Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer
Przegląd Prawa Wyznaniowego

Vol. 16 (2024)

Artykuły

“Financial” prohibition of conscientious objection in contracts with the NHF and the subjective rights of the hospital director and the head of the department

  • Michał Skwarzyński
DOI: https://doi.org/10.34888/ppw.2024.213-236  [Google Scholar]
Published: 2025-12-31

Abstract

This article is to present the results of research on the amendment of the regulation on the general terms and conditions of contracts for the provision of health care services, in relation to the normative sources of conscientious objection. This must of course be followed by an explanation of what human dignity is and what role it plays in the legal system. It seems that the human rights system is tasked with the normative expression of human dignity. It is precisely in the anchoring in dignity that the protection of these rights, which after all have the value of subjective, not objective rights, consists. Therefore, if it is shown that conscientious objection is to be protected in the human rights system, a natural problem arises of indicating which layer of dignity it concerns. It should be remembered that conscience as a normative category, or more broadly morality and values, as an imperative and determinant of behavior, reflect on the legal order and are indispensable to it. If conscientious objection were to be exclusively a statutory right, then referring to conscience as a category to be followed by representatives of specific professions in a series of oaths or vows loses its meaning. After all, conscience is supposed to be a guarantee that, within the framework of the social contract, professions of social trust will not be instrumental, but will serve the common good and the good of others.

References

  1. Bierzanek R., Symonides J., Prawo międzynarodowe publiczne, Warszawa 1994. [Google Scholar]
  2. Bosek L., Komentarz do art. 53 Konstytucji RP [w:] Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86, red. M. Safjan, L. Bosek, Warszawa 2016. [Google Scholar]
  3. Bosek L., Prawo osobiste do odmowy działania sprzecznego z własnym sumieniem na przykładzie lekarza, ,,Forum prawnicze” 2014, nr 1. [Google Scholar]
  4. Bosek L., Problem zakresowej niekonstytucyjności art. 39 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty [w:] Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej – aspekty etyczne i prawne, red. P. Stanisz, J. Pawlikowski, M. Ordon, Lublin 2014. [Google Scholar]
  5. Brzozowski W., Prawo lekarza do sprzeciwu sumienia (po wyroku Trybunału Konstytucyjnego), „Państwo i Prawo” 2017, nr 7. [Google Scholar]
  6. Cichoń Z., Klauzula sumienia w różnych zawodach [w:] Prawnik katolicki a wartość prawa, Kraków 1999. [Google Scholar]
  7. Complak K., Uwagi o godności człowieka oraz jej ochrona w świetle nowej konstytucji, „Przegląd Sejmowy” 1998, nr 5. [Google Scholar]
  8. Czapliński W., Interwencja w Iraku z punktu widzenia prawa międzynarodowego, „Państwo i Prawo” 2004, nr 1. [Google Scholar]
  9. Drozd A., Stosowanie praw człowieka wobec różnic językowych tych samych tekstów normatywnych w różnych wersjach językowych [w:] Unijny system ochrony praw człowieka wobec współczesnych wyzwań, red. E. Krzysztofik, M. Maksymiuk, D. Tarczyński, Lublin 2022. [Google Scholar]
  10. Drozd A., The right to court of technologically excluded people in relation to tools digitizing the civil process in Poland [w:] Digital well-being – a concern for the quality of life, red. L. Tafaro, I. Laki, I. Florek, Józefów 2023. [Google Scholar]
  11. Dudek D. [w:] Zasady ustroju III Rzeczpospolitej, red. D. Dudek i in., Warszawa 2010. [Google Scholar]
  12. Hołda Z. [w:] Prawa człowieka. Zarys wykładu, red. Z. Hołda, D. Ostrowska, J. Hołda, J.A. Rybczyńska, Warszawa 2014. [Google Scholar]
  13. Jamar S.D., A Social Justice Perspective on the Role of Copyright in Realizing International Human Rights, „Pacific McGeorge Global Business & Development Law Journal” 2012, no. 24. [Google Scholar]
  14. Janczarek S., Immunitet jurysdykcyjny państwa a bezwzględnie obowiązujące normy prawa międzynarodowego, „Państwo i Prawo” 2009, nr 12. [Google Scholar]
  15. Jan Paweł II, Moralna struktura wolności podstawą nowej kultury wolności, „Ethos” 1999, nr 1–2. [Google Scholar]
  16. Jedlecka W., Policiewicz J., Pojęcie godności na tle Konstytucji RP [w:] Z zagadnień teorii i filozofii prawa. Konstytucja, red. A. Bator, Wrocław 1999. [Google Scholar]
  17. Krukowski J., Godność człowieka podstawą konstytucyjnego katalogu praw i wolności jednostki [w:] Podstawowe prawa jednostki i ich sądowa ochrona, red. L. Wiśniewski, Warszawa 1997. [Google Scholar]
  18. Krukowski J., Zasada poszanowania godności ludzkiej i prawa do życia w biomedycynie w prawie międzynarodowym [w:] Ius et Lex. Księga Jubileuszowa ku czci Profesora Adama Strzembosza, red. A. Dębiński, A. Grześkowiak, K. Wiak, Lublin 2002. [Google Scholar]
  19. Krzywoń, A. [w:] W. Brzozowski, A. Krzywoń, M. Wiącek, Prawa człowieka, Warszawa 2021. [Google Scholar]
  20. Machnikowska A., Klauzula sumienia w zawodzie prawnika [w:] Klauzula sumienia w państwie prawa, red. O. Nawrot, Sopot 2015. [Google Scholar]
  21. Mazurek F.J., Godność osoby ludzkiej podstawą praw człowieka, Lublin 2001. [Google Scholar]
  22. Mik C., Ius cogens we współczesnym prawie międzynarodowym [w:] Aksjologia współczesnego prawa międzynarodowego, red. A. Wnukiewicz-Kozłowska, Wrocław 2011. [Google Scholar]
  23. Nawrot O., Klauzula sumienia w zawodach medycznych w świetle standardów Rady Europy, ,,Zeszyty prawnicze Biura Analiz Sejmu” 2012, nr 3. [Google Scholar]
  24. Nawrot O., Sprzeciw sumienia a prawa człowieka i ich filozofia [w:] Klauzula sumienia w państwie prawa, red. O. Nawrot, Sopot 2015. [Google Scholar]
  25. Orzeszyna K., Godność jako źródło praw człowieka [w:] Prawo międzynarodowe praw człowieka, red. K. Orzeszyna, M. Skwarzyński, R. Tabaszewski, Warszawa 2020. [Google Scholar]
  26. Orzeszyna K., Godność ludzka podstawą praw człowieka [w:] Człowiek i jego prawa i odpowiedzialność, red. R. Tabaszewski, Lublin 2013. [Google Scholar]
  27. Orzeszyna K., Godność osobowa [w:] Prawo międzynarodowe praw człowieka, red. K. Orzeszyna, M. Skwarzyński, R. Tabaszewski, Warszawa 2020. [Google Scholar]
  28. Orzeszyna K., Klauzula sumienia jako gwarancja realizacji prawa do wolności sumienia, „Medyczna Wokanda” 2017, nr 9. [Google Scholar]
  29. Orzeszyna K. [w:] Prawo międzynarodowe praw człowieka, red. K. Orzeszyna, M. Skwarzyński, R. Tabaszewski, Warszawa 2020. [Google Scholar]
  30. Pawlikowski J., Prawo do sprzeciwu sumienia w ramach legalnej opieki medycznej. Rezolucja nr 1763 Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z dnia 7 października 2010 r., „Studia z Prawa Wyznaniowego” 2011, nr 14. [Google Scholar]
  31. Pazdan M., Prawo prywatne międzynarodowe. System Prawa Prywatnego, t. 20A, Warszawa 2014. [Google Scholar]
  32. Piechowiak M., Filozofia praw człowieka. Prawa człowieka w świetle ich międzynarodowej ochrony, Lublin 1999. [Google Scholar]
  33. Skwarzyński M., Definicja praw człowieka [w:] Prawo międzynarodowe praw człowieka, red. K. Orzeszyna, M. Skwarzyński, R. Tabaszewski, Warszawa 2022. [Google Scholar]
  34. Skwarzyński M., Korzystanie ze sprzeciwu sumienia w kontekście zasady równouprawnienia i kryterium zawodu, „Studia z Prawa Wyznaniowego” 2016, nr 19. [Google Scholar]
  35. Skwarzyński M., Korzystanie z klauzuli sumienia jako realizacja wolności wewnętrznej czy/i zewnętrznej, „Opolskie Studia Administracyjno-Prawne” 2015, t. 13, nr 4. [Google Scholar]
  36. Skwarzyński P., Podmiotowość prawna i godność dziecka w systemie praw człowieka a problem aborcji [w:] Prawo do życia, red. W. Lis, Warszawa 2022. [Google Scholar]
  37. Skwarzyński M., Sprzeciw sumienia w europejskim i krajowym systemie ochrony praw człowieka, „Przegląd Sejmowy” 2013, nr 6. [Google Scholar]
  38. Stanisz P., Klauzula sumienia [w:] A. Mezglewski, H. Misztal, P. Stanisz, Prawo wyznaniowe, Warszawa 2011. [Google Scholar]
  39. Stanisz P., Pawlikowski J., Il diritto dei medici all’obiezione di coscienza in Polonia: recenti sviluppi, „Quaderni di diritto e politica ecclesiastica” 2017, nr 2. [Google Scholar]
  40. Stanisz P., Pawlikowski J., Ordon M., Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej – aspekty etyczne i prawne, Lublin 2014. [Google Scholar]
  41. Wyrozumska A., Umowa międzynarodowa. Teoria i praktyka, Warszawa 2006. [Google Scholar]
  42. Zajadło J., Godność jednostki w aktach międzynarodowej ochrony praw człowieka, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1989, nr 2. [Google Scholar]
  43. Zajadło J., Sędzia pomiędzy moralnym przekonaniem a wiernością prawu (na przykładzie orzecznictw sądów amerykańskich w sprawach niewolnictwa) [w:] Klauzula sumienia w państwie prawa, red. O. Nawrot, Sopot 2015. [Google Scholar]
  44. Zoll A., Prawo lekarza do odmowy udzielenia świadczeń zdrowotnych i jego granice, ,,Prawo i Medycyna” 2003, nr 13. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.

Similar Articles

1 2 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.