Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Nr 2(13) (2020)

Artykuły

Wprowadzenie: Polityka pamięci

  • Lech M. Nijakowski
  • Joanna Wawrzyniak
Opublikowane: 2020-12-31

Abstrakt

Badania pamięcioznawcze (memory studies) zawdzięczają swój dynamiczny rozwój powszechnemu, wykraczającemu poza pole naukowe, zainteresowaniu, które budzi polityka historyczna, zwana też czasem polityką pamięci. Pod tymi terminami kryją się najczęściej działania instytucji państwowych i międzynarodowych, polityków, urzędników i ekspertów oraz wprowadzane przez nich konkretne rodzaje polityki pamięci (memory policies; history policies), które mają na celu kształtowanie określonych interpretacji przeszłości w sferze publicznej. Coraz częściej zwraca się także uwagę na wpływ na politykę pamięci ruchów społecznych i innych aktorów działających w obszarze społeczeństwa obywatelskiego – badania te prowadzone są pod hasłem memory activism (Gutman 2017; Wüstenberg 2017). Narzędziem polityki pamięci może być ustawodawstwo (memory laws; lois mémorielles), a jej przedmiotem są rozmaite obszary działalności państwa i instytucji międzynarodowych, przede wszystkim edukacja i dziedzictwo kulturowe, ale także rozliczenia z przeszłością na drodze prawnej.

Bibliografia

  1. Behr Valentin (2015), Genèse et usages d’une politique publique de l’histoire. La politique historique en Pologne, „Revue d’études comparatives Est-Ouest”, 3 (46), s. 21–48. [Google Scholar]
  2. Belavusau Uladzislau, Gliszczyńska-Grabias Aleksandra (2017), Law and Memory: Towards Legal Governance of History, Cambridge: Cambridge University Press. [Google Scholar]
  3. Bernhard Michael, Kubik Jan (2014), Twenty Years After Communism: The Politics of Memory and Commemoration, Oxford: Oxford University Press. [Google Scholar]
  4. De Cesari Chiara, Kaya Ayhan (2020), European Memory in Populism: Representations of Self and Other, London–New York: Routledge. [Google Scholar]
  5. François Etienne, Kończal Kornelia, Traba Robert, Troebst Stefan (red.) (2013), Geschichtspolitik in Europa seit 1989. Deutschland, Frankreich und Polen im internationalen Vergleich, Göttingen: Wallstein-Verlag. [Google Scholar]
  6. Gensburger Sarah, Lefranc Sandrine (2020), Beyond Memory. Can We Really Learn from the Past? tłum. z franc. Katharine Throssell, Cham: Palgrave Macmillan. [Google Scholar]
  7. Gutman Yifat (2017), Memory Activism: Reimagining the Past for the Future in Israel-Palestine, Nashville, TN: Vanderbilt University Press. [Google Scholar]
  8. Jensen Jody (red.) (2021), Memory Politics and Populism in Southeastern Europe, London –New York: Routledge. [Google Scholar]
  9. Kończal Kornelia (2020), Mnemonic Populism: The Polish Holocaust Law and its Afterlife, „European Review”, 1-13, doi:10.1017/S1062798720000502 [Google Scholar]
  10. Kula Marcin (2021), Rozgrywanie historii. Wokół przeprowadzonej w 2018 r. nowelizacji ustawy o IPN, w: Anna Czocher, Barbara Klich-Kluczewska, Pytać mądrze. Studia z dziejów społecznych i kulturowych. Kraków: Towarzystwo Wydawnicze „Historia Iagiellonica”. [Google Scholar]
  11. Levy Daniel, Sznaider Natan (2006), The Holocaust and Memory in the Global Age, Philadelphia: Temple University Press. [Google Scholar]
  12. Łuczewski Michał (2016), Kontrrewolucyjne pojęcie. „Polityka historyczna” w Polsce, „Stan Rzeczy”, 1 (10), s. 221–257. [Google Scholar]
  13. Olick Jeffrey K. (2016), The Sins of the Fathers: Germany, Memory, Method, Chicago: University of Chicago Press. [Google Scholar]
  14. Pettai Eva-Clarita, Pettai Vello (2015), Transitional and Retrospective Justice in the Baltic States, Cambridge: Cambridge University Press. [Google Scholar]
  15. Rothberg Michael (2016), Pamięć wielokierunkowa. Pamiętanie Zagłady w epoce dekolonizacji, tłum. Katarzyna Bojarska, Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN. [Google Scholar]
  16. Stan Lavinia (2008), Transitional justice in Eastern Europe and the former Soviet Union: Reckoning with the communist past, London: Routlegde. [Google Scholar]
  17. Subotic Jelena (2019), Yellow Star, Red Star: Holocaust Remembrance after Communism, Ithaca–London: Cornell University Press. [Google Scholar]
  18. Terkessidis Mark (2019), Wessen Erinnerung zählt? Koloniale Vergangenheit und Rassismus heute, Berlin: Hoffmann und Campe. [Google Scholar]
  19. Troebst Stefan (2014), Geschichtspolitik, „Docupedia-Zeitgeschichte“, http://docupedia.de/zg/troebst_geschichtspolitik_v1_de_2014 (dostęp 18.03.2021). [Google Scholar]
  20. Wüstenberg Jenny (2017), Civil Society and Memory in Postwar Germany, Cambridge: Cambridge University Press. [Google Scholar]
  21. Zubrzycki Geneviève, Woźny Anna (2020), The Comparative Politics of Collective Memory, „Annual Review of Sociology”, 46, s. 175–194. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.