Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
Nagłówek strony

Nr 11 (2025)

Artykuły

Analiza praktycznych wątpliwości na gruncie art. 192 § 1 k.p.k. w kontekście oceny stanu zdrowia psychicznego pokrzywdzonego

  • Agnieszka Welento-Nowacka
  • Katarzyna Jakubczak-Fopke
DOI: https://doi.org/10.54383/0031-0344.2025.11.3  [Google Scholar]
Opublikowane: 30.11.2025

Abstrakt

Pokrzywdzonego w toku postępowania karnego można poddać badaniom niepołączonym z zabiegiem chirurgicznym lub obserwacją w zakładzie leczniczym. Choć regulacja zawarta w art. 192 §1 k.p.k. na pozór wydaje się dość syntetyczna i klarowna, w praktyce rodzi wiele problemów, zarówno natury prawnej, jak i psychologicznej. Zasadnicze wątpliwości dotyczą interpretacji przesłanek warunkujących możliwość poddania pokrzywdzonego badaniu oraz dopuszczalnego zakresu stosowania przedmiotowej instytucji. W niniejszym artykule autorzy skupią się na problematyce poddania pokrzywdzonego badaniu w trybie art. 192 § 1 k.p.k.  w kontekście oceny stanu zdrowia psychicznego, w tym ustalenia kręgu zaburzeń lub stanów psychicznych, których obecność może mieć znaczenie z perspektywy karalności. Jak pokazują doświadczenia praktyczne, stosowanie art. 192 § 1 k.p.k. napotyka liczne trudności w zakresie wykładni przesłanek stosowania, przebiegu i oceny celowości badania, a także oceny ryzyk związanych z wiktymizacją i traumatyzacją. Przy uwzględnieniu szczególnego znaczenia instytucji badania pokrzywdzonego w postępowaniach karnych, celem niniejszego tekstu jest opracowanie i przeanalizowanie pojawiających się w praktyce wątpliwości na gruncie aktualnie obowiązującego art. 192 § 1 k.p.k. 

Bibliografia

  1. Błachnio Adam, Kosonoga-Zygmunt Julia, Zakrzewski Piotr, Majewski Jarosław, Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2024 [Google Scholar]
  2. Budyn-Kulik Magdalena, Kulik Marek, Mozgawa Marek, Kozłowska-Kalisz Patrycja, Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025 [Google Scholar]
  3. Bunce C. Scott, Larson J. Randy, Peterson Christopher, Life after trauma: Personality and daily life experiences of traumatized people, „Journal of personality” 1995/63(2) [Google Scholar]
  4. Cieślak Marian, Spett Karol, Wolter Władysław, Psychiatria w procesie karnym, Warszawa 1977 [Google Scholar]
  5. Gierowski Józef, Jaśkiewicz-Obydzińska Teresa, Najda Magdalena, Psychologia w postępowaniu karnym, Warszawa 2010 [Google Scholar]
  6. Grzegorczyk Tomasz, Kodeks postępowania karnego, t. 1, Artykuły 1–467. Komentarz, Warszawa 2014 [Google Scholar]
  7. Hofmański Piotr, Sadzik Elżbieta, Zgryzek Kazimierz, Kodeks postępowania karnego, t. 1, Komentarz do art 1–196, Warszawa 2007 [Google Scholar]
  8. Kamińska Stella, Kosiba Beata, Sołtyszewski Ireneusz, Możliwości wykorzystania psychologii sądowej przez organy ochrony prawnej. Przegląd badań z zakresu kryminalistyki i medycyny sądowej, Lublin 2017 [Google Scholar]
  9. Konarska-Wrzosek Violetta, Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2023 [Google Scholar]
  10. Koper Radosław, Dopuszczalność badań psychiatrycznych świadka w procesie karnym, „Ius Novum” 2015/9(3) [Google Scholar]
  11. Orth Uli, Secondary victimization of crime victims by criminal proceedings, „Social justice research” 2002/15 [Google Scholar]
  12. Sikorska-Koza Agnieszka, Ocena psychologicznych aspektów wiarygodności zeznań małoletnich świadków w praktyce biegłych sądowych psychologów na podstawie analizy spraw karnych dotyczących wykorzystania seksualnego dzieci, „Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka” 2010/9(1) [Google Scholar]
  13. Skorupka Jerzy, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2023 [Google Scholar]
  14. Stanik Jan, Psychologiczne problemy metod przesłuchań świadków, „Przegląd Psychologiczny” 2004/47(2) [Google Scholar]
  15. Stanik Jan, Majchrzyk Zdzisław, Psychologiczne i psychiatryczne opiniodawstwo sądowe w ramach nowych uregulowań prawnych, Katowice 2010 [Google Scholar]
  16. Stefański Ryszard, Zabłocki Stanisław, Kodeks postępowania karnego, t. 2, Komentarz do art. 167–296, Warszawa 2019 [Google Scholar]
  17. Sygit-Kowalkowska Ewa, Zaburzenia zdrowia i stanu emocjonalnego osoby dorosłej dotkniętej przestępstwem a psychologiczna ocena osobowego źródła dowodowego, „Studia Prawnoustrojowe” 2018/39 [Google Scholar]
  18. Sznajderska Ewelina, Kilka uwag na temat oceny prawdomówności wypowiedzi w procesie karnym, „Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego” 2014/32 [Google Scholar]
  19. Świecki Dariusz, Kodeks postępowania karnego, t. 1, Komentarz aktualizowany, red. D. Świecki, LEX/el. 2025 [Google Scholar]
  20. Wemmers Jo-Anne, Victims’ experiences in the criminal justice system and their recovery from crime, „International Review of Victimology” 2013/19(3) [Google Scholar]
  21. Wojciechowski Bartosz, Analiza i ocena zeznań świadków, Gdańsk 2015 [Google Scholar]
  22. Wojciechowski Bartosz, Psychologiczna analiza treści zeznań, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica” 2014/18 [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.