): 1–14. [Google Scholar]
32. Skarżyński H, Góralówna M, Janczewski G, Geremek A. Wybrane problemy w stosowaniu implantów ślimakowych. Otolaryngol Pol, 1993; 47(3): 217. [Google Scholar]
33. Yoshinaga-Itano C, Sedey AL, Coulter DK, Mehl AL. Language of early- and later-identified children with hearing loss. Pediatrics, 1998; 102(5): 1161–71. [Google Scholar]
34. Kirk KI, Miyamoto RT, Lento CL, Ying E, O’Neill T, Fears B. Effects of age at implantation in young children. Ann Otol Rhinol Laryngol Suppl, 2002; 189: 69–73. [Google Scholar]
35. Obrycka A, Lorens A, Piotrowska A, Skarżyński H. Ocena rozwoju słuchowego dzieci z głębokim niedosłuchem, którym wszczepiono implant ślimakowy we wczesnym dzieciństwie. Now Audiofonol, 2014; 3(5): 59–65. [Google Scholar]
36. Barnes D. Nauczyciele i uczniowie. Od porozumiewania się do kształcenia. Warszawa: WSiP; 1988, s. 98. [Google Scholar]
37. Katz J. Handbook of clinical audiology. Baltimore: Williams & Wilkins; 1994, s. 48–51. [Google Scholar]
38. Skarżyński H, Lorens A, Piotrowska A, Skarżyński PH. Hearing preservation in partial deafness treatment. Med Sci Monit, 2010; 16(11): 555–62. [Google Scholar]
39. Skarżyński H, Lorens A, Piotrowska A, Anderson I. Partial deafness cochlear implantation in children. Int J Pediatr Otorhinolaryngol, 2007; 71: 1407–13. [Google Scholar]
40. Putkiewicz J, Piotrowska A, Lorens A, Pankowska A, Obrycka A, Skarżyński H. Dziecko z częściową głuchotą w aspekcie relacji szkolnych i rówieśniczych. W: Krakowiak K, Dziurda-Multan A, red. Nie głos, ale słowo… 2. Ku wspólnocie komunikacyjnej niesłyszących i słyszących. Lublin: Wydawnictwo KUL; 2011, s. 97–99. [Google Scholar]
41. Zgoda M, Lorens A, Skarżyński H. Partial deafness treatment in children: educational settings after 5 to 7 years of cochlear implant use. J Hear Sci, 2012; 2(2), 70–74. [Google Scholar]
42. Skarzyński H, Lorens A, Piotrowska A. A new method of partial deafness treatment. Med Sci Monit, 2003; 9(4): 26–30. [Google Scholar]
43. Wu CM, Liu TC, Liao PJ, Chen CK, Chang BL, Lin BG. Academic achievements and classroom performance in Mandarin-speaking prelingually deafened school children with cochlear implants. Int J Pediatr Otorhinolaryngol, 2013; 77(9): 1474–80. [Google Scholar]
44. Zgoda MW, Obrycka A, Putkiewicz-Aleksandrowicz J, Lorens A, Skarżyński H. Analiza porównawcza osiągnięć szkolnych trzynastolatków korzystających z implantu ślimakowego wszczepionego im przed ukończeniem 3 roku życia i słyszących rówieśników. Now Audiofonol, 2014; 3(5): 66–74. [Google Scholar]
45. Thoutenhoofd E. Cochlear implanted pupils in Scottish schools: 4-year school attainment data (2000–2004). J Deaf Stud Deaf Edu, 2006; 11(2): 171–88. [Google Scholar]
46. Black J, Hickson L, Black B, Perry C. Prognostic indicators in paediatric cochlear implant surgery: a systematic literature review. Cochlear Implants Int, 2011; 12(2): 67–93. [Google Scholar]
47. Tobey EA1, Thal D, Niparko JK, Eisenberg LS, Quittner AL, Wang NY; CDaCI Investigative Team. Influence of implantation age on school-age language performance in pediatric cochlear implant users. Int J Audiol, 2013; 52(4): 219–29. [Google Scholar]
Pobierz

Opublikowane
2019-12-06


Dział
Prace badawcze

Udostępnij

Zgoda, M., Lorens, A., Obrycka, A., Putkiewicz-Aleksandrowicz, J., & Skarżyński, H. (2019). Osiągnięcia szkolne na zakończenie nauki w szkole podstawowej użytkowników implantów ślimakowych a wiek, w którym przeprowadzono operację. Nowa Audiofonologia, 6(1), 43-51. Pobrano z https://ojs.academicon.pl/na/article/view/2683

Małgorzata Zgoda  m.zgoda@ifps.org.pl
Artur Lorens 
Anita Obrycka 
Joanna Putkiewicz-Aleksandrowicz 
Henryk Skarżyński