Ir al menú de navegación principal Ir al contenido principal Ir al pie de página del sitio

Vol. 35 Núm. 1 (2026)

Artykuły

Pierwsze doniesienia o epidemii grypy hiszpanki w polskich gazetach w 1918 roku

  • Weronika Saran
DOI: https://doi.org/10.52097/lst.2026.1.111-125  [Google Scholar]
Publicado: 2026-05-04

Resumen

The aim of the article is to determine when and which Polish newspapers published the first reports on the outbreak of the Spanish flu epidemic in 1918, and what Polish readers could learn about the new health crisis and disease from the press articles. The research material selection process consisted of three stages. The analysis showed that most of the initial reports were short and characterised by ambivalent undertones. They did not contain, among other things, information about the symptoms of the new disease, but provided valuable information about the scale of the crisis, its location, and consequences. The Authors used content analysis (quantitative and qualitative) as a research method.

Citas

  1. SPIS ŹRÓDEŁ ANALIZOWANYCH GAZET [Google Scholar]
  2. „Dziennik Bydgoski”, Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa, https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/168871#structure (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  3. „Dziennik Kujawski”, Inowrocławska Biblioteka Cyfrowa, https://dlibra.bmino.pl/dlibra/publication?id=294912&tab=3 (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  4. „Dziennik Poznański”, Biblioteka Cyfrowa POLONA, https://polona.pl/press/041374be-cd17-4b34-ad51-afd1d03f1166/structure (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  5. „Dziennik Śląski”, Śląska Biblioteka Cyfrowa, https://sbc.org.pl/dlibra/publication/275284 (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  6. „Dziennik Wspólny”, Biblioteka cyfrowa Uniwersytetu Warszawskiego – CRISPA, https://crispa.uw.edu.pl/object/files/337765/display/Default (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  7. „Gazeta Lwowska”, Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa, https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/152129 (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  8. „Gazeta Opolska”, Śląska Biblioteka Cyfrowa, https://sbc.org.pl/dlibra/publication/492955 (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  9. „Gazeta Poranna i Wieczorna” (LNB, Oddz. Czasopism, sygn. Sf. prasa 377: https://dbs.ossolineum.pl/kzc/pobpdf.php?czasopisma_lwowskie/czl_Sf_prasa_377_1918_4083_4228b.pdf) (dostęp: 19.12.2025). [Google Scholar]
  10. „Głos Śląski”, Śląska Biblioteka Cyfrowa, https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/114196 (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  11. „Goniec Częstochowski”, Śląska Biblioteka Cyfrowa, https://sbc.org.pl/dlibra/publication/242881 (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  12. „Goniec Wielkopolski”, Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa, https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/260480#structure (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  13. „Górnoślązak”, Śląska Biblioteka Cyfrowa, https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/170152 (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  14. „Iskra”, Śląska Biblioteka Cyfrowa, https://sbc.org.pl/dlibra/publication/389613 (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  15. „Katolik”, Śląska Biblioteka Cyfrowa, https://sbc.org.pl/dlibra/publication/14012 (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  16. „Kurjer Lwowski”, Biblioteka Cyfrowa POLONA, https://polona.pl/press/4df86495-b5dd-4f77-bdc0-3792b89efc2f/structure (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  17. „Kurjer Poznański”, Biblioteka Cyfrowa POLONA, https://polona.pl/press/b15b17b7-b2fa-458b-8593-e2b38a99646c/structure (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  18. „Kuryer Śląski”, Śląska Biblioteka Cyfrowa, https://sbc.org.pl/dlibra/publication/14016 (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  19. „Nowiny Raciborskie”, Śląska Biblioteka Cyfrowa, https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/97563 (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  20. „Nowy Kurjer Łódzki: dziennik polityczny, społeczny i literacki”, Biblioteka Cyfrowa Regionalia Ziemi Łódzkiej przy Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Łodzi, https://bc.wbp.lodz.pl/dlibra/publication/70235#structure (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  21. „Polak”, Śląska Biblioteka Cyfrowa, https://sbc.org.pl/dlibra/publication/11056 (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  22. „Wiek Nowy” (LNB, Oddz. Czasopism, sygn. Sf. prasa: 316: https://dbs.ossolineum.pl/kzc/pobpdf.php?czasopisma_lwowskie/czl_sfprasa_316_1918_5089_5110.pdf; https://dbs.ossolineum.pl/kzc/pobpdf.php?czasopisma_lwowskie/czl_sfprasa_316_1918_5111_5135.pdf) (dostęp: 19.12.2025). [Google Scholar]
  23. BIBLIOGRAFIA [Google Scholar]
  24. Bronowski S., Epidemja grypy w latach 1918–1920: (jej istota, objawy, zapobieganie i leczenie): odczyt kliniczny, Warszawa 1922. [Google Scholar]
  25. Bryda G., Wprowadzenie. Metody humanistyki cyfrowej w socjologii jakościowej, Przegląd Socjologii Jakościowej 2024, 20(4), 6–17. [Google Scholar]
  26. Dziennik Wspólny: komunikat łączny polskich pism codziennych warszawskich, CRISPA. Biblioteka cyfrowa Uniwersytetu Warszawskiego, https://crispa.uw.edu.pl/object/files/337765/display/Default (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  27. Erkoreka A., Origins of the Spanish Influenza pandemic (1918–1920) and its relation to the First World War, Journal of Molecular and Genetic Medicine (2009) 3(2), 190–194. [Google Scholar]
  28. Jarowiecki J., Kolasa W.M., Najważniejsze polskie gazety do wybuchu pierwszej wojny światowej w kontekście zabezpieczenia ich dla potomnych (charakterystyka, badania, zasoby), w: Gazety. Zasoby. Opracowanie. Ochrona. Digitalizacja. Promocja/Informacja. Materiały z międzynarodowej konferencji naukowej, Poznań, 19–21 października 2006, red. nauk. A. Jazdon, A. Chachlikowska, Poznań 2006, 25–53. [Google Scholar]
  29. Krippendorff K., Content analysis: An introduction to its methodology, Los Angeles 2019. [Google Scholar]
  30. Kurek K., Pandemia, Poznań, 1918–1920, w: Podróżować, mieszkać, odejść… Pamięci Ewy Guderian-Czaplińskiej, red. B. Koncewicz, K. Krzak-Weiss, K. Kurek, A. Mądry, Poznań 2021, 323–348. [Google Scholar]
  31. Leśniczak R., Wizerunek instytucji Kościoła katolickiego w Polsce na łamach czasopisma społeczno-kulturalnego „Więź” (2015–2025). Perspektywa komunikologiczna i medioznawcza, Warszawa 2025. [Google Scholar]
  32. Macnamara J., Content Analysis, w: Mediated Communication, red. P.M. Napoli, Berlin–Boston 2018, 191–212. [Google Scholar]
  33. Mieszkowski Ł., A Foreign Lady: The Polish Episode in the Influenza Pandemic of 1918, Acta Poloniae Historica (2016) 113, 195–230. [Google Scholar]
  34. Neuendorf K.A., The Content Analysis Guidebook, Thousand Oaks–London–New Delhi 2002. [Google Scholar]
  35. Orzeł B., Kulturowe i społeczne konteksty pandemii COVID-19, Katowice 2021. [Google Scholar]
  36. Słomczyński S., „Kostusi widocznie znudziła się praca na frontach bojowych”. Epidemia grypy hiszpanki w Polsce i na świecie jako zapomniane doświadczenie ostatnich miesięcy Wielkiej Wojny, w: Wielka wojna poza linią frontu, red. D. Grinberg, J. Snopko, G. Zackiewicz, Białystok 2013, 97–107. [Google Scholar]
  37. Słomczyński S., “There Are Sick People Everywhere – In Cities, Towns and Villages”. The Course of the Spanish Flu Epidemic in Poland, Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych (2012) 72, 73–93. [Google Scholar]
  38. Staveley-Wadham R., Newspapers from the Pandemic – Reporting on the Spanish Flu, 14.01.2021, https://blog.britishnewspaperarchive.co.uk/2021/01/14/spanish-flu-pandemic-newspapers/ (dostęp: 04.11.2025). [Google Scholar]
  39. Stępniak K., Od hiszpanki do COVID-19. Materiały wizualne w pandemiach. Studia, szkice i refleksje, Warszawa–Kraków 2024. [Google Scholar]
  40. Tomanek K., „O subtelnościach” metod oceny wydźwięku wypowiedzi pisanych. Porównanie trzech podejść w analizie sentymentu, Przegląd Socjologii Jakościowej 2024, 20(4), 68–97. [Google Scholar]
  41. Wnęk J., Pandemia grypy hiszpanki (1918–1919) w świetle polskiej prasy, Archiwum Historii i Filozofii Medycyny (2014) 77, 16–23. [Google Scholar]
  42. Wysokiński P., Świeszczak K., „Po krótkich, lecz ciężkich cierpieniach…” – cenzura i inne przyczyny gwałtownego rozprzestrzeniania się grypy „hiszpanki” w latach 1918–1919, w: Czystość i brud. Higiena między wielkimi wojnami (1918–1939), red. W. Korpalska, W. Ślusarczyk, Bydgoszcz 2017, 27–40. [Google Scholar]
  43. Woźniak M., Narracja krakowskich dzienników o początku epidemii hiszpanki w 1918 roku, Kultura–Media–Teologia (2022) 52, 213–235. [Google Scholar]

Descargas

Los datos de descargas todavía no están disponibles.