Implikacje teologiczne w twórczości motetowej na przykładzie Ave Maria (…) Virgo serena Josquina des Prés



Abstrakt

W niniejszym artykule zostały ukazane implikacje teologicznych dostrzegalne w twórczości jednego z najbardziej znanych motetów flamandzkiego kompozytora okresu renesansu Josquina des Prés na przykładzie motetu Ave Maria (. . . ) Virgo serena. Jest to jedna z najdoskonalszych kompozycji swoich czasów. Motet jest 4-głosowaą kompozycją do tekstu łacińskiego. Źródłem tego tekstu jest najprawdopodobniej modlitwa ku czci Maryi, Matki Bożej Łaskawej. Kompozycja przedstawia ważne sceny z życia Maryi. Każda strofa ma inny sposób opracowania. Możemy doszukać się w tym dziele pewnych treści i tematów teologicznych, które dotyczą Maryi. W analizowanej kompozycji występuje kilka technik kompozytorskich. Słowa kluczowe, które w niej występują, są niezbędne do odczytania właściwego sensu kompozycji. Symbolika liczb i wykorzystanie środków technicznych staje się środkiem przekazu treści teologicznych.


Słowa kluczowe

dziewictwo; faktura polifoniczna; motet; Josquin des Prés; mariologia; polifonia

CHOMIŃSKI J., WILKOWSKA-CHOMIŃSKA K., Formy muzyczne. Wielkie formy wokalne, t. 5, Kraków: PWM 1984. [Google Scholar]
CHOMIŃSKI J., Historia harmonii i kontrapunktu, t. 2, Kraków: PWM 1962. [Google Scholar]
COLLINS D. B., Canon in Music Theory from c. 1550 to c. 1800, Stanford 1992. [Google Scholar]
COLLINS JUDD C., Some problems of pre-baroque analysis: an examination of Josquin's 'Ave Maria... Virgo Serena, „Music Analysis”4(1985)3, s. 203-220. [Google Scholar]
COURTH F., NEUNER P., Mariologia, Eklezjologia (Podręcznik Teologii Dogmatycznej), Kraków: Wydawnictwo M 1999. [Google Scholar]
DĄBEK S., Motet, w: Encyklopedia Katolicka, t. 13, Lublin: TN KUL 2009, kol. 351-354. [Google Scholar]
Encyklopedia muzyki, red. A. CHODKOWSKI, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 1995. [Google Scholar]
JAGODZIŃSKI M., Zwiastowanie – komunijny przełom w historii zbawienia, „Teologia w Polsce” 12(2018)1, s. 15-25. [Google Scholar]
Katechizm Kościoła Katolickiego, Poznań: Pallotinum 1994. [Google Scholar]
MANN A., KENNETH WILSON J., Canon, w: The New Grove Dictionary of Music and Musicians. Second Edition, red. S. SADIE, t. 5, Oxford: Oxford University Press 2001, s. 1-3. [Google Scholar]
MENCY P., Josquin des Prez, w: The New Grow, The New Grove Dictionary of Music and Musicians. Second Edition, red. S. SADIE, t. 12, Oxford: Oxford University Press 2001, s. 220. [Google Scholar]
MICHELS U., Atlas muzyki, przeł. P. Maculewicz, Warszawa: Prószyński i S-ka 2002. [Google Scholar]
PAMUŁA M., Josquin des Prés, w: Encyklopedia Muzyczna PWM, t.4. red. E. DZIĘBOWSKA, Kraków: PWM 1993, s 510. [Google Scholar]
RIFKIN. J, Munich, Milan, and a Marian Motet: Dating Josquin's Ave Maria … virgo serena, „Journal of the American Musicological Society” 56 (2003)2, s. 239–350. [Google Scholar]
Słownik teologii biblijnej, red. X. LÉON-DUFOUR, Poznań: Pallottinum 1994. [Google Scholar]
SZLAGOWSKA D., Muzyka baroku, Gdańsk: Akademia Muzyczna im. Stanisława Moniuszki 1998. [Google Scholar]
TROWELL B., Fauxbourdon, w: The New Grove Dictionary of Music and Musicians. Second Edition, red. S. SADIE, t. 8, Oxford: Oxford University Press 2001. [Google Scholar]
ZAWISTOWSKI P., Rozważania na temat retoryki w muzyce baroku, „Zeszyt Naukowy Filii AMW” 2(2003), 1-25. [Google Scholar]
Pobierz

Opublikowane
2020-12-30


Dział
Artykuły naukowe

Udostępnij

Olejarczyk, M. (2020). Implikacje teologiczne w twórczości motetowej na przykładzie Ave Maria (…) Virgo serena Josquina des Prés. Kieleckie Studia Teologiczne, 19. Pobrano z https://ojs.academicon.pl/kst/article/view/3550

Michał Olejarczyk  molej@wp.pl
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II  Polska
https://orcid.org/0000-0003-2319-4090

Ks. Michał Olejarczyk - prezbiter diecezji kieleckiej; ukończył studia teologiczne w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach (mgr teologii) i studia specjalistyczne z zakresu muzykologii w KUL, doktorant Instytutu Muzykologii, absolwent Podyplomowego Studium Chórmistrzowskiego przy Akademii Muzycznej w Bydgoszczy; członek Stowarzyszenia Polskich Muzyków Kościelnych; członek Polskiego Towarzystwa Teologicznego; Dyrektor Diecezjalnego Studium Organistowskiego w Kielcach. Zainteresowania naukowe: wykonawstwo i praktyka chorału gregoriańskiego, kultura muzyczno-liturgiczna dawnych Kielc.





1. Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r., autor publikacji przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma Kieleckie Studia Teologiczne. Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

2. Za zgodą redakcji czasopisma opublikowane artykuły w Biblical Annals mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

3. Redakcja publikuje teksty on line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL.