Proces tworzenia głosu – przegląd aktualnej literatury przedmiotu


Abstrakt

W artykule przedstawiono przegląd aktualnego stanu wiedzy na temat roli układu nerwowego w procesie powstawania głosu fizjologicznego z uwzględnieniem doniesień literaturowych z ostatnich 5 lat. Współcześnie uznawana teoria tworzenia głosu zakłada, że do jego powstania konieczne jest współdziałanie układów mięśniowo-szkieletowego, oddechowego i nerwowego. W pracy prezentujemy wyniki badań własnych dotyczących aktywności obszarów kory mózgowej związanej z generowaniem głosu i mowy, w których wykorzystano funkcjonalny rezonans magnetyczny.


Słowa kluczowe

głos; tworzenie głosu; fMRI; fałdy głosowe

1. Szkiełkowska A, Kazanecka E. Emisja głosu. Wskazówki metodyczne. Warszawa: Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu, 2011; 13–25. [Google Scholar]
2. van den Berg J. Myoelastic-aerodynamic theory of voice production. J Speech Hear Res, 1958; 3(1): 227–44. [Google Scholar]
3. Hirano M. Morphological structure of the vocal cord as a vibrator and its variations. Folia Phoniatr (Basel), 1974; 26(2): 89–94. [Google Scholar]
4. Simonyan K, Ackermann H, Chang EF, Greenlee JD. New developments in understanding the complexity of human speech production. J Neurosci, 2016; 36(45): 11440–48. [Google Scholar]
5. Traser I, Ozen AC, Burk F, Burdumy M, Bock M, Richter B. Respiratory dynamics in phonation and breathing – a real time MRI study. Respir Physiol Neurobiol, 2017; 236: 69–77. [Google Scholar]
6. Kumar V, Croxson P, Simonyan K. Structural organization of the laryngeal motor cortical network and its implication for evolution of speech production. J Neurosci, 2016; 36(15): 4170–81. [Google Scholar]
7. Blitzer A, Brin M, Ramig L. Neurologic disorders of the larynx. Nowy Jork: Thieme, 2011; 21–30. [Google Scholar]
8. Pluta A, Wolak T, Skarzynski H. Badanie dominacji półkulowej dla funkcji mowy z zastosowaniem techniki rezonansu magnetycznego. Now Audiofonol, 2014; 3(3): 9–16. [Google Scholar]
9. Skarżyński H, Lorens A, Wolak T, Skarżyński PH, Olszewski L, Naumczyk P i wsp. Functional magnetic resonance imaging in Primary Auditory Cortex function assessment: Partial Deafness Treatment. J Hear Sci, 2011; 1(1): 29. [Google Scholar]
10. Hickok G, Poeppel D. The cortical organization of speech processing. Nat Rev Neurosci, 2007; 8(5): 393–402. [Google Scholar]
11. Schirmer A, Adolphs R. Emotion perception from face, voice, and touch: Comparisons and convergence. Trends Cogn Sci, 2017; 21(3): 216–28. [Google Scholar]
12. Sanders I1, Wu BL, Mu L, Li Y, Biller HF. The innervation of the human larynx. Arch Otolaryngol Head Neck Surg, 1993; 119(9): 934–39. [Google Scholar]
13. Pernet C, McAleer P, Latinus M, Gorgolewski K, Charest I, Bestelmeyer P i wsp. The human voice areas: Spatial organization and inter-individual variability in temporal and extra-temporal cortices. Neuroimage, 2015; 119: 164–74. [Google Scholar]
14. Obrębowski A. Narząd głosu i jego znaczenie w komunikacji społecznej. Poznań: UM Poznań; 2008. [Google Scholar]
15. Fang T, Pei Y, Hsin, L, Lin W, Lee L, Li H i wsp. Quantitative laryngeal electromyography assessment of cricothyroid function in patients with unilateral vocal fold paralysis. Laryngoscope, 2015; 25(11): 2530–35. [Google Scholar]
16. Yajima Y, Larson C. Multifunctional properties of ambiguous neurons identified electrophysiologically during vocalization in the awake monkey. J Neurophysiol, 1993; 70(2): 529–40. [Google Scholar]
17. Schulz G, Varga M, Jeffires K, Ludlow C, Braun A. Functional neuroanatomy of human vocalization: An H215O PET study. Cereb Cortex, 2005; 15(12): 1835–47. [Google Scholar]
18. Szkiełkowska A, Krasnodębska P, Miaśkiewicz B. Zastosowanie elektromiografii w praktyce otolaryngologicznej i foniatrycznej. Now Audiofonol, 2015; 4(4): 53–57. [Google Scholar]
19. Sciote J, Morris T, Horton M, Brandon C, Rosen C. Unloaded shortening velocity and myosin heavy chain variations in human laryngeal muscle fibers. Ann Otol Rhinol Laryngol, 2002; 111(2): 120–27. [Google Scholar]
20. Krasnodębska P, Szkiełkowska A. Direct and indirect mucosal wave imaging techniques. Pol Merk Lek, 2016; XL(238): 260–63. [Google Scholar]
21. Pinheiro A, Kerschen G. Vibrational dynamics of vocal folds using nonlinear normal modes. Med Eng Phys, 2013; 35(8): 1079–88. [Google Scholar]
22. Bitniok M. Rola mózgu w procesie językowego porozumiewania się – rehabilitacja logopedyczna w neurologii. Logopeda, 2007; 2(5): 4–15. [Google Scholar]
23. Šidlof P, Zörner S, Hüppe A. A hybrid approach to the computational aeroacoustics of human voice production. Biomech Model Mechanobiol, 2015; 14(3): 473–88. [Google Scholar]
24. Delebecque L, Pelorson X, Beautemps D. Modeling of aerodynamic interaction between vocal folds and vocal tract during production of a vowel–voiceless plosive–vowel sequence. J Acoust Soc Am, 2016; 139(1): 350–60. [Google Scholar]
25. Döllinger M, Kniesburges S, Kaltenbacher M, Echternach M. Current methods for modelling voice production. HNO, 2016; 64(2): 82–90. [Google Scholar]
26. Story BH, Titze IR. Voice simulation with a body cover model of the vocal folds. J Acoust Soc Am, 1995; 97(2): 1249–60. [Google Scholar]
27. Hammer M, Krueger M. Voice-related modulation of mechanosensory detection thresholds in the human larynx. Exp Brain Res, 2014; 232(1): 13–20. [Google Scholar]
28. Zalesska-Kręcicka M. Rola krtani w mechanizmie tworzenia głosu. Materiały VII sympozjum naukowego „Problemy pedagogiki wokalnej”. Zeszyty naukowe AM we Wrocławiu nr 68, Wrocław. [Google Scholar]
Pobierz

Opublikowane
2019-12-06


Dział
Prace poglądowe

Udostępnij

Krasnodębska, P., Wolak, T., & Szkiełkowska, A. (2019). Proces tworzenia głosu – przegląd aktualnej literatury przedmiotu. Nowa Audiofonologia, 6(4), 16-20. Pobrano z https://ojs.academicon.pl/na/article/view/2717

Paulina Krasnodębska  p.krasnodebska@ifps.org.pl
Tomasz Wolak 
Agata Szkiełkowska