Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
Przegląd Prawa Wyznaniowego

Tom 16 (2024)

Artykuły

Wolność religijna i wolność sumienia lekarzy po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 października 2015 r. (K 12/14) wobec Evidence-Based Medicine

  • Aleksandra Drozd
DOI: https://doi.org/10.34888/ppw.2024.31-53  [Google Scholar]
Opublikowane: 31.12.2025

Abstrakt

Artykuł prezentuje ujęcie problemu wolności religijnej i wolności sumienia lekarzy w Polsce. Ważnym odniesieniem będzie tu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 7 października 2015 r., sygn. akt K 12/14. Rozważania koncentrują się na wolności religijnej i wolności sumienia odmawiających wykonania zabiegu aborcji, ale także na skuteczności ewentualnych roszczeń powstałych w wyniku odmowy wykonania zabiegu przerwania ciąży. W artykule zaprezentowano także bardzo niepokojące zjawisko, obserwowane nie tylko w Polsce, jakim jest tranzycja płci, zwłaszcza gdy dotyczy osób niepełnoletnich. Oznacza to powstanie kolejnego pola do eksploatacji klauzuli sumienia przez lekarzy, w sferze determinowanej jednak poglądami naukowymi i tzw. evidence-based medicine.

Bibliografia

  1. Abramowicz A., Uzewnętrznianie symboli religijnych w miejscu pracy w świetle orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie Eweida i inni v. Zjednoczone Królestwo [w:] Aktualne problemy wolności myśli, sumienia i religii, red. P. Stanisz, A.M. Abramowicz, M. Czelny, M. Ordon, M. Zawiślak, Lublin 2015. [Google Scholar]
  2. Bosek L., Prawo osobiste do odmowy działania sprzecznego z własnym sumieniem – na przykładzie lekarza, „Forum Prawnicze” 2014, nr 1. [Google Scholar]
  3. Bosek L., Problem zakresowej niekonstytucyjności art. 39 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty [w:] Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej – aspekty etyczne i prawne, red. P. Stanisz, J. Pawlikowski, M. Ordon, Lublin 2014. [Google Scholar]
  4. Brzozowski W., Prawo lekarza do sprzeciwu sumienia (po wyroku Trybunału Konstytucyjnego), PiP 2017, nr 7. [Google Scholar]
  5. Dobrowolska B., Sprzeciw sumienia w praktyce pielęgniarki i położnej. Analiza rozwiązań Polskich i wybranych rozwiązań europejskich, „Studia z Prawa Wyznaniowego” 2013, nr 16. [Google Scholar]
  6. Hucał M., Europejski Trybunał Praw Człowieka – obrońca czy agresor w kontekście praw osób wierzących [w:] Aktualne problemy wolności myśli, sumienia i religii, red. P. Stanisz, A.M. Abramowicz, M. Czelny, M. Ordon, M. Zawiślak, Lublin 2015. [Google Scholar]
  7. Justyński T., Poczęcie i urodzenie się dziecka jako źródło odpowiedzialności cywilnej, Kraków 2003. [Google Scholar]
  8. Kmieciak B., Między chromosomem a paragrafem. Transseksualizm w ujęciu prawnym, społecznym i medycznym, Warszawa 2021. [Google Scholar]
  9. Nawrot O., Glosa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 października 2015 r. (sygn. akt K 12/14), „Przegląd Sejmowy” 2016, nr 4. [Google Scholar]
  10. Nawrot O., Klauzula sumienia w zawodach medycznych w świetle standardów Rady Europy, ,,Zeszyty Prawnicze Biura Analiz Sejmowych” 2012, nr 3. [Google Scholar]
  11. Nawrot O., Prawa człowieka, sprzeciw sumienia i państwo prawa [w:] Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej – aspekty etyczne i prawne, red. P. Stanisz, J. Pawlikowski, M. Ordon, Lublin 2014. [Google Scholar]
  12. Nesterowicz M., Karczewska-Kamińska N., Prawa pacjenta do świadczeń medycznych a prawo lekarzy (szpitali) i osób z innych zawodów medycznych do klauzuli sumienia, „Prawo i Medycyna” 2015, nr 2. [Google Scholar]
  13. Nesterowicz M., Karczewska-Kamińska N., Prawa pacjenta w kontekście odmowy udzielenia świadczeń medycznych przez lekarza lub szpital (w związku z klauzulą sumienia) [w:] Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej – aspekty etyczne i prawne, red. P. Stanisz, J. Pawlikowski, M. Ordon, Lublin 2014. [Google Scholar]
  14. Orzeszyna K., Dignity as a source of human rights [w:] K. Orzeszyna, M. Skwarzyński, R. Tabaszewski, International Human Rights Law, Warszawa 2023. [Google Scholar]
  15. Pawlikowski J., Prawo do sprzeciwu sumienia w ramach legalnej opieki medycznej. Rezolucja nr 1763 Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z dnia 7 października 2010 r., „Studia z Prawa Wyznaniowego” 2011, t. 14. [Google Scholar]
  16. Pawlikowski J., Prawo do wyrażania sprzeciwu sumienia przez personel medyczny – problemy etyczno-prawne, Kraków 2014. [Google Scholar]
  17. Pawlikowski J., Spór o klauzulę sumienia z perspektywy celów medycyny i etyki lekarskiej [w:] Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej – aspekty etyczne i prawne, red. P. Stanisz, J. Pawlikowski, M. Ordon, Lublin 2014. [Google Scholar]
  18. Pawlikowski J., Więcej wolności sumienia dla lekarzy – skutki orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, „Medycyna Praktyczna” 2015. [Google Scholar]
  19. Sitek M., Treść praw człowieka w dobie globalnych determinantów egzogennych, Teka Kom. Praw. – OL PAN 2018, t. XI, nr 2. [Google Scholar]
  20. Skwarzyński M., Definicja praw człowieka [w:] K. Orzeszyna, M. Skwarzyński. R. Tabaszewski, Prawo międzynarodowe praw człowieka, Warszawa 2022. [Google Scholar]
  21. Skwarzyński M., Korzystanie z klauzuli sumienia, jako realizacja wolności wewnętrznej czy/i zewnętrznej, „Opolskie Studia Administracyjno-Prawne” 2015, t. 13, nr 4. [Google Scholar]
  22. Skwarzyński M., Korzystanie ze sprzeciwu sumienia w kontekście zasady równouprawnienia i kryterium zawodu, „Studia z Prawa Wyznaniowego” 2016, nr 19. [Google Scholar]
  23. Skwarzyński M., Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w zakresie klauzuli sumienia [w:] Aktualne problemy wolności myśli, sumienia i religii, red. P. Stanisz, A.M. Abramowicz, M. Czelny, M. Ordon, M. Zawiślak, Lublin 2015. [Google Scholar]
  24. Skwarzyński M., Podmiotowość prawna i godność dziecka w systemie praw człowieka a problem aborcji [w:] Prawo do życia, red. W. Lis, Warszawa 2022. [Google Scholar]
  25. Skwarzyński M., Współoddziaływanie ius cogens i soft law w prawie międzynarodowym w kontekście sprzeciwu sumienia [w:] Ius cogens – soft law, dwa bieguny prawa międzynarodowego publicznego, red. B. Kuźniak, M. Ingelevič-Citak, Kraków 2017. [Google Scholar]
  26. Skwarzyński M., Sprzeciw sumienia w europejskim i krajowym systemie ochrony praw człowieka, „Przegląd Sejmowy” 2013, nr 6. [Google Scholar]
  27. Stanisz, P., Klauzula sumienia [w:] A. Mezglewski, H. Misztal, P. Stanisz, Prawo wyznaniowe, Warszawa 2011. [Google Scholar]
  28. Stanisz, P., Konstytucyjny status prawa do sprzeciwu sumienia (uwagi na kanwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 7 października 2015 r., K. 12/14) [w:] Tendencje rozwojowe indywidualnego i zbiorowego prawa pracy. Księga Jubileuszowa Profesora Grzegorza Goździewicza, red. M. Szabłowska-Juckiewicz, B. Rutkowska, A. Napiórkowska, Toruń 2017. [Google Scholar]
  29. Sztychmiler R., Klauzula sumienia w ochronie życia i zdrowia w prawie Trzeciej Rzeczypospolitej [w:] Polityka wyznaniowa a prawo III Rzeczypospolitej, red. M. Skwarzyński, P. Steczkowski, Lublin 2016. [Google Scholar]
  30. Sztychmiler R., Nowa interpretacja klauzuli sumienia [w:] Aktualne problemy wolności myśli, sumienia i religii, red. P. Stanisz, A.M. Abramowicz, M. Czelny, M. Ordon, M. Zawiślak, Lublin 2015. [Google Scholar]
  31. Szudejko P., Zakres klauzuli sumienia. Glosa do wyroku TK z dnia 7 października 2015 r., K 12/14, GSP-Prz.Orz. 2016, nr 3. [Google Scholar]
  32. Wallien M.S.C., Psychosexual outcome of gender-dysphoric children, „Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry” 2008. [Google Scholar]
  33. Zielińska E., Klauzula sumienia, „Prawo i Medycyna” 2003, nr 13. [Google Scholar]
  34. Zoll A., Klauzula sumienia [w:] Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej – aspekty etyczne i prawne, red. P. Stanisz, J. Pawlikowski, M. Ordon, Lublin 2014. [Google Scholar]
  35. Zoll A., Prawo lekarza do odmowy udzielenia świadczeń zdrowotnych i jego granice, ,,Prawo i Medycyna” 2003, nr 13. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.

Podobne artykuły

1 2 3 > >> 

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.