Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
Teka Komisji Prawniczej PAN Oddział w Lublinie

Tom 19 Nr 1 (2026)

Artykuły

The Centenary of a Registered Pledge. On the History, Present and Future of Rights in rem Securing Debts

DOI: https://doi.org/10.32084/tkp.10320  [Google Scholar]
Opublikowane: 30.06.2026

Abstrakt

First of all, this article is devoted to the institution of a registered pledge, which is discussed from the perspective of historical analysis considering the centenary of its creation and implementation in the Polish legal system. It presents the genesis of the solutions applied so far, including a number of registered pledges introduced into the Polish legal system in the 1920s, such as, in particular, a timber pledge, an agricultural pledge, a pledge on machinery and devices and a registered pledge on motor vehicles. Secondly, applying a legal-dogmatic and comparative method, it analyses the court-registered pledge in force to date as a way of securing debts, the mechanism for establishing the pledge, as well as the advantages and disadvantages of the solutions applied so far. The shortcomings include, among others, the existence of two parallel registers, one for court-registered contractual pledges and the other for fiscal pledges. Thirdly, the article points out the directions of the development of registered pledges from an international perspective. It postulates that for registered rights and items, i.e. those for which registers are maintained, the laws governing rights in rem as defined by Polish Private International Law should be the laws of the state of registry. It discusses the regulations of the 2001 Cape Town Convention on International Interests in Mobile Equipment and argues for the creation of a single, universal international pledge register, in which pledges could be entered directly, upon their establishment. An alternative option is to create a database of registered pledges already established in the national registers of individual states and then to retrieve (import or feed) this information to include it in a single international register using AI.

Bibliografia

  1. Allerhand, Maurycy. 1935 [1991]. Kodeks handlowy. Księga druga. Czynności Handlowe. Komentarz. Lwów. Reprint Bielsko Biała Municypium. [Google Scholar]
  2. Baur, Jürgen, and Rolf Stürner. 1999. Sachenrecht. München: C.H. Beck. [Google Scholar]
  3. Ciągwa, Józef. 1986. “Stan prawny na Spiszu i Orawie w latach międzywojennych.” Studia Iuridica Silesiana 11:120-51. [Google Scholar]
  4. Ciągwa, Józef. 1996. “Recepcja prawa węgierskiego na Spiszu i Orawie po roku 1920.” Studia Historyczne 2: 199-222. [Google Scholar]
  5. Drobing, Urlich. 2004. “Security Rights in Movables.” In Towards a European Civil Code. Third Fully Revised and Expanded Edition, edited by Arthur Hartkamp et al., 754-68. Kluwer Intl. [Google Scholar]
  6. Drozd, Edward. 1979. “Kompetencja statutów rzeczowego i obligacyjnego w zakresie praw podmiotowych.” Studia Cywilistyczne 30:127-56. [Google Scholar]
  7. Fenichel, Zygmunt. 1936. “Rejestrowy zastaw rolniczy.” Przegląd Notarialny 10:237-43. [Google Scholar]
  8. Gołaczyński, Jacek. 2002. Zastaw na rzeczach ruchomych. Warszawa: C.H. Beck. [Google Scholar]
  9. Goode, Roy. 2013. Cape Town Convention and Aircraft Protocol Official Commentary. UNIDROIT. http://www.unidroit.org [Google Scholar]
  10. Goldsztein, Stanisław. 1934. “Zastaw według Polskiego Prawa Handlowego.” Przegląd Prawa Handlowego 5-6:203-10. [Google Scholar]
  11. Górecki, Jacek. 2015. “Prawo rzeczowe.” In System Prawa Prywatnego. Vol. 20B: Prawo prywatne międzynarodowe, edited by Maksymilian Pazdan, 945-65. Warszawa: C.H. Beck. [Google Scholar]
  12. Górnicki, Leonard. 2013. “Prawa rzeczowe w II RP.” In Synteza Prawa Polskiego 1918-1939, edited by Tadeusz Guz, Jan Głuchowski, and Maria R. Pałubska, 300-54. Warszawa: C.H. Beck. [Google Scholar]
  13. Gwiazdomorski, Jan. 1932. Nowoczesne sposoby zabezpieczenia kredytu – własność jako prawo zabezpieczające. Wyższe Studjum Handlowego w Krakowie. [Google Scholar]
  14. Hromadka, Wilhelm. 1980. “Sicherungsübereignung und Publizität.” Juristische Schulung. Zeitschrift für Studium und Ausbildung, 89-94. [Google Scholar]
  15. Kieninger, Eva-Maria. 2004. “Security rights in movable property within the common market and the approach of the study.” In Security Rights in Movable Property in European Private Law, edited by Eva-Maria Kieninger, 6-36. Cambridge University Press. [Google Scholar]
  16. Kunert-Diallo, Agnieszka. 2011. “Konwencja kapsztadzka i protokół lotniczy – rozwiązania międzynarodowe dotyczące finansowania sprzętu lotniczego.” Europejski Przegląd Sądowy 7:55-62. [Google Scholar]
  17. Longchamps, Roman. 1922. Prawo rzeczowe. Lublin: Wydawnictwo Serii Skryptowej. [Google Scholar]
  18. Mojak, Jan, et al. 1998. Umowa o ustanowienie zastawu rejestrowego. Lublin: Verba. [Google Scholar]
  19. Mojak, Jan, and Jacek Widło. 1999. “Sądowy zastaw rejestrowy w systemie praw rzeczowych.” Rejent 4:69-80. [Google Scholar]
  20. Osiecki, Mateusz. 2016. “Konwencja kapsztadzka i protokół lotniczy – analiza wybranych zagadnień.” IKAiR 4:77-88. [Google Scholar]
  21. Pazdan, Maksymilian. 2011. Prawo prywatne międzynarodowe. Warszawa: Wolters Kluwer. [Google Scholar]
  22. Peretz, Adolf. 1927. “O zastawie rejestrowym na towarze” Przegląd Prawa Handlowego 4:165-75. [Google Scholar]
  23. Rosener, Wolfgang. 1998. “Federal Republic of Germany.” In Security on movable property and receivables in Europe. The principal forms of security in the European Community (except Greece) an Switzerland, edited by Michael G. Dickson, Wolfgang Rosener, and Paul M. Strom, 68-74. Oxford University Press. [Google Scholar]
  24. Stawecki, Tomasz, et al. 1997. Ustawa o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów. Warszawa: Twigger S.A. [Google Scholar]
  25. Stworzewicz, Jan. 1932. “Instytucja rejestrowych praw zastawu w ustawodawstwie polskim.” Przegląd Notarialny 2:220-28. [Google Scholar]
  26. Till, Ernest. 1892. Prawo prywatne austriackie. Lwów: Nakładem Księgarnia Seyfartha i Czajkowskiego. [Google Scholar]
  27. Tracz, Grzegorz, and Fryderyk Zoll. 1996. Przewłaszczenie na zabezpieczenie (praktyka, konstrukcja, dopuszczalność, przedmiot). Kraków: Zakamycze. [Google Scholar]
  28. Walulik, Jan. 2011. “O potrzebie przystąpienia Polski do Konwencji kapsztadzkiej.” Kontrola Państwowa 3:111-25. [Google Scholar]
  29. Weber, Jakub. 1934. “Przedsiębiorstwo jako narzędzie kredytu.” Przegląd Prawa Handlowego 5/6:210-17. [Google Scholar]
  30. Widło, Jacek. 2008. Zastaw rejestrowy na prawach. Warszawa: Wolters Kluwer. [Google Scholar]
  31. Widło, Jacek. 2013. “Prawo prywatne międzynarodowe i międzydzielnicowe.” In Synteza Prawa Polskiego 1918-1939, edited by Tadeusz Guz, Jan Głuchowski, and Maria R. Pałubska, 601-33. Warszawa: C.H. Beck. [Google Scholar]
  32. Widło, Jacek. 2018. “Ustanowienie zastawu rejestrowego na znaku towarowym Unii Europejskiej przed sądem polskim.” In 100 lat ochrony własności przemysłowej w Polsce. Księga jubileuszowa Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, edited by Alicja Adamczak, 1127-143. Warszawa: Wolters Kluwer. [Google Scholar]
  33. Widło, Jacek. 2024. “Review: Toward a Conceptual Network for the Private Law of Artificial Intelligence, Paweł Księżak, Sylwia Wojtczak (Springer 2023).” Prawo i Więź 53, no. 6:1255-263. https://doi.org/10.36128/priw.vi53.858 [Google Scholar]
  34. Widło, Jacek. 2025. “Real Securities for Credit on Movable Property in the Second Polish Republic in Light of the Views of Professor Jan Gwiazdomorski.” Studia Iuridica Lubliniensa 34, no. 3:113-26. [Google Scholar]
  35. Zoll, Fryderyk. 1937. Prawa Zastawnicze. Kraków: Księgarnia Powszechna. [Google Scholar]
  36. Zoll, Fryderyk. 1947. Prawo cywilne w zarysie. Prawo rzeczowe. Prawa zastawnicze. Vol. II, issue 2 (cooperation: A. Szpunar). Kraków: Księgarnia Powszechna. [Google Scholar]
  37. Zwalve, Willem. 2004. “A labyrinth of creditors: a short introduction to the history of security interests in goods.” In Security Rights in Movable Property in European Private Law, edited by Eva-Maria Kieninger, 38-53. Cambridge University Press. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.