Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer

No. 5 (2025)

Glosy

A voice in the abortion debate as malicious obstruction of a religious worship. Commentary on the decision of the Supreme Court of October 27, 2023, V KK 432/22

  • Jan Kulesza
DOI: https://doi.org/10.54383/0031-0344.2025.05.7  [Google Scholar]
Published: 2025-05-26

Abstract

In the case in which the decision was issued, the defendant, acting at the time of the Holy Mass and during the homily, exhibited to the faithful congregated and to the clergy present at the church a placard with inscriptions articulating dissent with the judgment of the Constitutional Tribunal which curtailed the legality of abortion procedures. In the commented decision, the Supreme Court annulled the judgments of the lower courts that had deemed Articles 195 and 196 of the Penal Code inapplicable, thereby remanding the case for further examination. The Supreme Court justices criticised the lower courts for their failure to conduct a comprehensive analysis of the malicious conduct inherent in the offence of disrupting a public service of religious worship. However, the Court ought to have construed these provisions restrictively, rather than expansively. Furthermore, the Court failed to address the defendant's exercise of freedom of expression on an issue of societal concern, namely abortion. Such expressions warrant heightened safeguarding, thereby permitting minimal scope for state intervention.

References

  1. Andrejew Igor (w:) Kodeks karny z komentarzem, red. I. Andrejew, W. Świda, W. Wolter, Warszawa 1973 [Google Scholar]
  2. Bafia Jerzy (w:) Kodeks karny. Komentarz, red. J. Bafia, K. Mioduski, M. Siewierski, Warszawa 1977 [Google Scholar]
  3. Bek Dominika (w:) Prawo karne. Wykład akademicki, red. T. Dukiet-Nagórska, O. Sitarz, Warszawa 2021 [Google Scholar]
  4. Błachnio Adam, Art. 195 (w:) Kodeks karny. Komentarz, red. J. Majewski, LEX 2024 [Google Scholar]
  5. Bojarski Marek (w:) Prawo karne materialne. Część ogólna i szczególna, red. M. Bojarski, J. Giezek, Z. Sienkiewicz, Warszawa 2020 [Google Scholar]
  6. Budyn-Kulik Magdalena, 4.2.3.7. Złośliwość (w:) Umyślność w prawie karnym i psychologii. Teoria i praktyka sądowa, LEX 2015 [Google Scholar]
  7. Chybiński Olgierd (w:) Prawo karne. Część szczególna, red. O. Chybiński, W. Gutekunst, W. Świda, Wrocław–Warszawa 1980 [Google Scholar]
  8. Dębski Ryszard (w:) Prawo karne w zarysie. Część szczególna, red. J. Waszczyński, Łódź 1981 [Google Scholar]
  9. Filar Marian (w:) Kodeks karny. Komentarz, red. O. Górniok, Warszawa 2004 [Google Scholar]
  10. Gajdus Danuta (w:) Prawo karne. Zagadnienia teorii i praktyki, red. A. Marek, Warszawa 1986 [Google Scholar]
  11. Gardocki Lech, Prawo karne, Warszawa 2021 [Google Scholar]
  12. Garlicki Leszek (w:) Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Komentarz do artykułów 1–18, red. L. Garlicki, Warszawa 2010, t. 1 [Google Scholar]
  13. Góral Roman, Kodeks karny. Praktyczny komentarz, Warszawa 2005 [Google Scholar]
  14. Góral Roman, Kodeks karny. Praktyczny komentarz, Warszawa 1996 [Google Scholar]
  15. Gutekunst Włodzimierz (w:) Prawo karne. Część szczególna, red. O. Chybiński, W. Gutekunst, W. Świda, Wrocław–Warszawa 1980 [Google Scholar]
  16. Hypś Sławomir (w:) Prawo karne, red. A. Grześkowiak, K. Wiak, Warszawa 2020 [Google Scholar]
  17. Hypś Sławomir, Art. 195 (w:) Kodeks karny. Komentarz, red. A. Grześkowiak, K. Wiak, Legalis 2024 [Google Scholar]
  18. Janyga Wojciech, Art. 195 (w:) Kodeks karny. Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz do artykułów 117–221, red. M. Królikowski, R. Zawłocki, Legalis 2013, t. 1 [Google Scholar]
  19. Kamiński Ireneusz Cezary, Ograniczenia swobody wypowiedzi dopuszczalne w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Analiza krytyczna, Warszawa 2010 [Google Scholar]
  20. Kłączyńska Natalia, Art. 195 (w:) Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, red. J. Giezek, LEX 2014 [Google Scholar]
  21. Kozłowska-Kalisz Patrycja, Art. 195 (w:) Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, red. M. Mozgawa, LEX 2025 [Google Scholar]
  22. Kozłowska-Kalisz Patrycja, Kucharska-Derwisz Marzena, Przestępstwa przeciwko wolności sumienia i wyznania (w:) Prawnokarne aspekty wolności, red. M. Mozgawa, Kraków 2006 [Google Scholar]
  23. Kulesza Jan, Konstytucyjne i prawnokarne aspekty homofobicznej i transfobicznej mowy nienawiści, „Przegląd Konstytucyjny” 2024/3 [Google Scholar]
  24. Kulesza Jan, Mrowicki Marcin, Obraza uczuć religijnych a wolność wypowiedzi – glosa do wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 15 września 2022 r., 8257/13, Rabczewska przeciwko Polsce, „Europejski Przegląd Sądowy” 2023/2 [Google Scholar]
  25. Kulesza Jan, Głos w debacie nad aborcją jako złośliwe przeszkadzanie aktowi religijnemu. Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 1 sierpnia 2024 r., V KK 121/241, „Przegląd Sądowy” 2025 (w druku) [Google Scholar]
  26. Kulesza Jan, Glosa łączna do postanowień Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2023 r., V KK 432/22 oraz z dnia 1 sierpnia 2024 r., V KK 121/24, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2025 (w druku) [Google Scholar]
  27. Kulesza Jan (w:) Kodeks karny. Komentarz, red. J. Kulesza, Warszawa 2025 [Google Scholar]
  28. Lelental Stefan (w:) System Prawa Karnego, t. 4, cz. 2, O przestępstwach w szczególności, red. I. Andrejew, L. Kubicki, J. Waszczyński, Ossolineum 1985 [Google Scholar]
  29. Lelental Stefan, Popławski Henryk (w:) Prawo karne. Część szczególna II, red. O. Górniok, S. Lelental, H. Popławski, Gdańsk 1977 [Google Scholar]
  30. Lipiński Konrad, Art. 195 (w:) Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, red. J. Giezek, LEX 2021 [Google Scholar]
  31. Makarewicz Juliusz, Kodeks karny z komentarzem, Lwów 1938 [Google Scholar]
  32. Makarska Małgorzata, Przestępstwa przeciwko wolności sumienia i wyznania w Kodeksie karnym z 1997 roku, Lublin 2005 [Google Scholar]
  33. Paprzycki Rafał, Prawna ochrona wolności sumienia i wyznania, Warszawa 2015 [Google Scholar]
  34. Peiper Leon, Komentarz do Kodeksu karnego, Prawa o wykroczeniach, przepisów wprowadzających obie te ustawy, Kraków 1936 [Google Scholar]
  35. Petasz Paweł, Przemiany karnoprawnej ochrony wolności sumienia i wyznania w Polsce, Gdańsk 2020 [Google Scholar]
  36. Petasz Paweł, Wolność religijna w Polsce i jej karnoprawna ochrona na gruncie art. 195 Kodeksu karnego z 1997 roku, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2005/1 [Google Scholar]
  37. Piórkowska-Flieger Joanna, Art. 195 (w:) Kodeks karny. Komentarz, red. T. Bojarski, LEX 2016 [Google Scholar]
  38. Sobczak Jacek, Art. 195 (w:) Kodeks karny. Komentarz, red. R.A. Stefański, Legalis 2024 [Google Scholar]
  39. Sroka Tomasz, Art. 195 (w:) Kodeks karny. Kodeks karny. Część szczególna, t. 1, Komentarz do artykułów 117–221, red. M. Królikowski, R. Zawłocki, Legalis 2023 [Google Scholar]
  40. Stefański Ryszard Andrzej, Prawo karne materialne. Część szczególna, Warszawa 2009 [Google Scholar]
  41. Stefański Ryszard Andrzej, Przestępstwo złośliwego przeszkadzania wykonywaniu aktu religijnego (art. 195 § 1 k.k.), „Prokuratura i Prawo” 2005/2 [Google Scholar]
  42. Śliwowski Jerzy, Prawo karne, Warszawa 1975 [Google Scholar]
  43. Warylewski Jarosław (w:) System Prawa Karnego, t. 10, Przestępstwa przeciwko dobrom indywidualnym, red. J. Warylewski, Warszawa 2016 [Google Scholar]
  44. Wiśniewski Adam, Koncepcja marginesu oceny w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, Gdańsk 2008 [Google Scholar]
  45. Wojciechowska Janina, Art. 195 (w:) Kodeks karny. Część szczególna, t. 1, Komentarz do artykułów 117–221, red. A. Wąsek, Legalis 2010 [Google Scholar]
  46. Wojciechowski Janusz, Kodeks karny z krótkim komentarzem praktycznym, Skierniewice 1992 [Google Scholar]
  47. Wojciechowski Janusz, Kodeks karny. Komentarz. Orzecznictwo, Warszawa 2002 [Google Scholar]
  48. Wróbel Włodzimierz, Art. 195 (w:) Kodeks karny. Część szczególna, t. 2, cz. 1, Komentarz do art. 117–211a, red. W. Wróbel, A. Zoll, LEX 2017 [Google Scholar]
  49. Zgoliński Igor, Art. 195 (w:) Kodeks karny. Komentarz, red. V. Konarska-Wrzosek, LEX 2023 [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.