Program badań przesiewowych słuchu dla uczniów klas pierwszych szkół podstawowych z województwa mazowieckiego


Abstrakt

Wstęp: W dniu 1 sierpnia 2017 r. Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu rozpoczął program badań przesiewowych słuchu obejmujący całe województwo mazowieckie – pierwszy na świecie region, w którym badaniami słuchu została objęta cała populacja dzieci rozpoczynających edukację szkolną. W ramach programu rodzice / opiekunowie prawni dzieci oraz pracownicy podmiotów udzielających świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej wzięli udział w spotkaniach informacyjno-edukacyjnych.

Cel: Wczesne wykrycie zaburzeń słuchu u dzieci przystępujących do obowiązku szkolnego na terenie województwa mazowieckiego oraz zwiększenie świadomości rodziców oraz pracowników podstawowej opieki zdrowotnej na temat zaburzeń słuchu.

Materiał i metody: W trakcie dwuletniego programu badaniami objęto łącznie 39 937 uczniów. Procedura przesiewowych badań słuchu składała się ze wstępnego badania lekarskiego z użyciem otoskopu oraz przesiewowego badania audiometrycznego określającego progi słyszenia przy użyciu Platformy Badań Zmysłów. Elementem procedury było również wypełnienie przez rodziców / opiekunów prawnych krótkiej ankiety audiologicznej, składającej się z 8 pytań, opracowanej przez specjalistów z Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu w Kajetanach.

Wyniki: Nieprawidłowy wynik badania przesiewowego stwierdzono u 8791 (tj. 22%) badanych dzieci). Większość ubytków słuchu była w stopniu od lekkiego do umiarkowanego. Analiza wykazała, że wśród dzieci z nieprawidłowym wynikiem badania audiometrycznego, 65,2% miało niedosłuch jednostronny. W większości przypadków (tj. ponad 79%) rodzice nie zauważyli u swoich dzieci problemów ze słuchem.

Wnioski: Badania przesiewowe słuchu u dzieci rozpoczynających obowiązek szkolny powinny być stałym elementem programów profilaktyki zdrowotnej. Badania przesiewowe słuchu to element procesu, który ma celu wczesne wykrycie zaburzeń słuchu i wdrożenie postępowania diagnostycznego, terapeutycznego oraz rehabilitacyjnego, aby stworzyć szansę na prawidłowy rozwój. To oznacza ogromną odpowiedzialność spoczywającą na wszystkich grupach zawodowych zaangażowanych w cały proces wczesnej identyfikacji i rehabilitacji zaburzeń słuchu. Niewątpliwie nad prawidłowym przebiegiem realizacji programu muszą czuwać odpowiednie towarzystwa naukowe i stowarzyszenia zawodowe.​


Słowa kluczowe

badania przesiewowe słuchu; audiometria tonalna; otoskopia; dzieci w wieku szkolnym; spotkania edukacyjne

1. Gruber M, Brown C, Mahadevan M, Neeff M. Hearing Loss and Ophthalmic Pathology in Children Diagnosed Before and after the Implementation of a Universal Hearing Screening Program. Isr Med Assoc J IMAJ, 2019; 21(9): 607–11. [Google Scholar]
2. Kruszyńska M, Kochanek K, Piłka A, Skarżyński H. Zależność pomiędzy wynikami badań przesiewowych wykonywanych w okresie noworodkowym i szkolnym. Nowa Audiofonologia, 2013; 2(4): 44–8. [Google Scholar]
3. Skarżyński PH, Ludwikowski M. Hearing Screening around the World, w: An Excursus into Hearing Loss. Hatzopoulos S, Ciorba A. (red.) IntechOpen; 2018; https://www.intechopen.com/books/an-excursus-into-hearing-loss/hearing-screening-around-the-world [dostęp: 26.02.2020]. [Google Scholar]
4. World Health Organization. Deafness and hearing loss, 2020; https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss [dostęp: 10.03.2020]. [Google Scholar]
5. Broz Frajtag J. Communication Problems and Quality of Life People with Hearing Loss. Glob J Otolaryngol, 2017; 10(4). [Google Scholar]
6. Jagoszewska I. Wspieranie rozwoju dzieci z uszkodzonym słuchem w różnych obszarach życia społecznego, w: Wspieranie rozwoju małego dziecka. Skibska J (red.). Kraków: LIBRON; 2014, s. 143-162. [Google Scholar]
7. Lewis DE, Valente DL, Spalding JL. Effect of minimal/mild hearing loss on children’s speech understanding in a simulated classroom. Ear Hear, 2015; 36(1): 136–44. [Google Scholar]
8. Skibska J. Uczeń z wadą słuchu w młodszym wieku szkolnym w szkole ogólnodostępnej – problemy i ich rozwiązania, w: Dziecko z wadą słuchu oraz Centralnymi Zaburzeniami Przetwarzania Słuchowego (CAPD). Wybrane problemy. J. Skibska (red). Kraków: LIBRON; 2014, s. 27-43. [Google Scholar]
9. Anderson K. Audiologists Play Key Role in Classroom Access to Verbal Communication. ASHA Lead, 2018; 21(9): 14. [Google Scholar]
10. Obrębowski A, Hojan E. Uwagi w sprawie obustronnego niedosłuchu minimalnego w wieku szkolnym. Otorynolaryngologia, 2014: 13(4): 181-185. [Google Scholar]
11. Skarżyński PH, Piłka A, Ludwikowski M, Skarżyńska MB. Comparison of the frequency of positive hearing screening outcomes in schoolchildren from Poland and other countries of Europe, Central Asia and Africa. J Hear Scie. 2015; 4(4): 51-58. [Google Scholar]
12. Skarżyński H, Piotrowska A. Prevention of communication disorders--screening pre-school and school-age children for problems with hearing, vision and speech: European Consensus Statement. Med Sci Monit Int Med J Exp Clin Res, 2012; 18(4): 17-21. [Google Scholar]
13. Skarżyński H, Piotrowska A. Screening for pre-school and school-age hearing problems: European Consensus Statement. Int J Pediatr Otorhinolaryngol, 2012; 76(1): 120–121. [Google Scholar]
14. Skarżyński Henryk, Piotrowska Anna, Skarżyński Piotr, Kamyk Paulina: Raport: European consensus statement on hearing, vision, and speech screening in pre-school and school-age children. J Hear Sci. 2011; 1(2): 89-90. [Google Scholar]
15. Skarżyński H, Gos E, Świerniak W, Skarżyński PH. Prevalence of hearing loss among polish school-age children from rural areas - Results of hearing screening program in the sample of 67 416 children. Int J Pediatr Otorhinolaryngol, 2019; 128: 109676. [Google Scholar]
16. Gos E, Ludwikowski M, Skarżyński PH, Skarżyński H. Elementy profilaktyki i edukacji zdrowotnej w badaniach przesiewowych słuchu dzieci w wieku szkolnym. Nowa Audiofonologia, 2017; 6(3): 19–25. [Google Scholar]
17. Śliwa L, Hatzopoulos S, Kochanek K, Piłka A, Senderski A, Skarżyński PH. A comparison of audiometric and objective methods in hearing screening of school children A preliminary study. Int J Pediatr Otorhinolaryngol, 2011; 75(4): 483–8. [Google Scholar]
18. Beck RM de O, Ramos BF, Grasel SS, Ramos HF, Moraes MFBB de, Almeida ER de i wsp. Comparative study between pure tone audiometry and auditory steady-state responses in normal hearing subjects. Braz J Otorhinolaryngol, 2014; 80(1): 35–40. [Google Scholar]
19. Honeth L, Bexelius C, Eriksson M, Sandin S, Litton J-E, Rosenhall U i wsp. An internet-based hearing test for simple audiometry in nonclinical settings: preliminary validation and proof of principle. Otol Neurotol Off Publ Am Otol Soc Am Neurotol Soc Eur Acad Otol Neurotol, 2010; 31(5): 708–14. [Google Scholar]
20. Masalski M, Grysiński T, Kręcicki T. Hearing Tests Based on Biologically Calibrated Mobile Devices: Comparison With Pure-Tone Audiometry. JMIR MHealth UHealth, 2018; 6(1): e10. [Google Scholar]
21. Skarzyński PH, Świerniak W, Piłka A, Skarżynska MB, Włodarczyk AW, Kholmatov D i wsp. A Hearing Screening Program for Children in Primary Schools in Tajikistan: A Telemedicine Model. Med Sci Monit Int Med J Exp Clin Res, 2016; 22: 2424–30. [Google Scholar]
22. Skarzynski PH, Wlodarczyk AW, Kochanek K, Pilka A, Jedrzejczak WW, Olszewski L i wsp. Central auditory processing disorder (CAPD) tests in a school-age hearing screening programme - analysis of 76,429 children. Ann Agric Environ Med AAEM, 2015; 22(1): 90–5. [Google Scholar]
23. Skarżyński PH, Świerniak W, Piłka A, Ludwikowski M, Gos E, Skarżyńska MB i wsp. Pilotażowe przesiewowe badania słuchu u dzieci w wieku szkolnym z różnych krajów w Afryce. Nowa Audiofonologia, 2018; 7(4): 29–34. [Google Scholar]
24. Leung AKC, Wong AHC. Acute Otitis Media in Children. Recent Pat Inflamm Allergy Drug Discov, 2017; 11(1): 32–40. [Google Scholar]
25. Minovi A, Dazert S. Diseases of the middle ear in childhood. GMS Curr Top Otorhinolaryngol Head Neck Surg, 2014; 13: Doc11. [Google Scholar]
26. Hunt L, Mulwafu W, Knott V, Ndamala CB, Naunje AW, Dewhurst S i wsp. Prevalence of paediatric chronic suppurative otitis media and hearing impairment in rural Malawi: A cross-sectional survey. PLOS ONE, 2017; 12(12): e0188950. [Google Scholar]
27. Mueller-Malesińska M, Skarzyński H, Ołtarzewski M, Szymborski J, Ratyńska J. Project of the countrywide data collecting system for neonatal hearing screening programme in Poland. Scand Audiol Suppl, 2001(52): 197–8. [Google Scholar]
28. Walker EA, Spratford M, Ambrose SE, Holte L, Oleson J. Service Delivery to Children With Mild Hearing Loss: Current Practice Patterns and Parent Perceptions. Am J Audiol, 2017; 26(1): 38–52. [Google Scholar]
29. World Health Organization. Childhood hearing loss: strategies for prevention and care, 2016; https://www.who.int/docs/default-source/imported2/childhood-hearing-loss--strategies-for-prevention-and-care.pdf?sfvrsn=cbbbb3cc_0 [dostęp: 15.03.2020]. [Google Scholar]
30. Skarżyński P.H., Kochanek K., Ludwikowski M., Zapert A., Ganc M., Senderski A., Skarżyński H., Piłka A., Piotrowska A., Król B.: Hearing screening in 6th grade children in primary schools in Warsaw. J Hear Sci. 2011; 1(1): 68. [Google Scholar]
31. Piotrowska A, Zapert A, Tarczyński K, Kochanek K. Analiza wybranych parametrów audiometrycznych przesiewowych badań słuchu wykonywanych w szkołach. Nowa Audiofonologia, 2014; 3(4): 9–13. [Google Scholar]
32. Danielewicz A., Zapert A., Ludwikowski M., Kochanek K., Piotrowska A., Skarżyński H., Skarżyński PH.: Analiza wyników badań przesiewowych słuchu u dzieci w wieku szkolnym z terenów wiejskich w roku 2011. Nowa Audiofonologia. 2012; 1(2): 43. [Google Scholar]
33. Skarżyński P.H., Kochanek K., Skarżyński H., Senderski A., Wysocki J., Szkiełkowska A., Bartnik G., Lorens A., Piotrowska A., Śliwa L., Jędrzejczak W., Piłka A., Bruski Ł., Wanatowska O., Kopaczewski M., Łazęcka K., Ludwikowski M., Olszewski Ł.,: Hearing Screening Program in School-Age Children in Western Poland. J INT ADV OTOL. 2011; 7(2): 194-200. [Google Scholar]
34. Ojha MK, Kumar S, Nandurkar AN. Hearing Screening in Primary School Children : An Overview, 2016. [Google Scholar]
35. Grandpierre V, Fitzpatrick EM, Na E, Mendonca O. School-aged Children with Mild Bilateral and Unilateral Hearing Loss: Parents’ Reflections on Services, Experiences, and Outcomes. J Deaf Stud Deaf Educ, 2018; 23(2): 140–7. [Google Scholar]
36. Warner-Czyz AD, Loy BA, Evans C, Wetsel A, Tobey EA. Self-Esteem in Children and Adolescents With Hearing Loss. Trends Hear, 2015; 19. [Google Scholar]
37. Govender S, Latiff N, Asmal N, Ramsaroop S, Mbele T. Evaluating the Outcomes of a Hearing Screening Service for Grade One Learners in Urban Areas at Durban, South Africa. J Public Health Afr, 2015; 6(1). [Google Scholar]
38. Taha AA, Pratt SR, Farahat TM, Abdel-Rasoul GM, Albtanony MA, Elrashiedy A-LE i wsp. Prevalence and risk factors of hearing impairment among primary-school children in Shebin El-kom District, Egypt. Am J Audiol, 2010; 19(1): 46–60. [Google Scholar]
39. Guest JF, Greener MJ, Robinson AC, Smith AF. Impacted cerumen: composition, production, epidemiology and management. QJM Mon J Assoc Physicians, 2004; 97(8): 477–88. [Google Scholar]
40. Yamamah G, Mabrouk A, Ghorab E, Ahmady M, Abdulsalam H. Middle ear and hearing disorders of schoolchildren aged 7-10 years in South Sinai, Egypt. East Mediterr Health J Rev Sante Mediterr Orient Al-Majallah Al-Sihhiyah Li-Sharq Al-Mutawassit, 2012; 18(3): 255–60. [Google Scholar]
41. Olusanya BO, Okolo AA, Adeosun AA. Predictors of hearing loss in school entrants in a developing country. J Postgrad Med, 2004; 50(3): 173. [Google Scholar]
42. Ozkiriş M, Kapusuz Z, Saydam L. The prevalence of middle ear diseases among 7- to 13-year-old primary school students in Yozgat province. Turk J Pediatr, 2012; 54(5): 493–6. [Google Scholar]
43. Shaheen MM, Raquib A, Ahmad SM. Prevalence and associated socio-demographic factors of chronic suppurative otitis media among rural primary school children of Bangladesh. Int J Pediatr Otorhinolaryngol, 2012; 76(8): 1201–4. [Google Scholar]
44. Monasta L, Ronfani L, Marchetti F, Montico M, Vecchi Brumatti L, Bavcar A i wsp. Burden of disease caused by otitis media: systematic review and global estimates. PloS One, 2012; 7(4): e36226. [Google Scholar]
45. Stevens G, Flaxman S, Brunskill E, Mascarenhas M, Mathers CD, Finucane M i wsp. Global and regional hearing impairment prevalence: an analysis of 42 studies in 29 countries. Eur J Public Health, 2013; 23(1): 146–52. [Google Scholar]
46. Herzog C, Homøe P, Koch A, Niclasen J, Dammeyer J, Lous J i wsp. Effects of early childhood otitis media and ventilation tubes on psychosocial wellbeing - A prospective cohort study within the Danish National Birth Cohort. Int J Pediatr Otorhinolaryngol, 2020; 133: 109961. [Google Scholar]
47. Tesfa T, Mitiku H, Sisay M, Weldegebreal F, Ataro Z, Motbaynor B i wsp. Bacterial otitis media in sub-Saharan Africa: a systematic review and meta-analysis. BMC Infect Dis, 2020; 20(1): 225. [Google Scholar]
48. Savastano M, Marioni G, Filippis C de. Tinnitus in children without hearing impairment. Int J Pediatr Otorhinolaryngol, 2009; 73: 13–15. [Google Scholar]
49. Raj-Koziak D, Skarżyński H, Kochanek K, Fabijańska A. The prevalence of tinnitus in children in Poland. Otolaryngol Pol Pol Otolaryngol, 2013; 67(3): 149–53. [Google Scholar]
50. Skarżyński P.H., Łuszcz C., Świerniak W., Tarczyński K., Matusiak M., Włodarczyk A., Skarżyński H.: Hearing screening of school children in a Warmian-Masurian Voivodeship. J Hear Sci. 2019; 9(2): 36-44. [Google Scholar]
51. Holgers K-M. Tinnitus in 7-year-old children. Eur J Pediatr, 2003; 162: 276–8. [Google Scholar]
52. Savastano M. Characteristics of tinnitus in childhood. Eur J Pediatr, 2007; 166(8): 797–801. [Google Scholar]
53. Kaspar A, Newton O, Kei J, Driscoll C, Swanepoel DW, Goulios H. Parental knowledge and attitudes to childhood hearing loss and hearing services in the Solomon Islands. Int J Pediatr Otorhinolaryngol, 2017; 103: 87–92. [Google Scholar]
54. Ellingson KD, Briggs-Gowan MJ, Carter AS, Horwitz SM. Parent Identification of Early Emerging Child Behavior Problems: Predictors of Sharing Parental Concern With Health Providers. Arch Pediatr Adolesc Med, 2004; 158(8): 766–72. [Google Scholar]
55. Fitzpatrick E, Angus D, Durieux-Smith A, Graham I, Coyle D. Parents’ Needs Following Identification of Childhood Hearing Loss. Am J Audiol, 2008; 17: 38–49. [Google Scholar]
Pobierz

Opublikowane
2020-07-09


Dział
Prace badawcze

Udostępnij

Świerniak, W., Skarżyński, P., Gocel, M., Tarczyński, K., Soćko, S., Król, B., Kochanek, K., Doliński, P., & Skarżyński, H. (2020). Program badań przesiewowych słuchu dla uczniów klas pierwszych szkół podstawowych z województwa mazowieckiego. Nowa Audiofonologia, 9(1), 33-42. Pobrano z https://ojs.academicon.pl/na/article/view/3106

Weronika Świerniak  w.swierniak@ifps.org.pl
2. Światowe Centrum Słuchu, Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu, Zakład Teleaudiologii i Badań Przesiewowych, Kajetany/Warszawa  Polska
Piotr H. Skarżyński 
Maria Gocel 
Krzysztof Tarczyński 
Sylwia Soćko 
Bartłomiej Król 
Krzysztof Kochanek 
Paweł Doliński 
Henryk Skarżyński