Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Tom 28 (2021)

Artykuły

Przyczynowość w układach biologicznych. Dynamiczne działanie informacji strukturalnej w toku regeneracji organicznych

  • Dariusz Adam Szkutnik
Przesłane: 13 stycznia 2022
Opublikowane: 31.12.2021

Abstrakt

Kluczowym elementem procesów rozwojowych jest kategoria informacji strukturalnej, która nadaje dynamiczny charakter istnienia całości organicznej. Jej przejawy przyczynowego działania dostrzegane były już w starożytności przez Arystotelesa podczas obserwacji rozwoju organizmów. Dzisiaj manifestuje się ona dobitnie na płaszczyźnie badań eksperymentalnych dotyczących regeneracji organicznych. Nadal jednak informacja strukturalna jako przyczynowy parametr wymaga jednoznacznego ustalenia w kontekście swojego „sterującego działania” na płaszczyźnie materii i energii.

Bibliografia

  1. Aristotle, De anima, II, 412 i 20-22.
  2. Arystoteles, De iuv. et sen., 2, 468 a 26-468 b 3
  3. Atlan H., Cohen I. R., Immune information, self-organization and meaning, International Immunology, Vol. 10, No. 6, Oxford University Press 1998, s. 711-717.
  4. Bāumer-Schleinkofer A., Die Geschichte der beobachtenden Embryologie: Die Hühnchenentwicklung als Studienobjekt über zwei Jahrtausende, Frankfurt am Main, Berlin, Bern, New York, Paris, Wien 1993.
  5. Beissenhirtz H., Experimentelle Erzeugung von Mehrfachbildungen bei Planarien, Zeitschrift wiss. Zoll. 1928, 132, s. 257-313
  6. Campbell D. T., Downward causation in hierarchically organized biological systems, w F.J. Ayala and T. Dobzhansky (eds.), Studies in the philosophy of biology: Reduction and related problems, 1974, s. 179-186.
  7. Chodasewicz K., Emergencja w biologii – Redukcjonizm versus organicyzm, „Filozofia i Nauka. Studia filozoficzne i interdyscyplinarne” 2014, t. 2, s. 386-390.
  8. Colucci V. L., Sulla rigenerazione parziale dell’occhio nei Tritoni. Istogenesi e svilluppo. Studio sperimentale, Mem R Accad Bologna Sez Sci Nat1891, vol.1, s.167-203
  9. Driesch H., Philosophie des Organischen, Leipzig 1921.
  10. Dürr H. P., Popp F. A., Schommers W., w Elemente des Lebens. Naturwissenschaftliche Zugänge – philosophische Positionen, Die Graue Edition, Germany 2000: L. von Klitzing, Komunikation – Die Basis des Lebens, s. 215-216.
  11. Dürr H. P., Popp F.A., Schommers W., w Elemente des Lebens. Naturwissenschaftliche Zugänge – philosophische Positionen, Die Graue Edition, Germany 2000: H. J. Fischbeck, Zum Wesen des Lebens. Eine physikalische, aber nicht – reduktionistische Betrachtung, s. 263-268.
  12. Galtsoff P. S., Regeneration after dissociation (an experimental study on sponges). I. Behavior of dissociated cells of microciona prolifera under normal and altered conditions, ,,Journal of Experimental Zoology”, 42, s. 183-221
  13. Gecow A., Informacja, formalna celowość i spontaniczność w podstawach definicji życia (I odcinek szkicu dedukcyjnej teorii życia), „Filozofia i nauka. Studia filozoficzne i interdyscyplinarne” 2013, nr. 1, s. 83-113.
  14. Karch G., Marciniak-Czochra A., Niestabilność i wybuchy w matematycznych modelach procesów biologicznych, „Wiadomości Matematyczne” 2014, tom 50, nr. 1, s. 3-20
  15. Kauffman S. A., Gene regulation networks: a theory for their global structure and behavior, ,,Current Topics in Developmental Biology” 1971, t. 6, s. 145
  16. Kauffman S. A., The Origins of Order: Self-Organization and Selection in Evolution, Oxford University Press, New York 1993.
  17. King T. J., Brigss R., Serial transplantation of embryonic nuclei, ,,Cold Spring Harbor Symposia on Quantitative Biology” 1956, 21, s. 271-279.
  18. Kuźnicki L., Urbanek A., Zasady nauki o ewolucji, t. 2, Warszawa 1970, s. 303-304.
  19. Lenartowicz P., Elementy filozofii zjawiska biologicznego, Kraków 1984.
  20. Needham J., A history of embryology, New York 1959.
  21. Needham J., Chemical embryology cz. I, New York 1931.
  22. Spemann H., Embryonic Development and Induction, New Haven, Connecticut, Yale University Press 1938
  23. Spemann H., Mangold H., Über Induktion von embryonal anlagen durch Implantation arfrämderorganisatoren, „Archive für Entwicklungsmechanik der Organismen“, 1924, 100, s. 599-638.
  24. Szkutnik D. A., Aristotle and Hans Driesch. Substantial form μορφή and entelechy ἐντελέχεια as basic categories integrating organic development, Biocosmology – Neo-Aristotelism, vol. 8, No.1, Winter 2018, s. 74-89.
  25. Szkutnik D. A., In search of the specific parameter of life – general methodological comments, Biocosmology – neo-Aristotelism 2016, Vol. 6, Nos. 3&4, s. 453-464.
  26. Szkutnik D. A., Metodologiczne podstawy „organizatora” w zakresie zjawisk embriologicznych według Hansa Spemanna, „Archiwum Historii i Filozofii Medycyny” 2017, tom. 80, s. 30-37.
  27. Szkutnik D. A., W poszukiwaniu przyczyn dynamicznego rozwoju organicznego. Uwagi metodologiczne, „Filozofia i nauka. Studia filozoficzne i interdyscyplinarne” 2019, tom. 7, cz. 2, s. 183-190.
  28. Tadeusiewicz R., Biocybernetyka. Metodologiczne podstawy dla inżynierii biomedycznej, Warszawa 2014.
  29. Urbanek A., Organization and evolution of graptolite colonie w: R.S. Boardman, A.H. Cheetham, & W.A. Oliver, Jr. (eds.), Animal Colonies 14, s.441-5. Dowden, Hutchison &Ross, Inc., Stroudsburg 1973.
  30. Warchoł W., Świdziński T., Jaroszyk F., Elementy teorii informacji i sterowania: w Biofizyka, red. F. Jaroszyk, Warszawa 2008, s. 266-269.
  31. Wolff C. F., Theorie von der Generation in zwo Abhandlungen, Berlin 1764.
  32. Wolff G., Entwicklungsphysiologische Studien. I. Regeneration der Urodelenlinse, Wilhelm Roux Arch Entwickl-Mech Org 1895, vol.1, s .380-390.
  33. Zhou Q, Brown J., Kanarek A., Melton D. A., In vivo reprogramming of adult pancreatic exocrine cells to beta-cells, Nature 2008, vol.455, pp.627-632.