Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Nr 2/82 (2024)

Artykuły

Change management in rural areas in light of programming and reporting documents as well as research findings

  • Irena Jędrzejczyk
Opublikowane: 22.12.2024

Abstrakt

Change management, as a key scientific category, in this article refers to the theory of regional development and the multi-level implementation of regional development policy. The process of change management in rural areas in Poland produces results, the identification and evaluation of which are divergent. In the public discussion, programme documents, reports and literature there are both very positive assessments and extremely negative diagnoses of the situation in rural areas and in Polish agriculture.
The aim of the article is to analyse opinions on changes taking place in Polish rural areas and to assess the effects of these changes expressed in various programme documents, reports, statistical studies and literature on the subject. The problem to be solved on the cognitive ground is the lack of unified criteria for assessing changes taking place in rural areas, a set of which would reflect a more objectivised picture of rural areas and would more faithfully reflect the mechanism of management of changes.
The study used the desk research method. Information already collected and processed by other researchers and authors of documents, including those produced for regional development policy, was used.
The analysis carried out provided an answer to the fundamental question of similarites and differences in the assessment of change in rural areas and in the effects of these changes.
Based on the results of the analysis, there is no single set of characteristics of an objective image of thr Polish countryside. As the review of evauations shows, this image evolves from an idyllic rurality, through over-optimistic forecasts of an increased affluence thanks to the support of European Union funds, to a picture of rural areas threatended by permanent marginalisation and serious indebtedness of rural and urban-rural municipalities in Poland.
Some rural areas, or even the greater part of them, classified as being at risk of marginalisation or permanently at risk of marginalisation, also decrease their development potential and increase their development gap with other areas as a result of the loss of their functions.
It is legitimate to continue research on the basis of further sources of available information and to polemicise the assessments contained therein.

Bibliografia

  1. Bański J., Przemiany polskiej wsi, Warszawa, PAN IGiPZ, 2010. [Google Scholar]
  2. Beigl P., Salhafer S., Wasserman G. et al., Prognozowanie zmian ilości i składu odpadów komunalnych, Materials of the 6th International Waste Management Forum “Efficiency of Waste Management”, Poznań 2001. [Google Scholar]
  3. Błoński K., Putek-Szeląg E., Wykorzystanie metody Propensity Score Matching w badanich typu Desk Research, “Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” 2018, nr 525. [Google Scholar]
  4. Chmielewska B., Zmiany infrastruktury społecznej w województwie mazowieckim w latach 2005–2020, Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowy Instytut Badawczy, “Mazowsze Studia Regionalne” 2022, nr 42. [Google Scholar]
  5. Christiansen K.M., Fischer C., Baseline projections of selected waste streams: Development of methodology. European Environmental Agency, Technical Report No. 28, Copenhagen 1999. [Google Scholar]
  6. Druk sejmowy nr 3670 o Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021 – uzasadnienie https://orka.sejm.gov.pl/Druki8ka.nsf/0/C3F575CEDD48D004C125843A0032CAAE/%24File/3670.pdf, access 12.11.2024. [Google Scholar]
  7. Dziemianowicz W., Gano K., Tarnacki J., Obszary strategicznej interwencji – w kierunku modyfikacji i usprawnienia terytorialnego wymiaru polityki regionalnej, “Biuletyn KPZK PAN” 2017, nr 268, Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju Polskiej Akademii Nauk. [Google Scholar]
  8. European Commission, The Programming Period 2014–2020. Guidance Document on Monitoring and Evaluation, European Regional Development Fund and Cohesion Fund. Concepts and Recommendations, 2014, http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/docoffic/2014/working/wd_2014_en.pdf, access 15.12.2017. [Google Scholar]
  9. European Commission, Performance, monitoring and evaluation of the European Regional Development Fund (ERDF), the Cohesion Fund (CF) and the Just Transition Fund (JTF) in 2021–2027, Evaluations Guidance Documents, Brussels, 8.7.2021 SWD(2021) 198 final, 2021, https://ec.europa.eu/regional_policy/sources/evaluation/performance2127/performance2127_swd.pdf, access 12.11.2024. [Google Scholar]
  10. GUS, Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021, Warszawa 2022, https://spis.gov.pl, access 12.11.2024. [Google Scholar]
  11. GUS, Obszary wiejskie w Polsce w 2022 roku, Warszawa, Olsztyn, 2024. [Google Scholar]
  12. GUS, Spis Powszechny – metodologia: maksymalna liczba ludności obszarów wiejskich wg założeń spisów powszechnych w wybranych krajach, Warszawa 2011. [Google Scholar]
  13. GUS, Wskaźniki dostępności terytorialnej mieszkańców Polski do wybranych obiektów użyteczności publicznej, Warszawa 2018. [Google Scholar]
  14. Gilg A.W. (ed.), Countryside Planning Yearbook 1985, Geo Books, 1.08.1985. [Google Scholar]
  15. Gilg A.W., Countryside Planning: The First Half Century, Taylor & Francis Ltd (14 January 1997 roku), 1997. [Google Scholar]
  16. Gilg A. W., Policies and Planning Mechanism: managing change in rural areas, in The Geography in Rural Change, ed. Brian Ilbery, London and New York, Routledge Taylor & Francis Group, 2014. [Google Scholar]
  17. Halfacree K., Talking about Rurality: social representation of the rural as expressed by residents of six English parishes, “Journal of Rural Studies” 1995, Vol. 11(1), Elsevier Science. [Google Scholar]
  18. Halfacree K., Of castles, bolt‐holes and rafts: ‘antiglobal’ affordances of ‘rurality’, “Culture Unbound” 2010, nr 2. [Google Scholar]
  19. Halfacree K., Heterolocal Identities? Counter‐Urbanisation, Second Homes, and Rural Consumption in the Era of Mobilities, “Population, Space and Place” 2012, Vol. 18, p. 209–224, online: 14 March 2011 in Wiley Online Library (wileyonlinelibrary.com), DOI: 10.1002/psp.665. [Google Scholar]
  20. Hekkert M.P., Joosten L.A.J., Worrell E., Analysis of the paper and wood flow in the Netherlands. Resources, “Conservation and Recycling” 2000, Vol. 30. [Google Scholar]
  21. Jalili Ghazi Zade M., Noori R., Prediction of Municipal Solid Waste Generation by Use of Artifical Neural Network: A case Study of Mashhad, “International Journal of Environmental Research” 2008, Vol. 2(1), 2008. [Google Scholar]
  22. Klimczak W., Kubiński G., Sikora-Wiśniewska E., Wykluczenie społeczne w Polsce. Wybrane zagadnienia, Wrocław, Exante, 2017. [Google Scholar]
  23. Kłodziński M., Główne funkcje polskich obszarów wiejskich z uwzględnieniem dezagraryzacji wsi i pozarolniczej działalności gospodarczej [in:] Rozwój obszarów wiejskich w Polsce, red. B. Kłos i D. Stankiewicz, “Studia BAS” 2010, nr 4(24). [Google Scholar]
  24. Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych, Sprawozdanie z działalności regionalnych izb obrachunkowych i wykonania budżetu przez jednostki samorządu terytorialnego w 2023 roku, Warszawa 2024, https://samorzad.pap.pl/kategoria/finanse/dlug-przecietnej-gminy-juz-srednio-15-tys-zl-na-mieszkanca, access 5.12.2024. [Google Scholar]
  25. Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2030, Uchwała nr 102 Rady Ministrów z dnia 17 września 2019 r. w sprawie przyjęcia Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030, M.P. z 2019, poz. 1060 [Google Scholar]
  26. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Krajowy Plan Odbudowy, https://www.kpo.gov.pl/, access 12.11.2024 [Google Scholar]
  27. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Stan negocjacji WRF i pakietu legislacyjnego Polityki Spójności 2021–2027, Warszawa, 13.11.2020. [Google Scholar]
  28. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Umowa Partnerstwa dla realizacji polityki spójności 2021–2027 w Polsce, Warszawa 2022. [Google Scholar]
  29. Rogers A., Castree N., Kitch R., A Dictionary of Human Geography, Oxford University Press, 2013, online version. [Google Scholar]
  30. Salhofer S., Graggaber M., Erhebung des kommunalen Abfallaufkommens und Untersuchung ausgewählter Sammelsysteme im Bundesland Salzburg, Project Report, Vienna 1999. [Google Scholar]
  31. Śleszyński P., Bański J., Degórski M. et al., Delimitacja obszarów strategicznej interwencji państwa: obszarów wzrostu i obszarów problemowych, “Prace Geograficzne” 2017, nr 260, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego, Polska Akademia Nauk, Warszawa. [Google Scholar]
  32. Śleszyński P., Bański J., Degórski M. et al., Aktualizacja delimitacji obszarów problemowych na 2018 rok, opracowano dla potrzeb programowania kolejnej perspektywy finansowej na lata 2021–2027 zgodnie z umową Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej z Instytutem Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN: “Delimitacja obszarów strategicznej interwencji państwa: obszarów wzrostu i obszarów problemowych według metodologii z 2016 r. w zakresie społecznych i ekonomicznych obszarów problemowych”, Warszawa 2019. [Google Scholar]
  33. Śleszyński P., Mazurek D., Obszary strategicznej interwencji, problemowe i funkcjonalne w dokumentach strategicznych szczebla krajowego i wojewódzkiego, “Studia Regionalne i Lokalne” 2020, nr 1(79). [Google Scholar]
  34. Tuulentie S., Settled tourists: second homes as a part of tourist life stories, “Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism” 2007, nr 7. [Google Scholar]
  35. Ustawa z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, Dz. U. 2023 poz. 226. [Google Scholar]
  36. Ustawa z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. 2023 poz. 1688. [Google Scholar]
  37. Wolański M., Ewaluacja wsparcia Obszarów Strategicznej Interwencji w latach 2014–2021, Warszawa, Wolański Sp. z o.o., 2023. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.

Podobne artykuły

1 2 3 > >> 

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.