Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
Nagłówek strony

Nr 2 (2026)

Artykuły

Przyczyny niskiej efektywności stosowania przepisów ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary w kontekście tzw. prejudykatu

  • Wojciech Włódarczak
DOI: https://doi.org/10.54383/0031-0344.2026.02.5  [Google Scholar]
Opublikowane: 02.11.2026

Abstrakt

W opracowaniu podjęto próbę analizy przyczyn niskiej efektywności stosowania przepisów ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych[1], a w tym wpływu na ten stan rzeczy wymogu uzyskania prejudykatu. Od samego początku obowiązywania ustawy podnoszono, że pochodny charakter odpowiedzialności podmiotów zbiorowych może utrudniać prowadzenie postępowań przeciwko takim podmiotom. Stąd też nowelizacja ustawy z 2022 r., eliminująca prejudykat w zakresie tzw. „przestępstw środowiskowych”, miała znacząco poprawić skuteczność obowiązujących regulacji. Analiza danych statystycznych prowadzi jednak do wniosku, że wspomniana modyfikacja nie przyczyniła się do zwiększenia efektywności stosowania przepisów ustawy.

 

[1]      Ustawa z dnia 28.10.2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz.U. z 2023 r. poz. 659; dalej: ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych lub ustawa).

 

Bibliografia

  1. Babicz Michał, Gałęski Michał, Karlik Piotr, Zawłocki Robert, Opinia Komisji Legislacyjnej NRA do rządowego projektu ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary, https://www.adwokatura.pl/opinie-legislacyjne-nra/opinie-legislacyjne-nra/ [Google Scholar]
  2. Cieślak Wojciech, Co piszczy w ustawie (O odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary) (w:) Nauki penalne wobec szybkich przemian socjokulturowych: księga jubileuszowa Profesora Mariana Filara, red. A. Adamski, vol. 1, Toruń 2012 [Google Scholar]
  3. Filar Marian, Węzłowe problemy odpowiedzialności podmiotów zbiorowych na gruncie ustawy z 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (w:) Przestępstwo – kara – polityka kryminalna. Problemy tworzenia i funkcjonowania prawa. Księga jubileuszowa z okazji 70. rocznicy urodzin Profesora Tomasza Kaczmarka, red. J. Giezek, Kraków 2006 [Google Scholar]
  4. Gruszecka Dagmara, Organizacja gospodarcza jako podmiot odpowiedzialności karnej, Warszawa 2023 [Google Scholar]
  5. Habrat Dorota, Odpowiedzialność podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary. Komentarz, Warszawa 2014 [Google Scholar]
  6. Światłowski Andrzej, Zmarnowana szansa, „Rzeczpospolita” PCD 2003, nr 12 [Google Scholar]
  7. Warylewski Jarosław, Potulski Jacek, Odpowiedzialność podmiotów zbiorowych w prawie polskim i europejskim. Komentarz, Bydgoszcz–Gdańsk 2007 [Google Scholar]
  8. Zawłocki Robert, Opinia Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego dotycząca propozycji legislacyjnych mających na celu dopełnienie wdrożenia przez Polskę dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 roku w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii; Dz.U.UE.L. z 2017 r. nr 198 poz. 29, https://www.gov.pl/attachment/c229d95a-53d8-40d4-8653-5f2a3759a21e [Google Scholar]
  9. Znamierowski Jakub, Pozycja procesowa podmiotu zbiorowego i quasi-oskarżonych w postępowaniu karnym, karnym skarbowym oraz w przedmiocie odpowiedzialności podmiotów zbiorowych, Warszawa 2024 [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.