Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Nr 85 (2026): Ubezpieczenia w Rolnictwie - Materiały i Studia

Artykuły

Ocena systemu, kierunek zmian, propozycje predykcji w systemie ubezpieczeń wypadkowych w polskim rolnictwie - implikacje dla polityki publicznej

Opublikowane: 30.06.2026

Abstrakt

Zagrożenie wypadkami przy pracy i chorobami  zawodowymi  stanowi podstawowy  rodzaj ryzyka związany z prowadzeniem działalności rolniczej, ze względu na specyfikę pracy w gospodarstwie rolnym obejmującą pracę z maszynami, zwierzętami oraz w zmiennych warunkach atmosferycznych. W związku z tym ryzyko urazów i trwałego uszczerbku na zdrowiu pozostaje relatywnie wysokie. Z tego względu ubezpieczenia wypadkowe w rolnictwie odgrywają istotną rolę w systemie zabezpieczenia społecznego rolników. Celem niniejszego artykułu było omówienie ubezpieczeń wypadkowych w perspektywie realizowanych przez KRUS wypłat jednorazowych odszkodowań, przysługujących poszkodowanym rolnikom z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, ponadto podjęto próbę opracowania prognozy wybranych zjawisk z zastosowaniem funkcji trendu liniowego, metody wygładzania wykładniczego Holta oraz metody naiwnej w wersji przyrost bez zmian. Zebrane dane poddano analizie statystycznej i analizie dynamiki zjawisk za pomocą trendów czasowych. Dokonano analizy korelacji między liczbą ubezpieczonych a średnią kwotą wypłacanego świadczenia z tytułu wypadków i chorób zawodowych w rolnictwie do roku 2027. W tym celu zastosowano współczynnik korelacji rang Spearmana i współczynnik korelacji liniowej Pearsona. Badaniem ex-post objęto m.in. liczbę ubezpieczonych, koszty wypłaconych jednorazowych odszkodowań w jedenastoletnim okresie badawczym, tj. w latach 2014-2024. Uzyskane wyniki wskazują, że system ubezpieczeń społecznych rolników w Polsce podlega istotnym przemianom o charakterze strukturalnym i demograficznym, które mają wpływ na jego funkcjonowanie oraz stabilność finansową. Przeprowadzone badania wykazały spadek łącznej kwoty wypłacanych odszkodowań, przy jednoczesnym wzroście średniej wartości pojedynczego świadczenia. Oznacza to, że mimo zmniejszającej się liczby świadczeń rosną jednostkowe koszty ich wypłat. Przeprowadzona analiza korelacji potwierdziła występowanie bardzo silnej statystycznie ujemnej zależności pomiędzy liczbą ubezpieczonych a średnią kwotą odszkodowania, co wskazuje, że wraz ze spadkiem liczby osób objętych systemem rośnie przeciętna wartość wypłacanego świadczenia. Z jednej strony obserwowany spadek liczby świadczeń może przyczyniać się do ograniczenia obciążeń finansowych systemu, z drugiej jednak rosnąca wartość pojedynczych świadczeń oraz zmniejszająca się liczba ubezpieczonych stanowią istotne wyzwanie dla jego przyszłego funkcjonowania.

Downloads

Download data is not yet available.