Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer
##common.pageHeaderLogo.altText##

No. 6 (2026)

Artykuły

Geneza kryminalizacji pedofilii w polskim prawie karnym

  • Martyna Grzegorzak
DOI: https://doi.org/10.54383/0031-2026.06.4  [Google Scholar]
Published: 2026-11-03

Abstract

Artykuł dotyczy genezy kryminalizacji pedofilii w polskim prawie karnym. W pracy zwrócono uwagę na historyczne uregulowania polskie oraz te, które obowiązywały na terytorium Polski i zabraniały stosunków seksualnych dorosłych z dziećmi. Odniesiono się do Summy Rajmunda Partenopejczyka, Kodeksu karzącego Królestwa Polskiego i do prawa państw zaborczych, a więc do Kodeksu karnego rosyjskiego z 22.03.1903 r., do Kodeksu karnego Rzeszy Niemieckiej z 15.05.1871 r., do ustawy karnej austriackiej z 27.05.1852 r., jak również do prawa karnego węgierskiego – Ustawy karnej o zbrodniach i występkach z 28.05.1878 r. Następnie skupiono się na analizie przestępstwa pedofilii w Kodeksie karnym z dnia 11.07.1932 r. Poddano pod rozwagę kształt przepisów regulujących przestępstwo pedofilii w projektach kodeksu karnego powstających w latach 50. i 60. XX wieku, po czym skoncentrowano się na ujęciu tego czynu zabronionego w Kodeksie karnym z 1969 r. Ukazano też przepisy normujące przestępstwo pedofilii w projektach kodeksu karnego z lat 90. XX wieku, aby przejść do przedstawienia genezy przepisu dotyczącego przestępstwa pedofilii w aktualnym Kodeksie karnym z 1997 r. Pochylono się nad jego treścią, począwszy od wersji pierwotnej, poprzez nowelizacje, aż do regulacji obowiązującej w chwili obecnej.

References

  1. Igor Andrejew, Polskie prawo karne w zarysie, Warszawa 1989 [Google Scholar]
  2. Igor Andrejew, Witold Świda, Władysław Wolter, Kodeks karny z komentarzem, Warszawa 1973 [Google Scholar]
  3. Jerzy Bafia, Kryspin Mioduski, Mieczysłw. Siewierski, Kodeks karny – Komentarz, Warszawa 1987 [Google Scholar]
  4. Marcin Berent, Marian Filar (w:) Kodeks Karny – Komentarz, wyd. 5, red. M. Filar, Warszawa 2016 [Google Scholar]
  5. Marcin Bielski (w:) Kodeks Karny, Część szczególna, t. 2, Komentarz do art. 117–211a, wyd. 5, red. W. Wróbel, A. Zoll, Warszawa 2017 [Google Scholar]
  6. Tomasz Bojarski, Kodeks karny z 1997 roku – wprowadzenie, Zakamycze 1998 [Google Scholar]
  7. Tomasz Bojarski, Konstrukcja Kodeksu Karnego z 1932 r. i jego przepisów (w:) Kodeks karny z 1932 roku, red. A. Grześkowiak, K. Wiak, M. Gałązka, R. G. Hałas, S. Hypś, D. Szeleszczuk, Lublin 2015 [Google Scholar]
  8. Tomasz Bojarski, Polskie prawo karne, Warszawa 2006 [Google Scholar]
  9. Tomasz Bojarski, Tradycja i postęp w nowelizacji prawa karnego – od Makarewicza do stanu obecnego, Teka Komisji Prawniczej, Polska Akademia Nauk, Oddział w Lublinie, 2008 [Google Scholar]
  10. Tomasz Bojarski, Anna Gimbut, Czesław Gofroń, Andrzej Wąsek, Janusz Wojciechowski, Prawo karne, Lublin 1994 [Google Scholar]
  11. Kamil Bradliński, Polskie kodeksy karne okresu międzywojnia, „Studenckie Zeszyty Naukowe” 2018/38 [Google Scholar]
  12. Kazimierz Buchała, Prawo karne materialne, Wydanie drugie zmienione i uzupełnione według stanu ustawodawstwa na dzień 1 września 1988 r., Warszawa 1989 [Google Scholar]
  13. Kazimierz Buchała, Andrzej Zoll, Polskie prawo karne, Warszawa 1997 [Google Scholar]
  14. Magdalena Budyn-Kulik, Marek Kulik (w:) Kodeks Karny, Część szczególna, t. 1, Komentarz – Art. 117–221, wyd. 4, red. M. Królikowski, R. Zawłocki, Warszawa 2017 [Google Scholar]
  15. Marian Cieślak, Polskie prawo karne, Warszawa 1994 [Google Scholar]
  16. Marta Dąbrowska, Grooming – wybrane aspekty prawnokarne i kryminologiczne, Warszawa 2018 [Google Scholar]
  17. Antoni Dębiński, Słowo na rozpoczęcie konferencji (w:) Prawo karne w poglądach Profesora Juliusza Makarewicza, red. A. Grześkowiak, Lublin 2005 [Google Scholar]
  18. Judyta Dworas-Kulik, Rys historyczny przestępstwa o charakterze pedofilskim, „Kwartalnik Prawo-Społeczeństwo-Ekonomia” 2016/1 [Google Scholar]
  19. Marian Filar, Przestępstwa seksualne w polskim prawie karnym, Toruń 1985 [Google Scholar]
  20. Marian Filar, Kodeks Karny – Komentarz, wyd. 1, red. M. Filar, Warszawa 2008 [Google Scholar]
  21. Stefan Glaser, Polskie prawo karne w zarysie, Kraków 1933 [Google Scholar]
  22. Stefan Glaser, Aaleksander Mogilnicki, Kodeks karny – Komentarz, Prawo o wykroczeniach, Przepisy wprowadzające, Tezy z orzeczeń Sądu Najwyższego, Wyciągi z motywów ustawodawczych, Kraków 1934 [Google Scholar]
  23. Roman Góral, Kodeks Karny – Praktyczny komentarz, wyd. 5, Warszawa 2007 [Google Scholar]
  24. Alicja Grześkowiak, Aksjologia komunistycznego prawa karnego w Polsce Ludowej (w:) Komunistyczne prawo karne Polski Ludowej, red. A. Grześkowiak, Lublin 2007 [Google Scholar]
  25. Włodzimierz Gutekunst (w:) Prawo karne – Część szczególna, wyd. zmienione według stanu prawnego na 1.01.1980 r., red. W. Świda, Wrocław–Warszawa 1980 [Google Scholar]
  26. Słąwomir Hypś (w:) Kodeks Karny – Komentarz, wyd. 7, red. A. Grześkowiak, K. Wiak, Warszawa 2021 [Google Scholar]
  27. Izabela Jankowska-Prochot, Prawnoporównawcza analiza przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na podstawie rozwiązań normatywnych przyjętych w Polsce i Irlandii, Warszawa 2020 [Google Scholar]
  28. Violetta Konarska-Wrzosek (w:) Kodeks Karny – Komentarz, wyd. 2, red. V. Konarska-Wrzosek, Warszawa 2018 [Google Scholar]
  29. Józef Koredczuk, Zaborcze kodyfikacje prawa karnego materialnego w Polsce w okresie przejściowym w latach 1918–1932, „Okresy przejściowe – ustrój i prawo”, Wrocław 2019 [Google Scholar]
  30. Stefan Lelental, Magdalena Niewiadomska-Krawczyk, Przebieg prac nad przygotowaniem projektów kodyfikacji karnej z 1997 roku, ze szczególnym uwzględnieniem projektu Kodeksu karnego wykonawczego, „Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego”, t. LIV 2019/3969 [Google Scholar]
  31. Konrad Lipiński (w:) Kodeks Karny – Część szczególna – Komentarz, red. J. Giezek, Warszawa 2021 [Google Scholar]
  32. Juliusz Makarewicz, Kodeks karny z komentarzem, wyd. V, Lwów 1938, red. A. Grześkowiak, K. Wiak, Lublin 2012 [Google Scholar]
  33. Wacław Makowski, Kodeks karny obowiązujący tymczasowo w Rzeczypospolitej Polskiej na ziemiach b. zaboru rosyjskiego z dodaniem: przepisów przechodnich i ustaw, zmieniających i uzupełniających postanowienia karne kodeksu; odpowiednich przepisów Kodeksu Karnego Niemieckiego i Ustawy Karnej Austriackiej, obowiązujących w pozostałych dzielnicach Rzeczpospolitej oraz Komentarza i orzeczeń Sądu Najwyższego, t. III, Warszawa 1922 [Google Scholar]
  34. Wacław Makowski, Prawo karne – o przestępstwach w szczególności, Wykład porównawczy prawa karnego austrjackiego, niemieckiego i rosyjskiego obowiązującego w Polsce, Warszawa 1924 [Google Scholar]
  35. Andrzej Marek, Kodeks Karny – Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2007 [Google Scholar]
  36. Andrzej Marek, Kodeks Karny – Komentarz, wyd. 5, Warszawa 2010 [Google Scholar]
  37. Marek Mozgawa, Marek Kulik, Piotr Poniatowski, Krzysztof Wala, Stan regulacji części szczególnej Kodeksu karnego (w:) Aktualne problemy i perspektywy prawa karnego, red. M. Mozgawa, P. Poniatowski, K. Wala, Warszawa 2022 [Google Scholar]
  38. Jerzy Nisenson, Mieczysław Siewierski, Kodeks karny i prawo o wykroczeniach – Komentarz, Orzecznictwo, Przepisy wprowadzające i związkowe, Łódź 1949 [Google Scholar]
  39. Nowy Kodeks karny i przepisy wprowadzające, Ustawy z 1997 r. z komentarzem, Warszawa 1997 [Google Scholar]
  40. Zdzisław Papierkowski, Prawo karne (część szczegółowa), A. Kodeks karny, B. Ustawodawstwo dodatkowe, Zeszyt I, Lublin 1947 [Google Scholar]
  41. Joanna Piórkowska-Flieger (w:) Kodeks karny – Komentarz, red. T. Bojarski, Warszawa 2008 [Google Scholar]
  42. Kazimierz Pospiszyl, Przestępstwa seksualne, Warszawa 2014 [Google Scholar]
  43. Mieczysław Siewierski, Kodeks karny i prawo o wykroczeniach – Komentarz, wyd. VIII, Warszawa 1958 [Google Scholar]
  44. Małgorzata Skórzewska-Amberg, Prawnokarna ochrona dziecka przed seksualnym wykorzystaniem w cyberprzestrzeni, Warszawa 2019 [Google Scholar]
  45. Janusz Sondel, Prawo rzymskie jako podstawa projektów kodyfikacyjnych w dawnej Polsce, „Zeszyty Prawnicze UKSW” 2001/1 [Google Scholar]
  46. Nikołaj Tagancew, Kodeks karny (22 marca 1903 r.), tłum. I. Dąbrowo, R. Lobman, L. Konic, Warszawa 1923 [Google Scholar]
  47. Jarosław Warylewski (w:) Kodeks karny – Komentarz, wyd. 4, red. R. A. Stefański, Warszawa 2018 [Google Scholar]
  48. Jarosław. Warylewski, Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności – Rozdział XXV Kodeksu karnego – Komentarz, Warszawa 2001 [Google Scholar]
  49. Jarosław Warylewski, Przestępstwa seksualne, Gdańsk 2001 [Google Scholar]
  50. Jarosław Warylewski (w:) System Prawa Karnego, Przestępstwa przeciwko dobrom indywidualnym, t. 10, wyd. 2, red. J. Warylewski, Warszawa 2016 [Google Scholar]
  51. Janusz Wojciechowski, Kodeks karny – Komentarz, Orzecznictwo, wyd. III poszerzone i uaktualnione, Warszawa 2002 [Google Scholar]
  52. Władysław Wolter, Prawo karne – zarys wykładu systematycznego, Część ogólna, I. Ustawa karna i przestępstwo na tle Kodeksu Karnego z 1932 r., Kodeksu Karnego Wojska Polskiego z 1944 r. oraz Dekretów od 1944 do 1946 r., Warszawa 1947 [Google Scholar]
  53. Uzasadnienie rządowego projektu Kodeksu karnego (w:) Kodeks Karny – Komentarz, wyd. 7, red. A. Grześkowiak, K. Wiak, Warszawa 2021 [Google Scholar]
  54. Jerzy Szumski, Kodeks karny – Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 roku – wprowadzenie, Lublin 1999 [Google Scholar]
  55. Uzasadnienie rządowego projektu nowego Kodeksu karnego (w:) Nowe kodeksy karne – z 1997 r. z uzasadnieniami, Kodeks karny, Kodeks postępowania karnego, Kodeks karny wykonawczy, Warszawa 1997 [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.