Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
Nagłówek strony

Tom 24 (2025)

Artykuły naukowe

Ap 18,4 na tle tradycji o ucieczce chrześcijan do Pelli

Opublikowane: 12.03.2026

Abstrakt

W prezentowanym artykule autor poszukuje odpowiedzi na możliwe związki między znajdującym się w Ap 18,4 wezwaniem do opuszczenia Babilonu a tradycją o ucieczce chrześcijan do Pelli w związku z tzw. wojną żydowską (66–70 AD). Analiza status quaestionis pokazała, że badacze pomijają istnienie takiego związku. Powodem tego jest interpretacja Babilonu/Wielkiej Nierządnicy jako metafory imperialnego Rzymu. W opinii autora artykułu wiązanie Babilonu z Rzymem rodzi szereg problemów, zwłaszcza że w Ap 17–18 pojawia się inna metafora – Bestii – która wskazuje na Rzym. Odwołując się do współczesnych badań, autor przyjmuje, że Wielka Nierządnica to Jerozolima uosabiająca cały Izrael w I wieku po Chrystusie. Analiza tekstów starożytnych ze środowiska chrześcijańskiego pozwala na dostrzeżenie pewnych elementów wspólnych, które pozwalają przyjąć, że w początkach chrześcijaństwa istniała tradycja o ucieczce chrześcijan do Pelli. Tradycja ta zawiera trzy elementy: 1) wzmiankę o fakcie ucieczki chrześcijan z Jerozolimy; 2) wzmiankę o udaniu się w jakieś bezpieczne miejscu w kraju (co może wskazywać na Pellę); 3) wzmiankę o zniszczeniu Jerozolimy, które nastąpiło niedługo po ucieczce. Powyższe elementy dostrzegalne są także w Ap 18.

Bibliografia

  1. Apocalypse de Baruch. Introduction, traduction du syriaque et commentaire by P. Bogaert. Tome II (SCh 145), Paris 1969. [Google Scholar]
  2. Aune D. E., Revelation 6-16 (WBC 52b), Nashville 1998. [Google Scholar]
  3. Aune D. E., Revelation 17-22 (WBC 52c), Dallas 1998. [Google Scholar]
  4. Bach R., Die Aufforderungen zur Flucht und zum Kampf im alttestamentlichen Prophetenspruch (WMANT 9), Neukirchen 1962. [Google Scholar]
  5. Baltzer K., Deutero-Isaiah: A Commentary on Isaiah 40-55 (Hermeneia), tłum. M. Kohl, Minneapolis 1999. [Google Scholar]
  6. Barker M., The Revelation of Jesus Christ, Edinburgh 2000. [Google Scholar]
  7. Beagley A. J., The „Sitz im Leben” of the Apocalypse with Particular Reference to the Role of the Church’s Enemies (BZNW 50), Berlin – New York 1987. [Google Scholar]
  8. Beale G. K., The Book of Revelation. A Commentary on the Greek Text (NIGTC), Grand Rapids 1999. [Google Scholar]
  9. Berges U., Jesaja 40-48 (HThKAT), Freiburg – Basel – Wien 2008. [Google Scholar]
  10. Boring M. E., Revelation (Int), Louisville 1989. [Google Scholar]
  11. Campbell G., Antithetical Feminine-Urban Imagery and a Tale of Two Women-Cities in the Book of Revelation, „Tyndale Bulletin” 55(2004), s. 81–108. [Google Scholar]
  12. Corsini E., Apocalisse prima e dopo, Torino 1980. [Google Scholar]
  13. Court J. M., Myth and History in the Book of Revelation, Atlanta 1979. [Google Scholar]
  14. Desprez P. S., Daniel and John: The Apocalypse of the Old and that of the New Testament, London 1878. [Google Scholar]
  15. Epiphanius’ Treatise on Weights and Measures. The Syriac Version, ed. J. E. Dean, Chicago 1935. [Google Scholar]
  16. Euzebiusz z Cezarei, Historia Kościelna, tłum. A. Caba na podstawie tłumaczenia ks. A. Lisiec­kiego, opr. H. Pietras, Kraków 2013. [Google Scholar]
  17. Fanning B., Revelation (ZECNT), Grand Rapids 2020. [Google Scholar]
  18. Gentry K. L., The Divorce of Israel. A Redemptive-Historical Interpretation of Revelation. Volume II: Revelation 10:1–22:21, Acworth 2024. [Google Scholar]
  19. Gregg S., Revelation: Four Views. A Parallel Commentary, Nashville 1997. [Google Scholar]
  20. Józef Flawiusz, Wojna żydowska, tłum. J. Radożycki, Poznań 1980. [Google Scholar]
  21. Kistemaker S. J., Exposition of the Book of Revelation (NTC 20), Grand Rapids 2001. [Google Scholar]
  22. Koester C. R., Revelation: A New Translation with Introduction and Commentary (AB 38a), New Haven – London 2014. [Google Scholar]
  23. Koester C. R., The Origin and Significance of the Flight to Pella Tradition, „Catholic Biblical Quarterly” 51(1989), s. 90–106. [Google Scholar]
  24. Krodel G. A., Revelation (ACNT), Minneapolis 1989. [Google Scholar]
  25. Ladd G. E., A Commentary on the Revelation of John, Grand Rapids 1972. [Google Scholar]
  26. Lüdemann G., Die Nachfolger der Jerusalemer Urgemeinde. Analyse der Pella-Tradition, w: tenże, Paulus, der Heidenapostel. Band II. Antipaulinismus im frühen Christentum, Göttingen 1983, s. 265–286. [Google Scholar]
  27. Massyngberde Ford J., Revelation. Introduction, Translation, and Commentary (AB 38), New Haven – London 2008. [Google Scholar]
  28. Malina B. J., Pilch J. J., Social-Science Commentary on the Book of Revelation, Minneapolis 2000. [Google Scholar]
  29. Mayo P. L., „Those who call themselves Jews”. The Church and Judaism in the Apocalypse of John, Eugene 2006. [Google Scholar]
  30. Minear P. S., I Saw a New Earth. An Introduction to the Visions of the Apocalypse, Washington – Cleveland 1968. [Google Scholar]
  31. Moloney F. J., The Apocalypse of John: A Commentary, Grand Rapids 2020. [Google Scholar]
  32. Mounce R. H., The Book of Revelation (NICNT), Grand Rapids 19973. [Google Scholar]
  33. Mussies G., The Morphology of Koine Greek as Used in the Apocalypse of St. John. A Study in Bilingualism (NovTSup 27), Leiden 1971. [Google Scholar]
  34. Osborne G. R., Revelation (BECNT), Grand Rapids 2002. [Google Scholar]
  35. Provan I., Foul Spirits, Fornication and Finance: Revelation 18 form an Old Testament Perspective, „Journal for the Study of the New Testament” 64 (1996), s. 81–100. [Google Scholar]
  36. Satake A., Die Offenbarung des Johannes (KEK 16), Göttingen 2008. [Google Scholar]
  37. Schüssler Fiorenza E., Revelation: Vision of a Just World, Minneapolis 1991. [Google Scholar]
  38. Schreiner T. R., Revelation (BECNT), Grand Rapids 2023. [Google Scholar]
  39. Strecker G., Das Judenchristentum in den Pseudoklementinen (TU 70), Berlin 19812. [Google Scholar]
  40. Tacyt, Dzieła, z języka łacińskiego przeł. S. Hammer, Warszawa 2004. [Google Scholar]
  41. The Panarion of Epiphanius of Salamis. Book I (Sects 1–46). Second Edition Revised and Expanded (Nag Hammadi and Manichean Studies 63), translated by Frank Wiliams, Leiden – Boston 2009. [Google Scholar]
  42. Water R. van de, Reconsidering the Beast from the Sea (Rev 13,1), „New Testament Studies” 46(2000), s. 245–261. [Google Scholar]
  43. Wenham G. J., Genesis 15–50 (WBC 2), Dallas 1994. [Google Scholar]
  44. Witherington B., III, Revelation, Cambridge 2003. [Google Scholar]
  45. Witulski T., Die vier ‘apokalyptischen Reiter’ Apk 6,1-8. Ein Versuch ihrer zeitgeschichtlichen (Neu-)Interpretation (BThSt 154), Neukirchen–Vluyn 2015. [Google Scholar]
  46. Yarbro Collins A., Crisis and Catharsis: The Power of the Apocalypse, Philadelphia 1984. [Google Scholar]
  47. Yarbro Collins, The Political Perspective of the Revelation to John, „Journal of Biblical Literature” 96(1977), s. 241–256. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.