Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer
Biuletyn Stowarzyszenia Kanonistów Polskich

Vol. 36 No. 39 (2026)

Articles

The Canonical Regulation of the Offence of Perjury (Can. 1371 § 3) as an Example of the Relationship Between Religion and Law in the Tradition of the Church

DOI: https://doi.org/10.32077/bskp.10759  [Google Scholar]
Published: 2026-05-26

Abstract

The article offers a comprehensive historical, theological, and canonical analysis of perjury (periurium) as an act that violates the fundamental values of religion, truth, and justice. It examines the biblical condemnation of false oaths, the evolution of their legal treatment in ancient, medieval, and modern legal systems, and the theological understanding of perjury as a grave sin intrinsically linked to the desecration of God’s name. The study traces the development of canonical norms from early Church discipline and medieval penitential practices through the differentiated regulation of judicial and extrajudicial perjury in the 1917 Code of Canon Law, to the contemporary provisions of the 1983 Code of Canon Law. The study addresses the research problem of how the understanding of perjury has developed within theological and canonical tradition, as well as the continuity of contemporary legal regulations in relation to earlier interpretations, and advances the thesis that perjury, understood as the deliberate invocation of God’s name to confirm falsehood, remains an act of particular gravity that undermines religion, truth, and justice; to verify this thesis, the historical-legal, dogmatic-legal, and comparative methods were applied. It concludes that, despite changes in secular legal systems, perjury retains its significant moral and juridical weight in canon law, reflecting the enduring connection between morality, religious integrity, and legal order within the Church.

References

  1. Bączkowicz, Franciszek, Józef Baron, i Władysław Stawinoga. 1958. Prawo kanoniczne. Podręcznik dla duchowieństwa. T. 3. Wyd. 3. Opole: Wydawnictwo Diecezjalne św. Krzyża w Opolu. [Google Scholar]
  2. George, Augustin. 1973. „Przysięga.” W Słownik teologii biblijnej, red. Xavier Leon-Dufour, 836-38. Poznań–Warszawa: Pallottinum. [Google Scholar]
  3. Grzegółka-Maciejewska, Agnieszka, i Stanisław Dubisz. 2003. Uniwersalny słownik języka polskiego. T. 2. Warszawa: Wydaw. Naukowe PWN. [Google Scholar]
  4. Kaleta, Paweł. 2022. „Poszczególne przestępstwa i ustanowione za nie kary.” W Komentarz do Kodeksu Prawa Kanonicznego. T. IV/2: Księga VI. Sankcje karne w Kościele – zreformowane przez papieża Franciszka, red. Józef Krukowski, 197-342. Poznań: Pallottinum. [Google Scholar]
  5. Lempa, Florian. 1987. „Przestępstwa przeciwko religii i jedności Kościoła.” W Walenty Wójcik, Józef Krukowski, i Florian Lempa, Komentarz do Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 r. T. 4: Księga V. Dobra doczesne Kościoła. Księga VI. Sankcje w Kościele, 220-34. Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL. [Google Scholar]
  6. Lempa, Florian. 2015. „Kanoniczna ochrona karna religii, jedności, autorytetów kościelnych i wolności Kościoła Katolickiego.” Civitas et Lex 3(7):65-73. [Google Scholar]
  7. Litewski, Wiesław. 1998. Słownik encyklopedyczny prawa rzymskiego. Kraków: TAiWPN Universitas. [Google Scholar]
  8. Maj, Zuzanna. 2016. „Grzech a przestępstwo. Refleksje teologiczno-kanoniczne.” W Salus animarum suprema lex w świetle kanonicznego prawa karnego, red. Marek Saj, 37-65. Warszawa: Wydawnictwo Scriptum. [Google Scholar]
  9. Modzelewski, Karol. 2004. Barbarzyńska Europa. Warszawa: Iskry. [Google Scholar]
  10. Myrcha, Marian A. 1986. „Problem grzechu w karnym ustawodawstwie kanonicznym.” Prawo Kanoniczne 29, nr 1-2:43-80. [Google Scholar]
  11. Pawluk, Tadeusz. 2016. Prawo kanoniczne według Kodeksu Jana Pawła II. T. 4: Doczesne dobra Kościoła, sankcje w Kościele, procesy. Olsztyn: Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne. [Google Scholar]
  12. Rogowski, Paweł. 2016. Przysięga w średniowiecznym prawie polskim. Lublin: Wydawnictwo KUL. [Google Scholar]
  13. Syryjczyk, Jerzy. 1985. „Pojęcie przestępstwa w świetle Kodeksu Prawa Kanonicznego Jana Pawła II.” Prawo Kanoniczne 28, nr 1-2:85-96. [Google Scholar]
  14. Syryjczyk, Jerzy. 1991. „Krzywoprzysięstwo w systematyce kanonicznego prawa karnego.” Prawo kanoniczne 34, nr 1-2:121-34. [Google Scholar]
  15. Syryjczyk, Jerzy. 2003. Kanoniczne prawo karne: część szczególna. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. [Google Scholar]
  16. Syryjczyk, Jerzy. 2008a. Sankcje w kościele: część ogólna. Komentarz. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. [Google Scholar]
  17. Syryjczyk, Jerzy. 2008b. „Zagadnienia kościelnego prawa karnego w świetle publikacji zawartych w kwartalniku Prawo Kanoniczne.” Prawo kanoniczne 51, nr 1-2:75-112. [Google Scholar]
  18. Tomasz z Akwinu. 1971. Suma teologiczna. T. 19: Religijność (2-2, qu. 81-100). Przekł. i kom. Feliks W. Bednarski. London: Veritas. [Google Scholar]
  19. Wilemska, Elżbieta. 2004. „Krzywoprzysięstwo.” W Encyklopedia katolicka. T. 10, red. Eugeniusz Ziemann, 10. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. [Google Scholar]
  20. Wilemska, Elżbieta. 2019. „Krzywoprzysięstwo.” W Leksykon prawa kanonicznego, red. Mirosław Sitarz, 1495-497. Lublin: Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. [Google Scholar]
  21. Wojciechowska, Beata. 2013. „Przysięga w średniowiecznym prawie kanonicznym. Wybrane aspekty.” W Fundamenty średniowiecznej Europy, red. Żaneta Sztylc, Dariusz Zagórski, Andrzej Radzimiński, i in., 91-101. Pelplin: Wydawnictwo Bernardinum. [Google Scholar]
  22. Wołodkiewicz, Witold, i Maria Zabłocka. 1996. Prawo rzymskie. Instytucje. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck. [Google Scholar]
  23. Zarosa, Wojciech. 2024. „Średniowieczny Kościół w Polsce wobec problemu krzywoprzysięstwa (wybrane zagadnienia).” UR Journal of Humanities and Social Sciences 3(32):18-37. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.