Narzędzia samoopisowe do oceny korzyści z implantacji ślimakowej u dorosłych pacjentów z szumami usznymi – przegląd piśmiennictwa


Abstrakt

Szumy uszne mogą być jednym z objawów towarzyszących niedosłuchowi. Ocena szumów usznych coraz częściej dokonywana jest za pomocą rzetelnych oraz trafnych narzędzi samoopisowych. Ich celem jest określenie subiektywnie postrzeganej dokuczliwości szumów usznych i ustalenie ich wpływu na funkcjonowanie człowieka w różnych sferach życia. Celem pracy był przegląd narzędzi badawczych stosowanych w ocenie korzyści z implantacji ślimakowej u dorosłych pacjentów z szumami usznymi. Praca powstała w wyniku przeglądu piśmiennictwa anglojęzycznego, wyszukanego za pomocą następujących baz artykułów naukowych: PubMed, Web of Science, Cochrane oraz Medline. Wyszukiwanie przeprowadzono za pomocą słów kluczowych: „tinnitus”, „cochlear implant” i „adults”. Ramy czasowe obejmowały lata 2008–2016. Na podstawie przeglądu piśmiennictwa wyodrębniono cztery grupy narzędzi: wizualne skale analogowe, kwestionariusze do oceny dokuczliwości szumów usznych i ich wpływu na codzienną aktywność, kwestionariusze do oceny do oceny jakości życia związanej ze stanem zdrowia oraz kwestionariusze do oceny objawów depresyjnych. Obecnie stosowane zestawy narzędzi badawczych pozwalają na wszechstronną ocenę korzyści wynikających z implantacji ślimakowej u dorosłych pacjentów z szumami usznymi. Najczęściej stosowanym przez autorów narzędziem do oceny pooperacyjnej zmiany dokuczliwości szumów usznych jest kwestionariusz Tinnitus Handicap Inventory, natomiast do oceny jakości życia związanej ze zdrowiem najczęściej wykorzystywany jest kwestionariusz Nijmegen Cochlear Implant Questionnaire. Kwestionariusze Hospital Anxiety and Depression Scale oraz Skala Depresji Becka są równie często używane w ocenie objawów depresyjnych. Niektóre ze stosowanych na świecie kwestionariuszy zostały zwalidowane w języku polskim i cechują się odpowiednią trafnością i rzetelnością. Są to kwestionariusze: Tinnitus Handicap Inventory, Tinnitus Functional Index, Short-Form Health Survey-36 oraz Kwestionariusz BDI-II.


Słowa kluczowe

szumy uszne; niedosłuch odbiorczy; narzędzia samoopisowe; dorośli; implant ślimakowy

1. Arts R, Netz T, Janssen A, George E, Stokroos R. The occurrence of tinnitus after CI surgery in patients with severe hearing loss: A retrospective study. Int J Audiol, 2015; 54(12): 910–17. [Google Scholar]
2. Arts R, George E, Stokroos R, Vermeire K. Review: Cochlear implants as a treatment of tinnitus in single-sided deafness. Curr Opin Otolaryngol Head Neck Surg, 2012; 20(5): 398–403. [Google Scholar]
3. Zon A van, Smulders Y, Ramakers G, Stegeman I, Smit A, Van Zanten G i wsp. Effect of unilateral and simultaneous bilateral cochlear implantation on tinnitus: A prospective study. Laryngoscope, 2016; 126(4): 956–61. [Google Scholar]
4. Akdogan O, Ozcan I, Ozbek C, Dere H. Tinnitus after cochlear implantation. Auris Nasus Larynx, 2009; 36(2): 210–12. [Google Scholar]
5. Jastreboff PJ. Phantom auditory perception (tinnitus): Mechanisms of generation and perception. Neurosci Res, 1990; 8(4): 221–54. [Google Scholar]
6. Niedziałek I, Sarnicka I, Lewandowska M, Milner R, Ganc M, Fludra M i wsp. Patomechanizmy szumów usznych – przegląd wybranych hipotez. Now Audiofonol, 2014; 3(1): 15–19. [Google Scholar]
7. Arts R, George E, Griessner A, Zierhofer C, Stokroos R. Tinnitus suppression by intracochlear electrical stimulation in Single-Sided Deafness: A prospective clinical trial – Part I. Audiol Neurootol, 2015; 20(5): 294–313. [Google Scholar]
8. Punte AK, Vermeire K, Hofkens A, De Bodt M, De Ridder D, Van de Heyning P. Cochlear implantation as a durable tinnitus treatment in single-sided deafness. Cochlear Implants Int, 2011; 12(Suppl. 1): 26–29. [Google Scholar]
9. Skarżyński H, Rogowski M, Bartnik G, Fabijańska A. Organization of tinnitus management in Poland. Acta Otolaryngol (Stockh), 2000; 120(2): 225–26. [Google Scholar]
10. Skarżyński H, Raj-Koziak D. Szumy uszne i nadwrażliwość słuchowa. Kompedium dla pacjentów i specjalistów. Warszawa: Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu, 2017. [Google Scholar]
11. Skarżyński PH, Kochanek K, Skarżyński H, Senderski A, Wysocki J, Szkiełkowska A i wsp. Hearing screening program in school-age children in western Poland. J Int Adv Audiol, 2011; 7: 194–200. [Google Scholar]
12. Piotrowska A, Raj-Koziak D, Lorens A, Skarżyński H. Tinnitus reported by children aged 7 and 12 years. Int J Pediatr Otorhinolaryngol, 2015; 79(8): 1346–50. [Google Scholar]
13. Skarżyński PH, Piłka A, Ludwikowski M, Skarżyńska M. Comparison of the frequency of positive hearing screening outcomes in schoolchildren from Poland and other countries of Europe, Central Asia and Africa. J Hear Sci, 2014; 4(4): 51–58. [Google Scholar]
14. Skarżyński PH, Świerniak W, Piłka A, Skarżyńska MB, Włodarczyk AW, Kholmatov D i wsp. A hearing screening program for children in primary schools in Tajikistan: A telemedicine model. Med Sci Monit, 2016; 22: 2424–30. [Google Scholar]
15. Skarzynski PH, Wlodarczyk AW, Kochanek K, Pilka A, Jedrzejczak WW, Olszewski L i wsp. Central auditory processing disorder (CAPD) tests in a school-age hearing screening programme – analysis of 76,429 children. Ann Agric Environ Med, 2015; 22(1): 90–95. [Google Scholar]
16. Crummer RW, Hassan GA. Diagnostic approach to tinnitus. Am Fam Physician, 2004; 69(1): 120–26. [Google Scholar]
17. Kim D, Bae S, Park K, Jun B, Lee D, Yeo S i wsp. Tinnitus in patients with profound hearing loss and the effect of cochlear implantation. Eur Arch Otorhinolaryngol, 2013; 270(6): 1803–808. [Google Scholar]
18. Kubińska A. Wybrane aspekty psychospołecznego funkcjonowania oraz skuteczność terapii poznawczo-behawioralnej u osób cierpiących z powodu szumów usznych. Now Audiofonol, 2015; 4(2): 53–57. [Google Scholar]
19. Parazzini M, Del Bo L, Jastreboff M, Tognola G, Ravazzani P. Open ear hearing aids in tinnitus therapy: An efficacy comparison with sound generators. Int J Audiol, 2011; 50(8): 548–53. [Google Scholar]
20. Cima R, Andersson G, Schmidt C, Henry JA. Cognitive-behavioral treatments for tinnitus: A review of the literature. J Am Acad Audiol, 2014; 25(1): 29–61. [Google Scholar]
21. Jastreboff PJ. 25 Years of tinnitus retraining therapy. HNO, 2015; 63(4): 307–11. [Google Scholar]
22. Rostkowska J, Wojewódzka B. Analiza efektów terapii 51-letniego pacjenta prelingwalnie ogłuchłego, zaopatrzonego w system CI. Now Audiofonol, 2013; 2(3): 49–58. [Google Scholar]
23. Pieczykolan A, Kruszyńska M, Wiśniewski T, Lorens A, Skarżyński H. Dopasowanie systemu implantu ślimakowego – podstawy teoretyczne. Now Audiofonol, 2014; 5(4): 24–35. [Google Scholar]
24. Baguley DM, Atlas MD. Cochlear implants and tinnitus. Prog Brain Res, 2007; 166: 347–55. [Google Scholar]
25. Quaranta N, Fernandez-Vega S, D’elia C, Filipo R, Quaranta A. The effect of unilateral multichannel cochlear implant on bilaterally perceived tinnitus. Acta Otolaryngol (Stockh), 2008; 128(2): 159–63. [Google Scholar]
26. Kompis M, Pelizzone M, Dillier N, Allum J, DeMin N, Senn P. Tinnitus before and 6 months after cochlear implantation. Audiol Neurootol, 2012; 17(3): 161–68. [Google Scholar]
27. Kloostra F, Arnold R, Hofman R, Van Dijk P. Changes in tinnitus after cochlear implantation and its relation with psychological functioning. Audiol Neurootol, 2015; 20(2): 81–89. [Google Scholar]
28. House J, Brackmann D. Tinnitus: surgical treatment. Ciba Found Symp, 1981; 85: 204–16. [Google Scholar]
29. Moller AR, Langguth B, Hajak G, Kleinjung T, Cacace AT. Tinnitus: Patophysiology and treatment. Elsevier, 2007. [Google Scholar]
30. McKerrow WS, Schreiner CE, Merzenich MM, Snyder RL, Toner JG. Tinnitus suppression by cochlear implants. Ann Otol Rhinol Laryngol, 1991; 100(7): 552–58. [Google Scholar]
31. Souliere CR, Kileny PR, Zwolan TA, Kemink JL. Tinnitus suppression following cochlear implantation: A multifactorial investigation. Arch Otolaryngol Neck Surg, 1992; 118(12): 1291–97. [Google Scholar]
32. Ito J. Tinnitus suppression in cochlear implant patients. Otolaryngol Head Neck Surg, 1997; 117(6): 701–703. [Google Scholar]
33. Tyler RS, Rubinstein J, Pan T, Chang S-A, Gogel SA, Gehringer A i wsp. Electrical stimulation of the cochlea to reduce tinnitus. Semin Hear, 2008; 29(4): 326–32. [Google Scholar]
34. Rajchel J, Skarżyński PH. Przegląd wybranych narzędzi badawczych do oceny występowania oraz charakterystyki szumów usznych i nadwrażliwości słuchowej. Now Audiofonol, 2016; 5(1): 74–88. [Google Scholar]
35. Heller GZ, Manuguerra M, Chow R. How to analyze the Visual Analogue Scale: Myths, truths and clinical relevance. Scand J Pain, 2016; 13: 67–75. [Google Scholar]
36. Wewers ME, Lowe NK. A critical review of visual analogue scales in the measurement of clinical phenomena. Res Nurs Health, 1990; 13(4): 227–36. [Google Scholar]
37. Torrance GW, Feeny D, Furlong W. Visual analog scales: Do they have a role in the measurement of preferences for health states? Med Decis Making, 2001; 21(4): 329–34. [Google Scholar]
38. Cabrera OA, Rodriguez Martines C, Falcon Gonzales J, Macias AR. Cochlear implant for tinnitus and hyperacusis: A case report. J Int Adv Otol, 2011; 7(2): 250–56. [Google Scholar]
39. Mertens G, De Bodt M, Van de Heyning P. Cochlear implantation as a long-term treatment for ipsilateral incapacitating tinnitus in subjects with unilateral hearing loss up to 10 years. Hear Res, 2016; 331: 1–6. [Google Scholar]
40. Van de Heyning P, Vermeire K, Diebl M, Nopp P, Anderson I, De Ridder D. Incapacitating unilateral tinnitus in single-sided deafness treated by cochlear implantation. Ann Otol Rhinol Laryngol, 2008; 117(9): 645–52. [Google Scholar]
41. Terwee CB, Bot SDM, Boer MR de, Windt DAWM van der, Knol DL, i wsp. Quality criteria were proposed for measurement properties of health status questionnaires. J Clin Epidemiol, 2007; 60(1): 34–42. [Google Scholar]
42. Newman CW, Jacobson GP, Spitzer JB. Development of the Tinnitus Handicap Inventory. Arch Otolaryngol Head Neck Surg, 1996; 122(2): 143–48. [Google Scholar]
43. McCombe A, Baguley D, Coles R, McKenna L, McKinney C, Windle-Taylor P i wsp. Guidelines for the grading of tinnitus severity: the results of a working group commissioned by the British Association of Otolaryngologists, Head and Neck Surgeons, 1999. Clin Otolaryngol Allied Sci, 2001; 26(5): 388–93. [Google Scholar]
44. Skarzynski PH, Raj-Koziak D, Rajchel JJ, Pilka A, Wlodarczyk AW, Skarzynski H. Adaptation of the Tinnitus Handicap Inventory into Polish and its testing on a clinical population of tinnitus sufferers. Int J Audiol, 2017: 1–5. [Google Scholar]
45. Wrzosek M, Szymiec E, Klemens W, Kotyło P, Schlee W, Modrzyńska M i wsp. Polish translation and validation of the Tinnitus Handicap Inventory and the Tinnitus Functional Index. Front Psychol, 2016; 7: 1871. [Google Scholar]
46. Goebel G, Hiller W. The tinnitus questionnaire. A standard instrument for grading the degree of tinnitus. Results of a multicenter study with the tinnitus questionnaire. HNO, 1994; 42(3): 166–72. [Google Scholar]
47. Adamchic I, Tass PA, Langguth B, Hauptmann C, Koller M, Schecklmann M i wsp. Linking the Tinnitus Questionnaire and the subjective Clinical Global Impression: Which differences are clinically important? Health Qual Life Outcomes, 2012; 10: 79. [Google Scholar]
48. Zeman F, Koller M, Schecklmann M, Langguth B, Landgrebe M. Tinnitus assessment by means of standardized self-report questionnaires: Psychometric properties of the Tinnitus Questionnaire (TQ), the Tinnitus Handicap Inventory (THI), and their short versions in an international and multi-lingual sample. Health Qual Life Outcomes, 2012; 10: 128. [Google Scholar]
49. Kuk FK, Tyler RS, Russell D, Jordan H. The psychometric properties of a tinnitus handicap questionnaire. Ear Hear, 1990; 11(6): 434–45. [Google Scholar]
50. Vanneste S, To WT, De Ridder D. The psychometric properties of the Tinnitus Handicap Questionnaire in a Dutch-speaking population. Clin Otolaryngol, 2011; 36(1): 9–16. [Google Scholar]
51. Wilson PH, Henry J, Bowen M, Haralambous G. Tinnitus reaction questionnaire: psychometric properties of a measure of distress associated with tinnitus. J Speech Hear Res, 1991; 34(1): 197–201. [Google Scholar]
52. Tyler R, Haihong Ji, Perreau A, Witt S, Noble W, Coelho C. Development and validation of the Tinnitus Primary Function Questionnaire. Am J Audiol, 2014; 23(3): 260–72 [Google Scholar]
53. Robinson K, Gatehouse S, Browning GG. Measuring patient benefit from otorhinolaryngological surgery and therapy. Ann Otol Rhinol Laryngol, 1996; 105(6): 415–22. [Google Scholar]
54. Hendry J, Chin A, Swan IRC, Akeroyd MA, Browning GG. The Glasgow Benefit Inventory: a systematic review of the use and value of an otorhinolaryngological generic patient-recorded outcome measure. Clin Otolaryngol, 2016; 41(3): 259–75. [Google Scholar]
55. Hinderink J, Krabbe P, Vandenbroek P. Development and application of a health-related quality-of-life instrument for adults with cochlear implants: The Nijmegen Cochlear Implant Questionnaire. Otolaryngol Head Neck Surg, 2000; 123(6): 756–65. [Google Scholar]
56. Klop W, Briaire J, Stiggelbout A, Frijns J. Cochlear implant outcomes and quality of life in adults with prelingual deafness. Laryngoscope, 2007; 117(11): 1982–87. [Google Scholar]
57. Horsman J, Furlong W, Feeny D, Torrance G. The Health Utilities Index (HUI): concepts, measurement properties and applications. Health Qual Life Outcomes, 2003; 1: 54. [Google Scholar]
58. Torrance GW, Boyle MH, Horwood SP. Application of multi-attribute utility theory to measure social preferences for health states. Oper Res, 1982; 30(6): 1043–69. [Google Scholar]
59. Feeny D, Furlong W, Torrance GW, Goldsmith CH, Zhu Z, DePauw S i wsp. Multiattribute and single-attribute utility functions for the health utilities index mark 3 system. Med Care, 2002; 40(2): 113–28. [Google Scholar]
60. Torrance GW, Feeny DH, Furlong WJ, Barr RD, Zhang Y, Wang Q. Multiattribute utility function for a comprehensive health status classification system Health Utilities Index Mark 2. Med Care, 1996; 34(7): 702–22. [Google Scholar]
61. Boyle MH, Furlong W, Feeny D, Torrance GW, Hatcher J. Reliability of the Health Utilities Index – Mark III used in the 1991 cycle 6 Canadian General Social Survey Health Questionnaire. Qual Life Res, 995; 4(3): 249–57. [Google Scholar]
62. Luo N, Seng B-K, Thumboo J, Feeny D, Li S-C. A study of the construct validity of the health utilities index mark 3 (HUI3) in patients with schizophrenia. Qual Life Res, 2006; 15(5): 889–98. [Google Scholar]
63. Ware JE, Sherbourne CD. The MOS 36-Item Short-Form ­Health Survey (SF-36) I Conceptual framework and item selection. Med Care, 1992; 30(6): 473–83. [Google Scholar]
64. McHorney CA, Ware JE, Raczek AE. The MOS 36-Item Short-Form Health Survey (SF-36): II Psychometric and clinical tests of validity in measuring physical and mental health constructs. Med Care, 1993; 31(3): 247–63. [Google Scholar]
65. Monzani D, Genovese E, Marrara A, Gherpelli C, Pingani L, Forghieri M i wsp. Validity of the Italian adaptation of the Tinnitus Handicap Inventory; focus on quality of life and psychological distress in tinnitus-sufferers. Acta Otorhinolaryngol Ital, 2008; 28(3): 126–34. [Google Scholar]
66. Tylka J, Piotrowicz R. Kwestionariusz oceny jakości życia SF-36 – wersja polska. Kardiol Pol, 2009; 67(10): 1166–69. [Google Scholar]
67. Brazier JE, Harper R, Jones NM, O’Cathain A, Thomas KJ, Usherwood T i wsp. Validating the SF-36 health survey questionnaire: new outcome measure for primary care. BMJ, 1992; 305(6846): 160–64. [Google Scholar]
68. Zigmond AS, Snaith RP. The Hospital Anxiety and Depression Scale. Acta Psychiatr Scand, 1983; 67(6): 361–70. [Google Scholar]
69. Bjelland I, Dahl AA, Haug TT, Neckelmann D. The validity of the Hospital Anxiety and Depression Scale An updated literature review. J Psychosom Res, 2002; 52(2): 69–77. [Google Scholar]
70. Beck AT, Ward CH, Mendelson M, Mock J, Erbaugh J. An inventory for measuring depression. Arch Gen Psychiatry, 1961; 4: 561–71. [Google Scholar]
71. Zawadzki B, Popiel A, Pragłowska E. Charakterystyka psychometryczna polskiej adaptacji Kwestionariusza Depresji BDI-II Aarona T Becka. Psychol Etol Genet, 2009; 19: 71–95. [Google Scholar]
Pobierz

Opublikowane
2019-12-06


Dział
Praktyka kliniczna i badawcza

Udostępnij

Skarżyński, P., Świerniak, W., Rajchel, J., Bieńkowska, K., Dziendziel, B., & Skarżyński, H. (2019). Narzędzia samoopisowe do oceny korzyści z implantacji ślimakowej u dorosłych pacjentów z szumami usznymi – przegląd piśmiennictwa. Nowa Audiofonologia, 6(4), 51-59. Pobrano z https://ojs.academicon.pl/na/article/view/2720

Piotr H. Skarżyński 
Weronika Świerniak  w.swierniak@ifps.org.pl
Joanna Rajchel 
Katarzyna Bieńkowska 
Beata Dziendziel 
Henryk Skarżyński