Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
Journals name baner

Nr 2(13) (2020)

Artykuły

Był dziedzic, nie ma dziedzica: ziemiaństwo w praktykach zbiorowego pamiętania lokalnych społeczności wiejskich na Kielecczyźnie

Opublikowane: 2020-12-31

Abstrakt

This paper focuses on one specific aspect of the Polish collective memory, namely – on the memory of the landed gentry and their expropriation from the Polish countryside conducted by the communist government in 1944. The communists expropriated the gentry, gave most of the land to the peasants and irreversibly changed social and economic structure of the Polish countryside. The paper analyzes how the very fact of the gentry’s historical presence and later expropriation is represented in the collective memory of the local village communities, and how it is used in the creation of the local memory scope and historical identity. The theoretical focus is on the acts of collective remembrance as understood in the work of Jay Winter, and then on the public aspect of the collective memory. Grounded in extensive fieldwork, this paper focuses on the case study of two villages which give examples of particularly active commemorative practices connected with the symbolic legacy of the expropriated landowners.

Bibliografia

  1. Assmann Jan (2008), Pamięć kulturowa. Pismo, zapamiętywanie i polityczna tożsamość w cywilizacjach starożytnych, tłum. Anna Kryczyńska-Pham, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. [Google Scholar]
  2. Bernhard Michael, Kubik Jan (2014), A Theory of the Politics of Memory w: Michael Bernhard, Jan Kubik (red.), Twenty Years After Communism: The Politics of Memory and Commemoration, Oxford–New York: Oxford University Press, s. 7–34. [Google Scholar]
  3. Borkowska-Bagieńska Ewa, Szafrański Wojciech (red.) (2008), Reformy rolne w Polsce międzywojennej i powojennej, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM. [Google Scholar]
  4. Brzoza Czesław Brzoza(1988), Reforma rolna w województwie krakowskim (1945–1948), Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. [Google Scholar]
  5. Chojka Jan (2006), Słowo wstępne, „Gazeta Nowego Brzeska”, nr 22. [Google Scholar]
  6. Góra Władysław (1969), Reforma rolna PKWN, Warszawa: Książka i Wiedza. [Google Scholar]
  7. Hemmerling Zygmunt (red.) (1990), Wieś polska 1944–1989. Wybrane problemy podmiotowości społecznej, życia politycznego, ekonomicznego, oświatowego, kulturalnego i religijnego, Warszawa: Ośrodek Badań Społecznych, s. 26 i 27. [Google Scholar]
  8. Iwaniak Stefan (1975), Reforma rolna w województwie kieleckim w latach 1944–1945, Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza. [Google Scholar]
  9. Iwaniak Stefan (1996), Ziemiańskie dobra kulturowe w województwie kieleckim (1944–1946), Kielce: Wyższa Szkoła Pedagogiczna Jana Kochanowskiego w Kielcach. [Google Scholar]
  10. Jakubowska Longina (1995), Między ideologią i praktyką reformy rolnej: pamięć ziemiaństwa, „Polska 1944/45–1989: studia i materiały”, nr 4, s. 7–44. [Google Scholar]
  11. Jakubowska Longina (2012), Patrons of History. Nobility, Capital and Political Transition in Poland, Farnham–Burlington: Ashgate. [Google Scholar]
  12. Kapralski Sławomir (2012), Naród z popiołów. Pamięć zagłady a tożsamość Romów, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. [Google Scholar]
  13. Kapralski Sławomir, Niedźwiedzki Dariusz, Nowak Jacek (2018), On the banality of forgetting: tracing the memory of Jewish culture in Poland, Berlin: Peter Lang. [Google Scholar]
  14. Mędrzecki Włodzimierz (2008), „Hrabie to naprawdę było cuś”. Problem stosunków wieś – dwór w pracach studentów w: Wiesław Caban, Mieczysław Bolesław Markowski, Marek Przeniosło (red.), Dwór a społeczności lokalne na ziemiach polskich w XIX i XX wieku, Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego, s. 347–356. [Google Scholar]
  15. Miernik Grzegorz (2016), Ewolucja poglądów chłopów na kwestię własności pod wpływem polityki społeczno-gospodarczej władz (1944–1956), w: Tomasz Osiński (red.), „Rewolucja społeczna” czy „dzika przebudowa”? Społeczne skutki przekształceń własnościowych w Polsce (1944–1956), Lublin: IPN, s. 313–331. [Google Scholar]
  16. Moszyńska Anna, Moszyński Michał (2012), Reprywatyzacja a konflikt interesów ekonomicznych jednostek i państwa – Polska na tle pozostałych krajów transformacji, „Ekonomia i Prawo”, t. 8, nr 1. [Google Scholar]
  17. Naumiuk Jan (1969), Początki władzy ludowej na Kielecczyźnie 1944–1947, Lublin: Wydawnictwo Lubelskie. [Google Scholar]
  18. Perepeczko Barbara (2003), Reforma rolna w pamięci rolników, „Wieś i Rolnictwo”, nr 1, s. 13–31. [Google Scholar]
  19. Rydel Maciej (2019), Aktualny stan dawnych siedzib wiejskich polskiego ziemiaństwa, http://www.ziemianie.org.pl/siedziby-ziemianskie-dzisiaj/ (dostęp 12.01.2021). [Google Scholar]
  20. Słabek Henryk (1972), Dzieje polskiej reformy rolnej 1944–1948, Warszawa: Wiedza Powszechna. [Google Scholar]
  21. Smoczyński Rafał, Zarycki Tomasz (2017), Totem inteligencki. Arystokracja, szlachta i ziemiaństwo w polskiej przestrzeni społecznej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. [Google Scholar]
  22. Tornquist-Plewa Barbara (2016), Introduction, w: Barbara Tornquist-Plewa (red.), Whose Memory? Which Future? Remembering Ethnic Cleansing and Lost Cultural Diversity in Eastern, Central and Southeastern Europe, New York–Oxford: Berghahn Books, s. 1–16. [Google Scholar]
  23. Wasiewicz Jan (2014), Gdzie jest miejsce chłopów w pamięci zbiorowej współczesnych Polaków? Przypatrując się pewnej starej fotografii, „Kultura Współczesna”, nr 2; Blok Ludowa Historia Polski, „Czas Kultury”, nr 3. [Google Scholar]
  24. Welzer Harald, Moller Sabine, Tschuggnall Karoline (2009), „Dziadek nie był nazistą”. Narodowy socjalizm i Holokaust w pamięci rodzinnej, tłum. Paweł Masłowski, w: Magdalena Saryusz-Wolska (red.), Pamięć zbiorowa i kulturowa. Współczesna perspektywa niemiecka, Warszawa: Universitas, s. 351–410. [Google Scholar]
  25. Winter Jay (2006), Remembering war: the Great War between memory and history in the twentieth century, New Haven, CT: Yale University Press. [Google Scholar]
  26. Wylegała Anna (2017), O perspektywach badania chłopskiego doświadczenia reformy rolnej. Z warsztatu badawczego, „Rocznik Antropologii Historii”, nr 10, s. 273–305. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.