Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Tom 16 Nr 2 (2021)

Artykuły

Ageizm – problem XXI wieku

DOI: https://doi.org/10.32084/sawp.2021.16.2-11  [Google Scholar]
Opublikowane: 23.09.2022

Abstrakt

Starzenie się społeczeństwa jest procesem globalnym i przybierającym na sile, a jakość starzenia się jest istotnym parametrem tego procesu. Prognozuje się, że w latach 2015-2050 dojdzie do podwojenia odsetka ludzi w wieku starszym. Celem pracy była analiza piśmiennictwa dotycząca zachowań dyskryminacyjnych ze względu na wiek tzw. ageizm, ze szczególnym uwzględnieniem zachowań w obrębie ochrony zdrowia, w tym również lekarzy dentystów. Ageizm może być ważnym czynnikiem wpływającym na zdrowie i samopoczucie osób starszych, co powinno być brane pod uwagę przy opracowywaniu strategii wspierania zdrowszego i szczęśliwszego starzenia się. W badaniu ankietowym populacji Polskiej wykazano, że 26% uczestników powyżej 65. roku życia uważa grupę swoich rówieśników za dyskryminowaną, a 8% było świadkami dyskryminacji. Podkreśla się, że niechęć do ludzi starszych i ich dyskryminacja w placówkach medycznych jest częściej obserwowana w sytuacjach presji czasowej i niedoboru personelu medycznego. Starsi ludzie coraz częściej zachowują naturalne uzębienie, w związku z tym rośnie zapotrzebowanie na przeszkolonych lekarzy zajmujących się kompleksową opieką nad pacjentami w starszym wieku. Pomimo to wskazuje się, że sama poprawa wiedzy na temat procesu starzenia nie zmienia postawy wobec pacjentów seniorów. Po analizie piśmiennictwa należy zauważyć znikomą ilość badań poświęconych tematyce ageizmu prowadzonych poza USA. Badania prowadzone w dziedzinie stomatologii odnoszące się do tej tematyki najczęściej ograniczane są do badania postaw studentów. Obecny czas pandemii COVID-19 uwypuklił nieprawidłowe zachowania obarczone ageizmem.

Bibliografia

  1. Achenbaum, W. Andrew. 2014. “Robert N. Butler, MD (January 21, 1927-July 4, 2010): visionary leader.” Gerontologist 54 (1):6-12. https://doi.org/10.1093/geront/gnt015 [Google Scholar]
  2. Akifusa, Sumio, Liu Hsiuâ-Yueh, Huang Maoâ-Suan, et al. 2020. “Comparison of attitudes toward persons with dementia, knowledge of dementia, and ageism among students in Taiwan and Japan: a cross-sectional study.” European Journal of Dental Education. 24 (2):301-309. https://doi.org/10.1111/eje.12498 [Google Scholar]
  3. Bedi, Raman. 2015. “Dementia and oral health.” Journal of Public Health Policy. 36 (1):128‐30. https://doi.org/10.1057/jphp.2014.49 [Google Scholar]
  4. Brooke, Joanne, and Debra Jackson. 2020. “Older people and COVID-19: Isolation, risk and ageism.” Journal of Clinical Nursing. 29 (13-14):2044-2046. https://doi.org/10.1111/jocn.15274 [Google Scholar]
  5. Chang, E-Shien, Sneha Kannoth, Samantha Levy, et al. 2020. “Global reach of ageism on older persons’ health: A systematic review.” PLoS One. 15 (1):e0220857. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0220857 [Google Scholar]
  6. Daly, Blánaid, Amanda Thompsell, Josh Sharpling, et al. 2018. “Evidence Summary: The Relationship between Oral Health and Dementia.” British Dental Journal 223 (11): 846-53. https://doi.org/10.1038/sj.bdj.2017.992 [Google Scholar]
  7. Fraser, Sarah, Martine Lagacé, Bienvenu Bongué, et al. 2020. “Ageism and COVID-19: What Does Our Society’s Response Say about Us?” Age and Ageing. 49 (5):692-95. https://doi.org/10.1093/ageing/afaa097 [Google Scholar]
  8. Gordon, Adam L., Claire Goodman, Wilco Achterberg, et al. 2020. “Commentary: COVID in care homes-challenges and dilemmas in healthcare delivery.” Age and Aging. 49 (5):701-5. https://doi.org/10.1093/ageing/afaa113 [Google Scholar]
  9. Jimenez-Sotomayor, Maria R., Carolina Gomez-Moreno, and Enrique Soto-Perez-de-Celis. 2020. “Ageism and Twitter: An Evaluation of Tweets about Older Adults and COVID-19.” Journal of the American Geriatrics Society. 68 (8):1661-665. https://doi.org/10.1111/jgs.16508 [Google Scholar]
  10. Levy, Becca. 2009. “Stereotype Embodiment: A Psychosocial Approach to Aging.” Current Directions in Psychological Science 18 (6):332-36. https://doi.org/10.1111/j.1467-8721.2009.01662.x [Google Scholar]
  11. Lyons, Anthony, Beatrice Alba, Wendy Heywood, et al. 2018. “Experiences of Ageism and the Mental Health of Older Adults.” Aging and Mental Health 22 (11):1456-464. https://doi.org/10.1080/13607863.2017.1364347 [Google Scholar]
  12. Lytle, Ashley, M., Jamie Apriceno, Caitlin Macdonald, et al. 2020. “Pre-Pandemic Ageism Toward Older Adults Predicts Behavioral Intentions During the COVID-19 Pandemic.” The Journals of Gerontology: Series B. https://doi.org/10.1093/geronb/gbaa210 [Google Scholar]
  13. Madan, Atul K., Shaghayegh Aliabadi-Wahle, and Derrick J. Beech. 2001a. “Age Bias: A Cause of Underutilization of Breast Conservation Treatment.” Journal of Cancer Education: The Official Journal of the American Association for Cancer Education 16 (1):29-32. https://doi.org/10.1080/08858190109528720 [Google Scholar]
  14. Madan, Atul K., Shaghayegh Aliabadi-Wahle, and Derrick J. Beech. 2001b. “Ageism in Medical Students’ Treatment Recommendations: The Example of Breast-Conserving Procedures.” Academic Medicine 76 (3):282-84. https://doi.org/10.1097/00001888-200103000-00019 [Google Scholar]
  15. Madan, Atul K, Laura Cooper, Allison Gratzer, et al. 2006. “Ageism in breast cancer surgical options by medical students.” Tennessee medicine: journal of the Tennessee Medical Association 99:37-38, 41. [Google Scholar]
  16. Moreira, Allyson N., Ênia S. Rocha, Daniela A.V. Popoff, et al. 2012. “Knowledge and Attitudes of Dentists Regarding Ageing and the Elderly.” Gerodontology 29 (2):1-8. https://doi.org/10.1111/j.1741-2358.2011.00534.x [Google Scholar]
  17. Richter, Richard C., and Era L. Buck. 1990. “Family Practice Residents and the Elderly: Fostering Positive Attitudes.” Family Medicine 22 (5):388-91. [Google Scholar]
  18. Rucker, Ryan, Patrick B. Barlow, Jennifer Hartshorn, et al. 2019. “Dual Institution Validation of an Ageism Scale for Dental Students.” Special Care in Dentistry 39 (1):28-33. https://doi.org/10.1111/scd.12341 [Google Scholar]
  19. Samra, Rajvinder, Tom Cox, Adam Lee, et al. 2017. “Factors Related to Medical Students’ and Doctors’ Attitudes towards Older Patients: A Systematic Review.” Age and Ageing 46 (6):911-19. https://doi.org/10.1093/ageing/afx058 [Google Scholar]
  20. Schroyen, Sarah, Sanda Adam, Manon Marquet, et al. 2018. “Communication of Healthcare Professionals: Is There Ageism?” European Journal of Cancer Care 27 (1):1-10. https://doi.org/10.1111/ecc.12780 [Google Scholar]
  21. Visschere, Luc De, Gert-Jan Van Der Putten, Cees De Baat, et al. 2009. “The Impact of Undergraduate Geriatric Dental Education on the Attitudes of Recently Graduated Dentists towards Institutionalised Elderly People.” European Journal of Dental Education 13 (3):154-61. https://doi.org/10.1111/j.1600-0579.2008.00555.x [Google Scholar]
  22. Zenthöfer Andreas, Johannes Schröder, Tomas Cabrera et al 2014 “Comparison of oral health among older people with and without dementia.” Community Dent Health 31 (1):27-31. [Google Scholar]