Zmiany w polskim sądownictwie są przedmiotem bogatego orzecznictwa ETPCz, TSUE i polskiego SN. Na jego podstawie strony postępowań sądowych lub reprezentujący ich adwokaci lub radcowie prawni składają wnioski o wyłączenie od rozpoznawania spraw tzw. neosędziów. W jednej ze spraw doszło do ukarania wnioskodawcy grzywną za złożenie takiego wniosku, miał on bowiem naruszyć zasadę lojalności wobec Państwa Polskiego. Artykuł analizuje zgodność takiego ukarania z EKPC, prawem UE oraz prawem polskim w szczególności przez pryzmat poszanowania prawa do swobody wypowiedzi i prawa do sprawiedliwego procesu.