Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
Przegląd Prawa Wyznaniowego

Tom 15 (2023)

Artykuły

Powiernicze nabycie nieruchomości rolnej przez osobę prawną związku wyznaniowego

  • Marek Strzała
DOI: https://doi.org/10.34888/ppw.2023.197-212  [Google Scholar]
Opublikowane: 29.12.2023

Abstrakt

Ustawa z 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego, poczynając od nowelizacji w 2016 roku, przewiduje, że nieruchomości rolne mogą nabywać wyłącznie rolnicy indywidualni. Ustawodawca uczynił jednak wyjątek w odniesieniu do „osób prawnych działających na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania”. Wspomniane wyłączenie otwiera możliwość tzw. powierniczego (fiducjarnego) nabywania przez osoby prawne związków wyznaniowych nieruchomości rolnych. Praktyczne zastosowanie takiego nabycia ograniczają jednak: prawo pierwokupu (względnie prawo nabycia) nieruchomości rolnej przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (zarówno na etapie nabycia, jak i zbycia przez osobę prawną związku wyznaniowego), obowiązek prowadzenia gospodarstwa rolnego przez pięć lat od chwili nabycia nieruchomości rolnej, zakaz zbywania oraz oddawania w tym okresie nabytej nieruchomości rolnej w posiadanie innym podmiotom. Zarazem prawo własne wspólnot religijnych niejednokrotnie przewiduje szereg dodatkowych wymogów w odniesieniu do czynności prawnych mających za swój przedmiot nieruchomości (w tym nieruchomości rolne). Wszystko powyższe znacząco zmniejsza atrakcyjność zawierania umów powierniczego nabycia nieruchomości rolnych przez osoby prawne związków wyznaniowych, nie można jednak wykluczyć, że w konkretnym układzie okoliczności może dojść do takiego zakupu.

Bibliografia

  1. Bieluk J., Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego. Komentarz, Warszawa 2019. [Google Scholar]
  2. Blajer P., Neue Regelungen über den Grundstücksverkehr in Polen: Rückkehr in die Vergangenheit?, „Przegląd Prawa Rolnego” 2016, nr 1 (18), s. 65–79. [Google Scholar]
  3. Blajer P., Umowy handlowe w działalności rolniczej [w:] Prawo umów handlowych, red. M. Stec, Warszawa–Kraków 2020, s. 1019–1144. [Google Scholar]
  4. Blajer P., Gonet W., Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego. Komentarz, Warszawa 2020. [Google Scholar]
  5. Brożyniak R., Winiarczyk-Kossakowska M., Mniejszości wyznaniowe w Polsce. Prawo wewnętrzne (statutowe), Warszawa 2014. [Google Scholar]
  6. Czech T., Kształtowanie ustroju rolnego. Komentarz, Warszawa 2022. [Google Scholar]
  7. Gniewek E., Nabycie i utrata własności [w:] System prawa prywatnego, t. 3: Prawo rzeczowe, red. E. Gniewek, Warszawa 2020, s. 253–409. [Google Scholar]
  8. Gurgul S., Powiernicze (fiducjarne) zlecenie nabycia własności nieruchomości, „Nieruchomości” 2014, nr 8, s. 9–12. [Google Scholar]
  9. Kennedy R.T., The temporal goods of the Church [w:] New commentary on the Code of Canon Law, red. J.P. Beal, J.A. Coriden, T.J. Green, New York 2000, s. 1449–1525. [Google Scholar]
  10. Kłos A., Umowa powiernictwa w prawie polskim, „Państwo i Społeczeństwo” 2015, t. 15, nr 1, s. 69–86. [Google Scholar]
  11. Maj K., Zmiany w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego obowiązujące od dnia 30 kwietnia 2016 r., „Krakowski Przegląd Notarialny” 2016, t. 1, nr 2, s. 49–106. [Google Scholar]
  12. Strzała M., Oświadczenie woli wyznaniowej osoby prawnej, Kraków 2019. [Google Scholar]
  13. Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego. Komentarz, red. K. Borówka i in., Gdańsk 2016. [Google Scholar]
  14. Walencik D., Nabywanie dóbr doczesnych przez osoby prawne Kościoła katolickiego w świetle prawa polskiego i prawa kanonicznego, „Studia z Prawa Wyznaniowego” 2005, t. 7, s. 157–179. [Google Scholar]
  15. Wojciechowski P. [w:] Prawo rolne. Obrót nieruchomościami rolnymi. Komentarz, red. P. Popardowski, Warszawa 2021. [Google Scholar]
  16. Wojciechowski P., Nabywanie nieruchomości rolnych przez kościelne i wyznaniowe osoby prawne w świetle ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, „Studia Iuridica” 2021, nr 87, s. 495–514. [Google Scholar]
  17. Zaradkiewicz K., Powiernicze przeniesienie własności nieruchomości w obrocie konsumenckim, „Nieruchomości@” 2021, nr 1, s. 9–28. [Google Scholar]
  18. ŹRÓDŁA PRAWA [Google Scholar]
  19. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o stosunku Państwa do Wschodniego Kościoła Staroobrzędowego, nie posiadającego hierarchji duchownej, Dz. U. Nr 38 poz. 363 ze zm. [Google Scholar]
  20. Ustawa z dnia 21 kwietnia 1936 r. o stosunku Państwa do Karaimskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U. Nr 30 poz. 241 ze zm. [Google Scholar]
  21. Ustawa z dnia 21 kwietnia 1936 r. o stosunku Państwa do Muzułmańskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U. Nr 30 poz. 240 ze zm. [Google Scholar]
  22. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610. [Google Scholar]
  23. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1550 ze zm. [Google Scholar]
  24. Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1984. [Google Scholar]
  25. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 265. [Google Scholar]
  26. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1347 ze zm. [Google Scholar]
  27. Ustawa z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1726 ze zm. [Google Scholar]
  28. Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2587. [Google Scholar]
  29. Ustawa z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 43 ze zm. [Google Scholar]
  30. Ustawa z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w Rzeczypospolitej Polskiej, tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 483. [Google Scholar]
  31. Ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Rzeczypospolitej Polskiej, tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2616. [Google Scholar]
  32. Ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Chrześcijan Baptystów w Rzeczypospolitej Polskiej, tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 169 ze zm. [Google Scholar]
  33. Ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Rzeczypospolitej Polskiej, tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 85. [Google Scholar]
  34. Ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Polsko­katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 51. [Google Scholar]
  35. Ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej, tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1798. [Google Scholar]
  36. Ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła katolickiego Mariawitów w RP w Rzeczypospolitej Polskiej, tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 8. [Google Scholar]
  37. Ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w RP w Rzeczypospolitej Polskiej, tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 47. [Google Scholar]
  38. Ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej, tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 13. [Google Scholar]
  39. Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 507. [Google Scholar]
  40. Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 571. [Google Scholar]
  41. Ustawa z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, Dz. U. z 2016 r. poz. 585. [Google Scholar]
  42. ORZECZNICTWO [Google Scholar]
  43. Uchwała SN z 11 listopada 1983 r., III CZP 42/83, „OSPiKA” 1984/12 poz. 246. [Google Scholar]
  44. Wyrok SN z 9 września 2020 r., II CSK 757/18, „OSNC” 2021, nr 6 poz. 41. [Google Scholar]
  45. Postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach z 6 listopada 2023 r., II Ca 1090/23, LEX nr 3636090. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.

Podobne artykuły

1 2 3 > >> 

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.