Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Nr 6 (2025)

Artykuły

W sprawie dopuszczalności potrącenia wierzytelności zabezpieczonej przewłaszczoną rzeczą z wierzytelnościami (roszczeniami) dłużnika znajdującymi podstawę w umowie przewłaszczenia na zabezpieczenie

  • Krzysztof Mularski
DOI: https://doi.org/10.54383/0031-0344.2025.06.7  [Google Scholar]
Opublikowane: 23.06.2025

Abstrakt

W artykule rozważono problem dopuszczalności potrącenia z wierzytelnością zabezpieczoną przewłaszczeniem określonej rzeczy wierzytelności dłużnika, znajdującej podstawę w umowie przewłaszczenia rzeczy na zabezpieczenie, tj. wierzytelności odpowiadającej wartości przewłaszczonej rzeczy albo też o wierzytelność odpowiadającą wysokości nadwyżki wartości rzeczy przewłaszczonej na zabezpieczenie ponad wysokość wierzytelności zabezpieczonej przewłaszczoną na zabezpieczenie rzeczą. W wyniku przeprowadzonych rozważań ustalono, że potrącenie (rzekomej) wierzytelności odpowiadającej wartości przewłaszczonej na zabezpieczenie nieruchomości, ani nawet (rzeczywistego) roszczenia o nadwyżkę wartości rzeczy przewłaszczonej na zabezpieczenie ponad wysokość wierzytelności z wierzytelnością pieniężną, zabezpieczoną rzeczą przewłaszczoną na zabezpieczenie, nie jest dopuszczalne. Postawiona teza, potraktowana łącznie z innymi tezami dotyczącymi przewłaszczenia na zabezpieczenie, konsekwentnie potraktowana, staje się przydatnym narzędziem służącym ochronie dłużnika. Nie ma bowiem żadnych przeszkód, by dłużnik potrącił roszczenie o nadwyżkę wartości rzeczy przewłaszczonej na zabezpieczenie ponad wysokość wierzytelności zabezpieczonej rzeczą przewłaszczoną na zabezpieczenie z innymi, przysługującymi przeciwko niemu wierzytelnościami.

Bibliografia

  1. Gandor Karol (w:) System Prawa Cywilnego, red. W. Czachórski, Z. Radwański, Ossolineum 1985, t. III, cz. 1 [Google Scholar]
  2. Gołaczyński Jacek, Przewłaszczenie na zabezpieczenie, Warszawa 2004 [Google Scholar]
  3. Gołaczyński Jacek, Glosa do uchw. SN z 5.05.1993 r. (III CZP 54/93), OSP 1994/10, poz. 176 [Google Scholar]
  4. Górecki Jacek, Niektóre następstwa i skutki umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, „Rejent" 1997/4 [Google Scholar]
  5. Grabowski Mariusz, Analiza prawno-porównawcza dotycząca sposobu uregulowania i wprowadzenia do porządku prawnego jako umowy nazwanej – umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie ze szczególnym uwzględnieniem umowy przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie, Warszawa 2022 [Google Scholar]
  6. Heropolitańska Izabela, Prawne zabezpieczenia zapłaty wierzytelności, Warszawa 2023 [Google Scholar]
  7. Hypiak Paweł, Zaspokojenie wierzyciela w umowie przewłaszczenia na zabezpieczenie nieruchomości, „Rejent" 2023/4 [Google Scholar]
  8. Janiak Andrzej (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, t. 3, Zobowiązania – część ogólna, red. A. Kidyba, Warszawa 2014, art. 498 [Google Scholar]
  9. Jaroński Przemysław, System zabezpieczeń wierzytelności, Warszawa–Zielona Góra 1996 [Google Scholar]
  10. Kappes Aleksander, Wybrane problemy stosowania zabezpieczeń wierzytelności na zbiorze rzeczy o zmiennym składzie, „Palestra" 1995/5–6 [Google Scholar]
  11. Komar Wojciech, Umowa przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie z uwzględnieniem nowej regulacji art. 387¹ Kodeksu cywilnego, „Zeszyty Prawnicze UAM" 2021/11 [Google Scholar]
  12. Litauer Jan J., Zagadnienia tzw. przewłaszczenia na zabezpieczenie, „Przegląd Notarialny" 1948, t. XI–XII [Google Scholar]
  13. Morek Rafał (w:) red. K. Osajda, Warszawa 2017, t. 3a, art. 498 [Google Scholar]
  14. Mularski Krzysztof, Zaspokojenie wierzyciela wierzytelności pieniężnej nieruchomością przewłaszczoną na zabezpieczenie, SPP 2025/ 1 [Google Scholar]
  15. Namitkiewicz Jan, Zagadnienie „przeniesienia własności na zabezpieczenie” na gruncie prawa polskiego, „Przegląd Notarialnyˮ 1948, t. XI–XII [Google Scholar]
  16. Niezbecka Elżbieta, Przewłaszczenie na zabezpieczenie w stosunkach bankowych, Annales UMCS, Sectio G, 1994, vol. XLI [Google Scholar]
  17. Orlicki Marcin, Przewłaszczenie na zabezpieczenie, Warszawa 1996 [Google Scholar]
  18. Pazdan Jadwiga, Przewłaszczenie na zabezpieczenie, „Rejent" 1994/1 [Google Scholar]
  19. Pyziak-Szafnicka Małgorzata, Potrącenie w prawie cywilnym, Warszawa 2002 [Google Scholar]
  20. Pyziak-Szafnicka Małgorzata, Wilejczyk Magdalena, Tenenbaum-Kulig Monika (w:) System Prawa Prywatnego, t. 6, Prawo zobowiązań – część ogólna, red. A. Olejniczak, Warszawa 2023 [Google Scholar]
  21. Sikorski Grzegorz, Zabezpieczenie rzeczowe wierzytelności bankowych w prawie polskim, Sopot 1998 [Google Scholar]
  22. Skąpski Józef, Przewłaszczenie na zabezpieczenie, SC 1969, t. XIII–XIV [Google Scholar]
  23. Sokołowski Tomasz, Niedopuszczalność „przewłaszczenia” nieruchomości na zabezpieczenie. Sprzeciw wobec „refeudalizacji” obrotu prawnego (w:) Zabezpieczenie wierzytelności, red. K. Szadkowski, K. Żok, Warszawa 2020 [Google Scholar]
  24. Strus Monika, Dwa sposoby powierniczego zabezpieczenia kredytu, „Palestra" 1992/11–12 [Google Scholar]
  25. Such Paweł, Umowa przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie – akcesoryjność i sposób zaspokojenia się wierzyciela, „Kwartalnik KSSiP" 2020/4 [Google Scholar]
  26. Szadkowski Karol (w:) red. M. Gutowski, Warszawa 2022, t. 2, art. 498 [Google Scholar]
  27. Szlęzak Andrzej, Przewłaszczenie na zabezpieczenie rzeczy przyszłych, rzeczy oznaczonych co do gatunku oraz nieruchomości, „Rejent" 1995/2 [Google Scholar]
  28. Szpunar Adam, O powierniczych czynnościach prawnych, „Rejent" 1993/11 [Google Scholar]
  29. Tracz Grzegorz, Zoll Fryderyk, Przewłaszczenie na zabezpieczenie. Praktyka, konstrukcja, dopuszczalność, przedmiot, Kraków 1996 [Google Scholar]
  30. Wójcik Adam, Przewłaszczenie na zabezpieczenie, „Radca Prawny"1997/5 [Google Scholar]
  31. Zagrobelny Krzysztof, O przesłankach potrącenia (art. 498 k.c.), PS 2005/7–8 [Google Scholar]
  32. Zagrobelny Krzysztof (w:) red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Warszawa 2022, art. 498 [Google Scholar]
  33. Zawada Kazimierz (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2021, t. 2, art. 498 [Google Scholar]
  34. Zieliński Adam, Przewłaszczenie na zabezpieczenie a zaspokojenie wierzyciela w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego, „Rejent" 1997/7–8 [Google Scholar]
  35. Zoll Fryderyk, Glosa do wyr. SN z 29.5.2000 r., III CKN 246/00, OSP 2001/2, poz. 26 [Google Scholar]
  36. Żak Piotr, O bezprawnym przejmowaniu nieruchomości dłużników, „Prokuratura i Prawo" 2017/1 [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.

Podobne artykuły

1 2 3 > >> 

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.