Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
Nagłówek strony

Nr 5 (2026)

Artykuły

Zasady korzystania z generatywnej sztucznej inteligencji w międzynarodowych i zagranicznych dokumentach dotyczących wykonywania zawodu adwokata. Wnioski dla Adwokatury Polskiej

  • Piotr F. Piesiewicz
Opublikowane: 03.11.2026

Abstrakt

Artykuł analizuje zasady korzystania z generatywnej sztucznej inteligencji w praktyce adwokackiej w świetle standardów międzynarodowych. Tezą jest, że regulacje międzynarodowe (CCBE), francuskie (CNB) i niemieckie (BRAK)  są zasadniczo zbieżne z polskimi zasadami etyki adwokackiej. Autor wykazuje, że obowiązujące przepisy pozwalają oceniać wykorzystanie GenAI, a dalsze działania regulacyjne powinny opierać się na humanocentryzmie i neutralności technologicznej

Bibliografia

  1. Afroogh Saleh, Akbari Ali, Malone Emmie, Kargar Mohammadali, Alambeigi Hananeh, Trust in AI: Progress, Challenges, and Future Directions, „Humanities and Social Sciences Communications” 2024, t. 11, art. 1568, DOI: 10.1057/s41599-024-04044-8 [Google Scholar]
  2. Alon-Barkat Saar, Busuioc Madalina, Human AI Interactions in Public Sector Decision Making: Automation Bias and Selective Adherence to Algorithmic Advice, „Journal of Public Administration Research and Theory” 2023, t. 33, nr 1, DOI: 10.1093/jopart/muac007 [Google Scholar]
  3. Becerra Sergio David, The Rise of Artificial Intelligence in the Legal Field: Where We Are and Where We Are Going, „Journal of Business, Entrepreneurship and the Law” 2018, t. 11, nr 1, https://digitalcommons.pepperdine.edu/jbel/vol11/iss1/2 (dostęp: 28.01.2026 r.) [Google Scholar]
  4. Browning John G., Robot Lawyers Don’t Have Disciplinary Hearings—Real Lawyers Do: The Ethical Risks and Responses in Using Generative Artificial Intelligence, „Georgia State University Law Review” 2024, t. 40, nr 4, https://www.iadclaw.org/assets/1/6/6.1_-_Browning_-_Robot_Lawyers_FINAL.pdf (dostęp: 28.01.2026 r.) [Google Scholar]
  5. Bucher Andrea, Navigating the Power of Artificial Intelligence in the Legal Field, „Houston Law Review” 2025, t. 62, nr 4, https://houstonlawreview.org/article/137782-navigating-the-power-of-artificial-intelligence-in-the-legal-field (dostęp: 28.01.2026 r.) [Google Scholar]
  6. Burrell Jenna, How the Machine ‘Thinks’: Understanding Opacity in Machine Learning Algorithms, „Big Data & Society” 2016, t. 3, nr 1, DOI: 10.1177/2053951715622512 [Google Scholar]
  7. Custers Bart, Lahmann Henning, Scott Benjamyn I., From Liability Gaps to Liability Overlaps: Shared Responsibilities and Fiduciary Duties in AI and Other Complex Technologies, „AI & Society” 2025, t. 40, DOI: 10.1007/s00146-024-02137-1 [Google Scholar]
  8. Cyphert Amy B., A Human Being Wrote This Law Review Article: GPT-3 and the Practice of Law, „UC Davis Law Review” 2021, t. 55, https://lawreview.law.ucdavis.edu/sites/g/files/dgvnsk15026/files/media/documents/55-1_Cyphert.pdf (dostęp: 28.01.2026 r.) [Google Scholar]
  9. Dahl Matthew, Magesh Varun, Suzgun Mirac, Ho Daniel E., Large Legal Fictions: Profiling Legal Hallucinations in Large Language Models, „Journal of Legal Analysis” 2024, t. 16, nr 1, DOI: 10.1093/jla/laae003 [Google Scholar]
  10. Górna Izabela, O ograniczeniach holistycznego ujmowania etyk zawodów prawniczych, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica” 2016/77, https://doi.org/10.18778/0208-6069.77.04 [Google Scholar]
  11. Koulu Riikka, Proceduralizing Control and Discretion: Human Oversight in Artificial Intelligence Policy, „Maastricht Journal of European and Comparative Law” 2020, t. 27, nr 6, DOI: 10.1177/1023263X20978649 [Google Scholar]
  12. Magesh Varun, Surani Faiz, Dahl Matthew, Suzgun Mirac, Manning Christopher D., Ho Daniel E., Hallucination-Free? Assessing the Reliability of Leading AI Legal Research Tools, „Journal of Empirical Legal Studies” 2025, t. 22, nr 2, DOI: 10.1111/jels.12413 [Google Scholar]
  13. Mielniczek Paweł, Etyka pracy prawnika z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, „Prawo Nowych Technologii” 2025/1, DOI: 10.32027/PNT.25.1.4 [Google Scholar]
  14. Niemczuk Adam, Zienkiewicz Adam, Artificial Intelligence in the Work of Lawyers and in the Judicial System – From New Technologies to Regulations, „Studia Prawnoustrojowe” 2025.68, DOI: 10.31648/sp.11037 [Google Scholar]
  15. Perlman Andrew M., The Legal Ethics of Generative AI, „Suffolk University Law Review” 2024, t. 57, https://bpb-us-e1.wpmucdn.com/sites.suffolk.edu/dist/3/1172/files/2025/02/1FINAL_Perlman_Article_WDFF.pdf (dostęp: 28.01.2026 r.) [Google Scholar]
  16. Robb Lachlan, Hews Rachel, Deane Felicity, Guihot Michael, Farry Jonah, Kennedy Amanda, It’s the End of the World as We Know It: Generative Artificial Intelligence and the Changing Landscape of Legal Practice and Education, „UNSW Law Journal” 2025, t. 48, nr 4, https://www.austlii.edu.au/cgi-bin/viewdoc/au/journals/UNSWLJ/2025/38.html (dostęp: 28.01.2026 r.) [Google Scholar]
  17. Rogers Justine, Bell Felicity, The Ethical AI Lawyer: What is Required of Lawyers When They Use Automated Systems?, „Law, Technology and Humans” 2019, t. 1, nr 1, DOI: 10.5204/lthj.v1i0.1324 [Google Scholar]
  18. Surden Harry, ChatGPT, Large Language Models, and Law, „Fordham Law Review” 2024, t. 92, nr 5, https://ir.lawnet.fordham.edu/flr/vol92/iss5/9/ (dostęp: 28.01.2026 r.) [Google Scholar]
  19. Terzidou Kalliopi, Generative AI Systems in Legal Practice: Offering Quality Legal Services While Upholding Legal Ethics, „International Journal of Law in Context” 2025, t. 21, DOI: 10.1017/S1744552325000047 [Google Scholar]
  20. Tomala Izabela, Uczciwość i rzetelność w zawodzie prawnika, „Logos i Ethos” 2019/1, DOI: 10.15633/lie.3443 [Google Scholar]
  21. Ullah Imdad, Hassan Najm, Gill Sukhpal Singh, Suleiman Basem, Ahanger Tariq Ahamed, Shah Zawar, Qadir Junaid, Kanhere Salil S., Privacy Preserving Large Language Models: ChatGPT Case Study Based Vision and Framework, „IET Blockchain” 2024, t. 4, nr S1, DOI: 10.1049/blc2.12091 [Google Scholar]
  22. Zhao Xin, Cox Andrew, Cai Liang, ChatGPT and the Digitisation of Writing, „Humanities and Social Sciences Communications” 2024, t. 11, art. 482, DOI: 10.1057/s41599-024-02904-x [Google Scholar]
  23. Hinweise zum Einsatz von künstlicher Intelligenz (KI), Stand: Dezember 2024, https://www.brak.de/fileadmin/service/publikationen/Handlungshinweise/BRAK_Leitfaden_mit_Hinweisen_zum_KI-Einsatz_Stand_12_2024.pdf (dostęp: 5.02.2026 r.) [Google Scholar]
  24. Bundesrechtsanwaltsordnung, https://www.gesetze-im-internet.de/brao/ (dostęp: 28.01.2026 r.) [Google Scholar]
  25. CCBE, Charter of Core Principles of the European Legal Profession and Code of Conduct for European Lawyers, Bruksela 2019,https://www.ccbe.eu/fileadmin/speciality_distribution/public/documents/DEONTOLOGY/DEON_CoC/EN_DEON_CoC.pdf (dostęp: 5.02.2026 r.) [Google Scholar]
  26. CCBE, Guide on the Use of Generative AI by Lawyers, 2.10.2025 r.,https://www.ccbe.eu/fileadmin/speciality_distribution/public/documents/IT_LAW/ITL_Guides_recommendations/EN_ITL_20251002_CCBE-guide-on-the-use-of-the-use-of-generative-AI-for-lawyers.pdf (dostęp: 4.02.2025 r.) [Google Scholar]
  27. CNB, Utilisation des systèmes d’intelligence artificielle générative: guide pratique, 1re éd., septembre 2024,https://encyclopedie.avocat.fr/GEIDEFile/CNB_GT_IntelligenceArtificielle_2024.pdf (dostęp: 5.02.2026 r.) [Google Scholar]
  28. Grupa ekspertów wysokiego szczebla ds. sztucznej inteligencji, Wytyczne w zakresie etyki dotyczące godnej zaufania sztucznej inteligencji, Bruksela 2019,https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2014_2019/plmrep/COMMITTEES/JURI/DV/2019/11-06/Ethics-guidelines-AI_PL.pdf (dostęp: 9.02.2026 r.) [Google Scholar]
  29. Kodeks Etyki Prawników Europejskich, https://www.brrp.pl/pdf/Kodeks_Etyki_Prawnik%C3%B3w_Europejskich.pdf (dostęp: 5.02.2026 r.) [Google Scholar]
  30. Model Code of Conduct for European Lawyers,https://www.ccbe.eu/fileadmin/speciality_distribution/public/documents/DEONTOLOGY/DEON_CoC/EN_DEONTO_2021_Model_Code.pdf (dostęp: 5.02.2026 r.) [Google Scholar]
  31. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z dnia 13.06.2024 r. w sprawie sztucznej inteligencji (Dz.Urz. UE L 2024, poz. 1689) [Google Scholar]
  32. Uchwała nr 20/2014 Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 22.11.2014 r., https://www.nra.pl/admin/wgrane_dokumenty/UCHWALA_Nr_20-2014.pdf (dostęp: 5.02.2026 r.) [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.