Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
Biuletyn Stowarzyszenia Kanonistów Polskich

Online First

Artykuły

Syllogomania jako przyczyna nieważności zgody małżeńskiej. Aspekty substancjalne

DOI: https://doi.org/10.32077/bskp.10312  [Google Scholar]
Opublikowane: 15.01.2026

Abstrakt

Celem artykułu jest ukazanie, w jaki sposób syllogomania (zaburzenie z gromadzeniem) może w konkretnych sytuacjach prowadzić do niezdolności konsensualnej do zawarcia małżeństwa w rozumieniu kan. 1095, 3° Kodeksu Prawa Kanonicznego oraz jakie konsekwencje rodzi to dla praktyki sądów kościelnych. W części psychiatrycznej przedstawiono główne cechy kliniczne zaburzenia, jego możliwe podłoże osobowościowe i organiczne oraz związane z nim deficyty w zakresie organizacji życia codziennego, relacji interpersonalnych i funkcjonowania rodzinnego. W części kanonistycznej zarysowano ewolucję wykładni kan. 1095, ze szczególnym uwzględnieniem autonomii normy z 3° oraz pojęcia „istotnych obowiązków małżeńskich” w perspektywie bonum coniugum. Następnie omówiono wybrane wątki orzecznictwa Roty Rzymskiej dotyczącego zaburzeń osobowości i niezdolności do wspólnego życia, które mogą być zastosowane do przypadków poważnej syllogomanii. Artykuł kończą wnioski dogmatyczne, mające pomóc w unikaniu zarówno patologizowania zwykłych trudności, jak i bagatelizowania zaburzeń, które mogą stanowić ratio facti tytułu nieważności małżeństwa.

Bibliografia

  1. Bianchi, Paolo. 2007. „Disturbi di personalità e capacità matrimoniale.” Ius Ecclesiae 19:545-66. https://dx.doi.org/10.1400/91937 [Google Scholar]
  2. Catozzella, Francesco, i Giuseppe Erlebach (red.). 2023. Le Allocuzioni dei Sommi Pontefici alla Rota Romana (1939–2023). Città del Vaticano: Libreria Editrice Vaticana. [Google Scholar]
  3. Cynkier, Przemysław. 2020. „Psychiczne przeszkody w zawarciu małżeństwa – opiniowanie sądowo-psychiatryczne. Cz. II.” Psychiatria Polska 54, nr 1:163-75. https://dx.doi.org/10.12740/PP/OnlineFirst/89924 [Google Scholar]
  4. Czarnota-Kuczyńska, Julia, Katarzyna Cichoń, Małgorzata Chyćko, i in. 2024. „Diogenes syndrome – causes and treatment of pathological hoarding and self neglect.” Journal of Education, Health and Sport 58:210-24. https://dx.doi.org/10.12775/JEHS.2024.58.015 [Google Scholar]
  5. Dzierżon, Ginter. 2002. Niezdolność do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich w kan. 1095, 3 KPK. Studium prawno-doktrynalne. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. [Google Scholar]
  6. Franceschi, Héctor, i Miguel Ángel Ortiz (red.). 2013. Discrezione di giudizio e capacità di assumere. La formulazione del canone 1095. Milano: Giuffrè. [Google Scholar]
  7. Góralski, Wojciech. 1991. Kanoniczna zgoda małżeńska (kanony 1095–1107). Gdańsk: Wydawnictwo Prawnicze i Ekonomiczne „Lex”. [Google Scholar]
  8. Keating, John R. 1964. The Bearing of Mental Impairment on the Validity of Marriage: An Analysis of Rotal Jurisprudence. Roma: Gregorian University Press. [Google Scholar]
  9. Kraiński, Wiesław. 2020. „Personality Disorders as a Cause of the Invalidation of Catholic Marriage in Poland.” The Person and the Challenges 10, nr 1:193-213. https://dx.doi.org/10.15633/pch.3617 [Google Scholar]
  10. Proctor, Carmel, i Sakib Rahman. 2022. „The Etiopathogenesis of Diogenes Syndrome.” International Journal of Psychiatry 7, nr 1:10-13. https://dx.doi.org/10.33140/IJP.07.01.02. [Google Scholar]
  11. Ryguła, Piotr. 2004. „Caput nullitatis w przypadku zaburzeń psychicznych w pracach Johna R. Keatinga.” Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 37, nr 1:139-52. [Google Scholar]
  12. Sapota, Karolina, i Tadeusz Nasierowski. 2019. „Zbieractwo a uszkodzenie móżdżku. Opis przypadku.” Psychiatria Polska 53, nr 1:161-66. https://dx.doi.org/10.12740/PP/89994 [Google Scholar]
  13. Snowdon, John. 2007. „Severe Domestic Squalor: A Review.” International Psychogeriatrics 19, nr 1:37-51. https://dx.doi.org/10.1017/S1041610206004236 [Google Scholar]
  14. Stankiewicz, Antoni. 2013. „Il senso della capacità di assumere di cui al can. 1095, 3°.” W Discrezione di giudizio e capacità di assumere. La formulazione del canone 1095, red. Héctor Franceschi i Miguel Á. Ortiz, 169-94. Milano: Giuffrè. [Google Scholar]
  15. Sztychmiler, Ryszard. 1997. Istotne obowiązki małżeńskie. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Teologii Katolickiej. [Google Scholar]
  16. Vitale, Antonio. 2024. „L’incapacità relativa a contrarre matrimonio ex can. 1095 n. 3 nella recente giurisprudenza rotale.” Ius in itinere, 18 lipca 2024. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.