Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
Nagłówek strony

Nr 1 (2026)

Artykuły

Nielegalne dowody w procesie karnym a prawa człowieka – orzecznictwo sądów polskich na tle orzecznictwa ETPC

  • Kamil Keller
DOI: https://doi.org/10.54383/0031-0344.2026.01.3  [Google Scholar]
Opublikowane: 02.11.2026

Abstrakt

Przedmiotem artykułu jest analiza dopuszczalności nielegalnych dowodów w procesie karnym z perspektywy praw człowieka, w oparciu o orzecznictwo ETPC. Artykuł podejmuje zagadnienie, czy istnieje oparty na prawach człowieka międzynarodowy standard nakazujący choćby częściową eliminację dowodów nielegalnych z procesu. Wyniki analizy są konfrontowane z polską regulacją prawną oraz praktyką sądową. Artykuł zawiera propozycję zmian ustawodawczych, która powinna uwzględniać gradację praw i wartości konstytucyjnych i orzecznictwo ETPC.   

Bibliografia

  1. Augustyniak Barbara, Eichstaedt Krzysztof, Kurowski Michał, Świecki Dariusz, Kodeks postępowania karnego. Komentarz do zmian 2016, red. D. Świecki, Warszawa 2016, s. 174 [Google Scholar]
  2. Bojańczyk Antoni, Dowód prywatny w postępowaniu karnym w perspektywie prawnoporównawczej, Warszawa 2011, s. 16–17 [Google Scholar]
  3. Brzozowski Sebastian, Dopuszczalność dowodu w kontekście regulacji art. 168a k.p.k., „Przegląd Sądowy” 2016/10, s. 60–74 [Google Scholar]
  4. Bułat Adam, Materiały pozyskane w wyniku „prowokacji obywatelskiej” a rzetelność procesu karnego, „Palestra” 2022/9 [Google Scholar]
  5. Cora Łukasz, Wykładnia dowodu z art. 168a k.p.k. w zgodzie z Konstytucją RP, „Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa” 2018/3, s. 105–109 [Google Scholar]
  6. Dąbrowski Kamil, O dowodach nielegalnych z perspektywy art. 51 ust. 4 Konstytucji RP, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2023/1 [Google Scholar]
  7. Fair Trials, Unlawful evidence in Europe’s courts: principles, practice and remedies, October 2021, s. 13 [Google Scholar]
  8. Firaza Katarzyna, Pawlak Agata, Doktryna „owoców zatrutego drzewa” na gruncie polskiego postępowania karnego (w:) Verba volant, scripta manent. Proces karny…, red. T. Grzegorczyk, R. Olszewski, Warszawa 2017 [Google Scholar]
  9. Florczak-Wątor Monika, Dopuszczalność wykorzystania w postępowaniu karnym dowodu nielegalnie pozyskanego. Glosa do wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 27.04.2017 r. (II AKa 213/16), Warszawa 2018, LEX/el [Google Scholar]
  10. Frankowski Stanisław, Goldman Roger, Łętowska Ewa, Sąd Najwyższy USA: prawa i wolności obywatelskie, OSCE, s. 195–196 [Google Scholar]
  11. Frankfurter Felix, McNabb v. United States, 318 U.S. 332, 347 (1943) [Google Scholar]
  12. Gaberle Andrzej, Dowody w sądowym procesie karnym. Teoria i praktyka, wyd. 2, Warszawa 2010 [Google Scholar]
  13. Golińska Laura, Nielegalność uzyskania dowodów w polskim procesie karnym. Zagadnienia definicyjne, „Problemy Prawa Karnego” 2021, t. 5, nr 2 [Google Scholar]
  14. Jasiński Wojciech, Nielegalnie uzyskane dowody w procesie karnym. W poszukiwaniu optymalnego rozwiązania, Warszawa 2019 [Google Scholar]
  15. Jasiński Wojciech, Pojęcie nielegalności uzyskania dowodu (w:) Nielegalnie uzyskane dowody w procesie karnym, Warszawa 2019 [Google Scholar]
  16. Kardas Piotr, Postępowanie dowodowe przed sądem po nowelizacji Kodeksu postępowania karnego, „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych” 2015/2 [Google Scholar]
  17. Kremens Karolina, Ewolucja reguły wyłączania dowodów (w:) System Prawa Karnego Procesowego, t. VIII, Dowody, cz. 1, red. J. Skorupka, Warszawa 2019 [Google Scholar]
  18. Kremens Karolina, Doktryna „owoców zatrutego drzewa” (w:) System Prawa Karnego Procesowego, t. VIII, Dowody, cz. 1, red. J. Skorupka, Warszawa 2019, pkt 5.2.5.5.5 [Google Scholar]
  19. Lach Arkadiusz, Dopuszczalność dowodów uzyskanych z naruszeniem prawa w postępowaniu karnym, „Państwo i Prawo” 2014/10 [Google Scholar]
  20. Lech Paweł, Owoce zatrutego drzewa w procesie karnym. Dowody zdobyte nielegalnie, „Palestra” 2012/3–4 [Google Scholar]
  21. Lipiński Krzysztof, Glosa do wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 27.04.2017 r. (II AKa 213/19), „Palestra” 2017/10, s. 83–88 [Google Scholar]
  22. Skorupka Jerzy, Eliminowanie z procesu karnego dowodu zebranego w sposób sprzeczny z ustawą, „Państwo i Prawo” 2011/3, s. 80–81 [Google Scholar]
  23. Stefański Ryszard Andrzej, Dowód uzyskany z naruszeniem przepisów postępowania lub za pomocą czynu zabronionego (w:) Postępowanie przed sądem I instancji w znowelizowanym procesie karnym, red. Dariusz Kala, Igor Zgoliński, Warszawa 2018 [Google Scholar]
  24. Stefański Ryszard Andrzej, Zabłocki Stanisław, Kodeks postępowania karnego, t. II, Komentarz do art. 167–296, Warszawa 2019 [Google Scholar]
  25. Szumiło-Kulczycka Dobrosława, Czynności operacyjno-rozpoznawcze i ich relacje do procesu karnego, Warszawa 2012, s. 320–349 [Google Scholar]
  26. Tuleja Piotr, Czy Konstytucja jest potrzebna do wymierzania sprawiedliwości?, „IUSTITIA” 2019/2 [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.