Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer
Journals name baner

No. 2(21) (2024)

Artykuły

Social identity: the regulatory role of social identifications

  • Anna Szuster
Published: 2024-12-30

Abstract

The subject of this article is the psychological perspective of identity, the differentiation of the phenomenon and the diversity of theoretical and empirical approaches. The focus is on one of the most prestigious theoretical and empirical approaches – the Social
Identity Theory (SIT) by Henri Tajfel, its development by John Turner (SCT) and their regulatory consequences derived from the mechanisms of maintaining a positive self-esteem as a group member and the dynamics of the categorization processes of theSelf. These approaches became the starting point for the concept of US forms (group, categorical and attributional) proposed by Maria Jarymowicz, which are the content aspect of social identifications that make up the social identity of the subject. The last part presents the results of research confirming the validity of the distinction of US forms (group categorical and attributional) and their regulatory significance depending on the dominant or experimentally activated form in the areas of intergroup relations (favoritism), prosocial involvement and conspiratorial thinking.

References

  1. Boski Paweł (1999), O byciu Polakiem w ojczyźnie i o zmianach tożsamości kulturowo-narodowej na obczyźnie, w: Paweł Boski, Maria Jarymowicz (red.), Tożsamość a odmieność kulturowa, Warszawa: Instytut Psychologii PAN, s. 71–211. [Google Scholar]
  2. Brown Ruppert, Turner John C. (1981), Interpersonal and intergroup behaviour, w: John C. Turner, Howard Giles (red.), Intergroup behaviour, Oxford: Basil Blackwell. [Google Scholar]
  3. Canestrari Renzo, Magri Maria-Teresa, Picardi Felicia (1980), L’image du corps chez l’adolescent, w: Pierre Tap (red.), Identité individuelle et personnalisation, Toulouse: Privat. [Google Scholar]
  4. Capul Maurice (1980), La destruction d’une identité. L’education forcee des enfants de Hugenot sous l’Ancien Regimes, w: Pierre Tap (red.), Identité individuelle et personnalisation, Toulouse : Privat. [Google Scholar]
  5. Codol Jean-Paul (1982), Differentiating and non-differentiating behavior, w: Jean-Paul Codol, Jacques-Philippe Leyens (red.), The cognitive analysis of social behavior, The Hague: Martinus Nijhoff Publishers. [Google Scholar]
  6. Codol Jean-Paul (1987), Comparability and incomparability between oneself and others: means od differentiation and comparison reference pints, „Cahiers de Psychologie Cognitive”, 7, s. 1–19. [Google Scholar]
  7. Damasio Antonio (2010), Self comes to mind: Constructing the conscious brain, New York: Pantheon/Random House. [Google Scholar]
  8. Desmurget Michel (2019), La Fabrique du crétin digital. Les dangers des ecranes pour nos enfants, Paris: Seuil. [Google Scholar]
  9. Durkheim Émile (1977), Education et sociologie, Presses Universitaires de France. [Google Scholar]
  10. Enderle M. (1980), Un Robinson a la recherche de son identité, w: Pierre Tap (red.) Identité individuelle et personnalisation, Toulouse: Privat. [Google Scholar]
  11. Erikson Erik (1968), Identity, youth and crisis, New York : W.W. Norton & Company. [Google Scholar]
  12. Fiske Susan T., Neuberg Steven L. (1989), Category-based and individuating process as a function of information and motivation: evidence from our laboratory, w: Daniel Bar-Tal, Carl F. Graumann, Arie Kruglanski, Wolfgang Stroebe (red.), Stereotyping and prejudice: changing conceptions, New York: Springer-Verlag, s. 83–104. [Google Scholar]
  13. Franc Renata, Pavlović Tomislav (2023), Inequality and Radicalisation: Systematic Review of Quantitative Studies, „Terrorism and Political Violence”, v. 35, 4, s. 785–810, https://doi.org/10.1080/09546553.2021.1974845. [Google Scholar]
  14. Greenwald Anthony G., Pratkanis Anthony R. (1984), The self, w: Robert S. Wyer, Thomas K. Scrull (red.), Handbook of social cognition, vol. 3, Hillsdale, NJ: Earlbaum, s. 129–178. [Google Scholar]
  15. Grzelak Janusz Ł., Jarymowicz Maria (2007), Tożsamość i współzależność, w: Jan Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik Akademicki, tom 3, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. [Google Scholar]
  16. Grzesiak-Feldman Monika (2007), Rola tożsamości społecznej w stereotypowym postrzeganiu grup i jednostek, „Studia Psychologiczne”, 45 (2), s. 45–60. [Google Scholar]
  17. Grzesiak-Feldman Monika (2011), O związkach różnych form myślenia spiskowego z uprzedzeniami wobec obcych, w: Joanna Czarnota-Bojarska, Irena Zinserling (red.), W kręgu najważniejszych zagadnień psychologii społecznej, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, s. 115–126. [Google Scholar]
  18. Grzesiak-Feldman Monika (2016), Psychologia myślenia spiskowego, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. [Google Scholar]
  19. Haidt Jonathan (2025), Niespokojne pokolenie. Jak wielkie przeprogramowanie dzieciństwa wywołało epidemię chorób psychicznych, Poznań: Zysk i S-ka. [Google Scholar]
  20. Hogg Michael A. (2000), Subjective uncertainty reduction through self-categorization: A motivational theory of social identity processes, „European Review of Social Psychology”, 11 (1), s. 223–255. [Google Scholar]
  21. Holyoak Keith J., Gordon Peter C. (1983), Social reference points, „Journal of Personality and Social Psychology”, 44, s. 881–887. [Google Scholar]
  22. Janiszewska Hanna (1992), Reakcje na naruszenie tożsamości społecznej, niepublikowany raport z badań (BST), Warszawa: Wydział Psychologii UW. [Google Scholar]
  23. Jarymowicz Maria (1984), Spostrzeganie własnej indywidualnosci. Percepcja i atrakcyjność odrębności własnej osoby od innych ludzi, Wrocław: Ossolineum. [Google Scholar]
  24. Jarymowicz Maria (1992), Tożsamość jako efekt rozpoznawania siebie wśród obcych, w: Paweł Boski, Maria Jarymowicz, Hanna Malewska-Peyre (red.), Tożsamość a odmienność kulturowa, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN, s. 213–275. [Google Scholar]
  25. Jarymowicz Maria (1994), Poznawcza indywiduacja a społeczne identyfikacje: model zależności pomiędzy odrębnością schematów Ja-My/Inni i gotowością do identyfikowania się z Innymi, w: Maria Jarymowicz (red.), Poza egocentryczną perspektywą widzenia siebie i świata, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN, s. 107–125. [Google Scholar]
  26. Kamińska-Feldman Marta (1990), Stereotypy a asymetria w szacowaniu dystansu interpersonalnego i ustosunkowanie wobec innych grup narodowościowych, niepublikowany raport z badań (G-MEN-9/90), Warszawa: Wydział Psychologii UW. [Google Scholar]
  27. Kamińska-Feldman Marta (1994), Asymetria w ocenianiu dystansów Ja-Inni, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. [Google Scholar]
  28. Karyłowski Jerzy (1977), Explaining altruistic behavior: A review, „Polish Psychological Bulletin”, 20. [Google Scholar]
  29. Karyłowski Jerzy (1982a), O dwóch typach altruizmu: badania nad endo- i egzocentrycznymi źródłami podejmowania bezinteresownych działań na rzecz innych ludzi, Wrocław: Ossolineum. [Google Scholar]
  30. Karyłowski Jerzy (1982b), Two types of altruistic behavior: doing good to feel good or to make the other feel good, w: Valerian Derlega, Janusz Grzelak (red.), Cooperation and Helping Behavior Theories and Research, New York, NY: Academic Press, s. 387–396. [Google Scholar]
  31. Koralewicz Jadwiga, Malewska-Peyre Hanna (1998), Człowiek Człowiekowi Człowiekiem. Analiza wywiadów biograficznych dzialaczy społecznych w Polsce i we Francji, Warszawa: Instytut Studiów Politologicznych PAN. [Google Scholar]
  32. Kwiatkowska Anna (1999), Tożsamość a społeczne kategoryzacje, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN. [Google Scholar]
  33. Maison Dominika (2004), Utajone postawy konsumenckie. Analiza mozliwości wykorzystania metody IAT, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. [Google Scholar]
  34. Markus Hazel (1977), Self-schema and processing information about the self, „Journal of Personality and Social Psychology”, 35, s. 63–78. [Google Scholar]
  35. Markus Hazel (1980), The self in thought and memory, w: Daniel M. Wegner, Robin R. Vallacher (red.), The self in social psychology, New York: Oxford University Press, s. 102–130. [Google Scholar]
  36. Markus Hazel, Smith Jeanne (1982), The influence the self-shemas on the perception of others, w: Nancy Canton, John F. Kihlstrom (red.), Personality, cognition, and social interaction, Hillsdale: Erlbaum. [Google Scholar]
  37. Moscovici Serge (1976), Social influence and social change, London: Academic Press. Raport DARE (2018), Systematic Review of Quantitative Studies on Inequality and Radicalisation Dialogue About Radicalisation and Equality Project, https://doi.org/10.13140/RG.2.2.29700.37765. [Google Scholar]
  38. Rosch Eleonor (1975), Cognitive reference points, „Cognitive Psychology”, 7, s. 533–547. [Google Scholar]
  39. Ross Lee, Greene David, House Pamela (1977), The „false consensus effect”: An egocentric bias in social perception and attribution processes, „Journal of Experimental Social Psychology”, 13 (3), s. 279–301. [Google Scholar]
  40. Sarnocki A. (1992), Naruszanie tożsamości kategorialnej u osób o róznych formach tożsamości społecznej, Niepublikowany raport z badań (BST), Warszawa: Wydział Psychologii UW. [Google Scholar]
  41. Schlenker Barry R. (1985), Identity and the self-identification, w: Barry R. Schlenker (red.), The self and the social live, New York: Mc Graw Hill. [Google Scholar]
  42. Shimp Terency A., Sharma Subhash (1987), Consumer ethnocentrism: Construction and validation of the CETSCALE, „Journal of Marketing Research”, 24 (3), s. 280–289, https://doi.org/10.2307/3151638. [Google Scholar]
  43. Szuster Anna (1994), O uwarunkowaniach zdolności miłowania innych: poznawcze wyodrębnienie własnej osoby a przychylność innym, w: Maria Jarymowicz (red.), Poza egocentryczną perspektywą widzenia siebie i świata, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN, s. 88–104. [Google Scholar]
  44. Szuster Anna (2005), W poszukiwaniu źródeł i uwarunkowań ludzkiego altruizmu, Warszawa: Instytut Psychologii PAN. [Google Scholar]
  45. Szuster Anna (2016), Crucial Dimensions of Human Altruism. Affective vs. Conceptual Factors Leading to Helping or Reinforcing Others, „Frontiers in Psychology”, 13 (7), https://doi.org/10.3389/fpsyg.2016.00519. [Google Scholar]
  46. Szuster Anna (2018), Self- vs. Other-Focused Altruism: Studies on Endocentric and Exocentric Prosocial Orientations, „Polish Psychological Bulletin”, vol. 49 (2), s. 240–250, DOI:10.24425/119492. [Google Scholar]
  47. Szuster Anna (2019), Z drugiej strony góry. Oczekiwane i nieoczekiwane następstwa przyjmowania perspektywy innej osoby, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. [Google Scholar]
  48. Tajfel Henri (1978), Differentiation between social groups: studies in social psychology of intergroup relations, London: Academic Press. [Google Scholar]
  49. Tajfel Henri, Flament Claude, Bilig Michael, Bundy Robert P. (1971), Social categorisation and intergroup behaviour, „European Journal of Social Psychology”, 1, s. 149–177. [Google Scholar]
  50. Tajfel Henri, Turner John C. (1979), An integrative theory of intergroup conflict, w: William G. Austin, Stephen Worchel (red.), The social psychology of intergroup relations, Monterey, CA: Brooks/Cole, s. 33–37. [Google Scholar]
  51. Tajfel Henri, Turner John C. (1986), The social identity theory of intergroup behavior, w: Stephen Worchel, Wiliam G. Austin (red.), Psychology of intergroup relations, Chicago: Nelson Hall, s. 7–24. [Google Scholar]
  52. Tap Pieree (1980), Intruduction, w: Pierre Tap (red.), Identite individuelle et personalisation, Toulouse: Privat. [Google Scholar]
  53. Tocqueville Alexis de (1976), O demokracji w Ameryce, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy. [Google Scholar]
  54. Tome Hector Rodriguez, Bariaud Françoise (1980), La structure de l’identite a l’adolescence, w: Pieree Tap (red.), Identite individuelle et personalisation, Toulouse: Privat, s. 61–63. [Google Scholar]
  55. Turner John C. (1982), Towards a cognitive redefinition of the social group, w: Henri Tajfel (red.), Social identity and intergroup relations, Cambridge: Cambridge University Press. [Google Scholar]
  56. Turner John C. (1985), Social categorization and the Self-Concept: A social cognitive theory of group behavior, w: Edward J. Lawler (red.), Advances in group processes: Theory and research, vol. 2, Greenwich, CT: JAI Press, s. 77–122. [Google Scholar]
  57. Tversky Amos (1977), Features of similarity, „Psychological Review”, 84, s. 327–352. [Google Scholar]
  58. Zavalloni Marisa (1973), Social identity: Perspectives and prospects, „Social Science Information/sur les sciences sociales”, 12 (3), s. 65–91, https://doi.org/10.1177/053901847301200304. [Google Scholar]
  59. Ziller Robert C. (1964), Individuation and socialization: A theory of assimilation in large organizations, „Human Relations”, 17 (4), s. 341–360, https://doi.org/10.1177/001872676401700403. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.