Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer
Przegląd Prawa Wyznaniowego

Vol. 14 (2022)

Artykuły

State–catholic church relations in contemporary Moldova and Transnistria versus the position of the orthodox church

  • Sylwia Góra
DOI: https://doi.org/10.34888/ppw.2022.25-46  [Google Scholar]
Published: 2026-01-15

Abstract

In Moldovan and Transnistrian society, the Orthodox Church holds a majoritarian character and the Catholic Church there belongs to minority denominations. Legally speaking, the Republic of Moldova and the Transnistrian Moldavian Republic (commonly known as Transnistria) are secular bodies and the state and the Church are oficially separated. While the constitutions of both state bodies provide religious freedom, in practice, however, the administration does not always respect this right. The position of the Orthodox Church is privileged. The Orthodox Church enjoys a privileged status at the expense of the other religious communities.

References

  1. Źródła [Google Scholar]
  2. ACN International, Religious Freedom in the World. Report 2021 Moldova, https://acninternational.org/religiousfreedomreport/wp-content/uploads/2021/04/Moldova.pdf. [Google Scholar]
  3. Constitution of the Pridestrovskaia Moldavskaia Respublica, https://mid.gospr.org/en/bht [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  4. General Law on Cults 1992, Law n. 979-XII of 24 March 1992 on Creeds, http://licodu.cois.it/?p=1273&lang=en [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  5. Konstytucja Republiki Mołdawii, wstęp i tłum. z j. rumuńskiego B. Zdaniuk, Warszawa 2014. [Google Scholar]
  6. Law on religions denominations and their component parts, n. 125 of 11 May 2007, https://www.lawyer-moldova.com/2012/12/law-on-religious-denominations-and.html [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  7. National Bureau of Statistics of the Republic of Moldova, Key results of the 2014 Population and Housing Census, https://statistica.gov.md/newsview.php?l=en&id=5583 [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  8. The Constitution (1991) of the Pridnestrovian Moldavian Republic of 2 September 1991. [Google Scholar]
  9. United Kingdom: Home Office, Country Policy and Information Note – Moldova: Human rights in Transnitria, 1 May 2017, https://www.refworld.org/docid/59439c794.html [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  10. US Department of State, Moldova 2021, Report on International Religious Freedom, Washington, https://www.state.gov/reports/2021-report-on-international-religious-freedom/moldova/ [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  11. Opracowania [Google Scholar]
  12. Aid to the Church in Need – ACN International, https://acninternational.org [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  13. Avram A., Religion and Forced Displacement in the Republic of Moldova, https://fpc.org.uk/religion-and-forced-displacement-in-the-republic-of-moldova/ [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  14. Borecki P., Państwo laickie w świetle dorobku współczesnego konstytucjonalizmu europejskiego, „Przegląd Prawniczy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza” 2016, nr 6, s. 173–191. [Google Scholar]
  15. Borzęcki J., Między Dniestrem a Prutem, „Biuletyn Stowarzyszenia Wspólnota Polska” 2001, nr 8, s. 9–13. [Google Scholar]
  16. Całus K., Państwo niedokończone. 25 lat mołdawskiej niepodległości, Warszawa 2016. [Google Scholar]
  17. Całus K., Proeuropejski rząd w Mołdawii, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2021-08-06/proeuropejski-rzad-w-moldawii [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  18. Coşa A., biskup, Mołdawia: potrzebujemy księży z Polski. Wywiad, https://www.deon.pl/religia/kosciol-i-swiat/z-zycia-kosciola/art,29621,moldawia-potrzebujemy-ksiezy-z-polski-wywiad.htm [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  19. Cucharec S.I., Odrodzenie życia religijnego i społecznego Kościoła katolickiego w Mołdawii, Kraków 2014. [Google Scholar]
  20. Czajka R., Werbiści w Mołdawii, „Misjonarz” 2014, nr 12, s. 28–29. [Google Scholar]
  21. Danowska-Nowak A., Nowak K., Między Wschodem a Zachodem. Wokół postaw i dylematów Polaków mołdawskich, „Jutrzenka” 2012, nr 5, s. 4–10. [Google Scholar]
  22. Danowska-Nowak A., Nowak K., Między Wschodem a Zachodem. Wokół postaw i dylematów Polaków mołdawskich [w:] Polacy poza granicami kraju u progu XXI wieku. Różne oblicza polskiej tożsamości, red. M. Michalska, Wrocław 2011, s. 221–232. [Google Scholar]
  23. Derlecki J., Narodziny czy odrodzenie? Polska tożsamość w Mołdawii, „Etnografia Polska” 2003, t. 47, s. 171–184. [Google Scholar]
  24. Derlecki J., Od społeczności lokalnej do mniejszości narodowej. Ludność polskiego pochodzenia w Mołdawii na początku XXI wieku, Warszawa 2020. [Google Scholar]
  25. Diocese of Chişinău. Moldova, http://www.gcatholic.org/dioceses/diocese/chis0.htm [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  26. Dom Polski w Raszkowie „Wołodyjowski”, http://humanamundi.pl/dom-polski-w-raszkowie-2/ [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  27. Encyclopedia of Christian Education, red. G.T. Kurian, M.A. Lamport, New York 2015. [Google Scholar]
  28. European Association of Jehovah’s Witnesses – Moldova, „40th Session of the Universal Periodic Review” 2022, January/February, s. 1–5. [Google Scholar]
  29. Góra S., Góra D., Relacje państwo–Kościół katolicki oraz przemiany kulturowe na współczesnej Malcie – zasady a rzeczywistość, „Przegląd Prawa Wyznaniowego” 2021, t. 13, s. 85–98. [Google Scholar]
  30. Hatłas J., Gagauzja i Gagauzi. Historia i współczesność, Poznań 2009. [Google Scholar]
  31. ИСТОРИЯ, http://www.diocese-tiras.org./page.php?id=1 [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  32. Jakubek D., Baar V., Rivalry between the Bessarabian and Moldovan Churches within the context of support of the Russian Church and politics, https://www.researchgate.net/publication/351082733 [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  33. Jesionek W.J., Prawosławie w życiu gagauskiej społeczności w Mołdawii, „Humanistyka i Przyrodoznawstwo” 2018, nr 24, s. 319–334. [Google Scholar]
  34. Kosienkowski M., Federacja Rosyjska wobec Naddniestrza, Lublin 2008. [Google Scholar]
  35. Kosienkowski M., Naddniestrzańska Republika Mołdawska. Determinanty przetrwania, Toruń 2010. [Google Scholar]
  36. Kotwica P., Misja Naddniestrze, https://kosciol.wiara.pl/doc/4192659.Misja-Naddniestrze [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  37. Kwiatkowska K., Pozycja języka polskiego wśród mołdawskiej Polonii, „Jutrzenka” 2016, nr 11, s. 18–20. [Google Scholar]
  38. Leksykon prawa wyznaniowego. 100 podstawowych pojęć, red. A. Mezglewski, Warszawa 2014. [Google Scholar]
  39. Liga Polskich Kobiet w Kiszyniowie, „Jutrzenka” 2017, nr 11, s. 12–16. [Google Scholar]
  40. Lubicz Miszewski M., Geneza, przebieg i próby przezwyciężenia konfliktu o Naddniestrze, „Zeszyty Naukowe WSOWL” 2012, nr 3(165), s. 121–138. [Google Scholar]
  41. Lubicz Miszewski M., Organizacje polonijne w Mołdawii, „Wschodnioznawstwo” 2009, t. 3, s. 77–87. [Google Scholar]
  42. Lubicz Miszewski M., Sytuacja szkolnictwa polskiego oraz ośrodków kultury polskiej w Mołdawii i Naddniestrzu, „Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny” 2011, r. 37, z. 4, s. 59–89. [Google Scholar]
  43. Mironic T., Z historii Kościoła w Orgiejowie, „Jutrzenka” 2016, nr 1–2, s. 10–12. [Google Scholar]
  44. Mitropolia Chişinăului şi a Întregii Moldove. Eparhii, https://mitropolia.md/eparhii/ [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  45. Mołdawia: Kościół pozwał państwo do sądu, https://www.piotrskarga.pl/moldawia--kosciol-pozwal-panstwo-do-sadu-,6918,i.htm [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  46. Nowak K., Problemy szkolnictwa polskiego w Rumunii oraz Mołdawii dawniej i współcześnie, „Jutrzenka” 2018, nr 5, s. 13–16. [Google Scholar]
  47. Nunciature to Moldova, Republic of, http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dxxmd.html [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  48. Obchody Święta Niepodległości. Polonijna kronika 2017, „Jutrzenka” 2017, nr 11, s. 6–9. [Google Scholar]
  49. Oleksy P., Wspólnota z przypadku. Studium tożsamości mieszkańców Naddniestrza, Gniezno 2016. [Google Scholar]
  50. Panainte S., Secularism in Republic of Moldova – politics of religion or religious politics: where do we draw the boundaries?, „Romanian Journal of Political Science” 2006, t. 6, nr 2, s. 89–100. [Google Scholar]
  51. Pantuła M., 15-lecie Towarzystwa Kultury „Jasna Góra” w Naddniestrzu, „Jutrzenka” 2019, nr 10, s. 4–6. [Google Scholar]
  52. Pawlak E., Co słychać w „Małej Warszawce”?, „Polonia Mołdawska” 2018, nr 3, s. 26–27. [Google Scholar]
  53. Pietrzak M., Prawo wyznaniowe, Warszawa 1993. [Google Scholar]
  54. Polskie Towarzystwo Medyczne w Mołdawii, https://www.facebook.com/Polskie-Towarzystwo-Medyczne-w-Mołdawii-138245189720160/ [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  55. Rajczyk R., Republika Mołdawii: jedno państwo, dwa systemy [w:] Spotkania polsko-mołdawskie. Księga poświęcona pamięci Profesora Janusza Solaka, red. M. Kosienkowski, Lublin 2013, s. 235–242. [Google Scholar]
  56. Rajczyk R., System konstytucyjny Mołdawii, Warszawa 2014. [Google Scholar]
  57. Serzhanova V., Obowiązująca Konstytucja Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej z 1995 r., „Przegląd Prawa Publicznego” 2016, nr 4, s. 13–32. [Google Scholar]
  58. Serzhanova V., Pierwsza ustawa zasadnicza Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej, „Przegląd Sejmowy” 2016, nr 6, s. 235–243. [Google Scholar]
  59. Serzhanova V., Powstanie Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej i jej implikacje, „Studia Europejskie” 2017, nr 1, s. 253–269. [Google Scholar]
  60. Serzhanova V., Reflections over the Legal and Constitutional Status of Transnistria, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2017, nr 6(40), s. 71–86. [Google Scholar]
  61. Serzhanova V., Status prawny Naddniestrza. Zarys problematyki [w:] Problem państw nieuznawanych we współczesnym świecie, red. V. Serzhanova i in., Warszawa 2019, s. 160–173. [Google Scholar]
  62. Solak J., Mołdawia. Republika na trzy pęknięta. Historyczno-społeczny, militarny i geopolityczny wymiar „zamrożonego konfliktu” o Naddniestrze, Toruń 2009. [Google Scholar]
  63. Sprinceana V., God in the “Border Zones”, „Russian Politics & Law” 2014, t. 54, nr 4, s. 34–52. [Google Scholar]
  64. Stowarzyszenie Dom Polski w Bielcach, https://www.facebook.com/pages/category/Community-Organization/Stowarzyszenie-Dom-Polski-w-Bielcach-1202230139791659/ [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  65. Stowarzyszenie polskie „Polonia” w Rybnicy, https://www.facebook.com/groups/1108475816332112/ [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  66. Stowarzyszenie Pomocy Polakom na Wschodzie „Kresy”, https://kresy-krakow.com.pl [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  67. Świadectwo w Mołdawii. Modlitwa Pańska pozwala myśleć o wspólnej drodze w wierze, https://misyjne.pl/swiadectwo-moldawii-modlitwa-panska-pozwala-myslec-o-wspolnej-drodze-w-wierze/ [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  68. Święta majowe w ośrodkach polonijnych, „Jutrzenka” 2018, nr 5, s. 7. [Google Scholar]
  69. The Congregation of the Priests of the Sacred Heart of Jesus. Parishs in Moldova, http://mol.scj.pl/en/parafie.html [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  70. Towarzystwo Polskiej Kultury „Jasna Góra” Naddniestrze Mołdawia, https://www.facebook.com/groups/462158971223229/ [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  71. Turcescu L., Stan L., Church-state conflict in Moldova: the Bessarabian Metropolitanate, „Communist and Post-Communist Studies” 2003, t. 36, s. 443–465. [Google Scholar]
  72. UN Expert Slams Limits On Minorities’ Rights To Worship, Citing Russia, Iran, Among Others, https://www.rferl.org/a/un-minority-religious-rights--russia-iran-tajikistan-moldova-afghanistan/30931424.html [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  73. Wątróbski L., Centrum Kultury Polskiej „Jasna Góra” w Tyraspolu, rozmowa z Markiem Pantułą, https://polishexpress.com.au/centrum-kultury-polskiej-jasna-gora-w-tyraspolu/ [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  74. Zabarah D.A., The Role of the Orthodox Churches in Defining the Nation in Post-Soviet Moldova, „Sudeuropa” 2011, t. 59, nr 2, s. 214–237. [Google Scholar]
  75. Związek Polaków w Mołdawii, http://www.akademiaperfecta.pl/organizacje-polonijne/zwiazek-polakow-w-moldawii.html [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.

Similar Articles

1 2 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.