Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
Biuletyn Stowarzyszenia Kanonistów Polskich

Tom 36 Nr 39 (2026)

Artykuły

Między obowiązywaniem a rekomendacją: o charakterze związania aktów w prawie kanonicznym

DOI: https://doi.org/10.32077/bskp.10533  [Google Scholar]
Opublikowane: 26.05.2026

Abstrakt

W artykule przedstawiono specyfikę kościelnych aktów prawnych, koncentrując się na problemie ich mocy obowiązującej. Postawiona hipoteza badawcza dotyczy pytania, czy każdy dokument wydany przez najwyższą władzę kościelną ma charakter prawnie wiążący sensu stricto, czy też jedynie zalecający. Celem opracowania jest wskazanie różnic pomiędzy poszczególnymi aktami kościelnymi oraz ocena tego, czy nazwa aktu pozostaje adekwatna do jego rzeczywistej mocy prawnej. W artykule dokonano klasyfikacji dokumentów kościelnych na normatywne, zalecająco-interpretacyjne oraz doktrynalno-duszpasterskie. Przedstawiono również kryteria umożliwiające rozpoznanie charakteru dokumentu, obejmujące m.in. nazwę, treść, język, cel, podmiot wydający oraz adresata. Analiza uwypukla trudności interpretacyjne wynikające z niejednoznacznego określenia charakteru prawnego dokumentów oraz wskazuje, że zastosowanie zaproponowanych kryteriów umożliwia rozróżnienie aktów wiążących od niewiążących. Badania przeprowadzono z wykorzystaniem metody dogmatyczno-prawnej oraz analizy źródeł prawa.

Bibliografia

  1. Augustyniak, Mariusz. 2014. „Miejsce i rola słuszności w prawie kościelnym.” Łódzkie Studia Teologiczne 23, nr 2:7-26. [Google Scholar]
  2. Carvajal Prieto, José A. 2003. Los directorios en el derecho canónico. Roma: Pontificia Università della Santa Croce. [Google Scholar]
  3. Dudziak, Jan. 2002. Prawo kanoniczne, I. Normy ogólne. Tarnów: Biblos. [Google Scholar]
  4. Dzierżon, Ginter. 2024. „The requirement of promulgation of non-legislative acts in the 1983 code of canon law.” Kościół i Prawo 13(26), nr 1:9-18. https://doi.org/10.18290/kip2024.1 [Google Scholar]
  5. Hemperek, Piotr, i Wojciech Góralski. 1995. „Historia źródeł i nauki prawa kanonicznego.” W Komentarz do kodeksu prawa kanonicznego z 1983 r., t. I, cz. I, 1-189. Lublin: Redakcja Wydawnictwa KUL. [Google Scholar]
  6. Kasprzak, Sylwester. 2005. „Teologiczny charakter prawa kanonicznego i jego porządkująca rola w społeczności Kościoła.” Roczniki Nauk Prawnych 15, nr 2:313-49. [Google Scholar]
  7. Kroczek, Piotr. 2016. „Czy system prawa kanonicznego może być wzorcem dla systemu prawnego federacji państw?” Prawo Kanoniczne 59, nr 2:73-87. http://dx.doi.org/10.21697/pk.2016.59.2.05 [Google Scholar]
  8. Kroczek, Piotr. 2017a. „Naturalizacja prawa kanonicznego w optyce prawodawczej.” Folia Iuridica 81, nr 2:17-28. https://doi.org/10.18778/0208-6069.81.02 [Google Scholar]
  9. Kroczek, Piotr. 2017b. „Kilka uwag do znowelizowanych Wytycznych Konferencji Episkopatu Polski w kontekście zasad techniki legislacyjnej oraz znowelizowanego art. 240 § 1 ko-deksu karnego.” Annales Canonici, nr 13:91-107. http://dx.doi.org/10.15633/acan.2221 [Google Scholar]
  10. Koźmiński, Krzysztof, i Paulina Konca. 2025. „The law of interpretation as a recipe for legal knowledge in the era of post-modernization of legislation.” The Theory and Practice of Legislation 14, nr 1:1-22. https://doi.org/10.1080/20508840.2025.2521177 [Google Scholar]
  11. Michowicz, Przemysław. 2023. „Problem multicentryczności systemu prawa kanonicznego.” Rocznik Nauk Prawnych 33, nr 4:83-98. http://doi.org/10.18290/rnp23334.5 [Google Scholar]
  12. Odachowski, Jarosław. 2018. „Znaczenie wytycznych w kontekście publicznego nadzoru nad rynkiem zamówień publicznych.” Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 540:267-87. https://doi.org/10.15611/pn.2018.540.19 [Google Scholar]
  13. Sitarz, Mirosław. 2004. Słownik prawa kanonicznego. Warszawa: Pax. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.